ΑΓΙΟΒΑΣΙΛΗΣ
ΤΩΝ ΜΟΥΣΕΙΩΝ

Ο πλαστογράφος Τέχνης,
που επί χρόνια εξαπατούσε
δεκάδες μουσεία


Στα αρχεία του Μουσείου Τέχνης του Πανεπιστημίου του Κεντάκι βρίσκεται ένα αμφιλεγόμενο εύρημα. Πρόκειται για μια ελαιογραφία σε ξύλινη επιφάνεια με ιμπρεσιονιστικές απαλές πινελιές. Απεικονίζει ένα τοπίο με κάρο, κτίρια στο βάθος και αγρότες. Στην αριστερή γωνία υπάρχει μια υπογραφή: S. Lépine (βλ. παρακάτω εικόνα).

Ο πίνακας αιχμαλωτίζει εξαιρετικά τη βουκολική μαγεία της γαλλικής εξοχής, όμως η επιρροή του στον κόσμο της Τέχνης μόνο γαλήνια δεν ήταν.

Αυτός ο πίνακας έκανε τους πάντες να απορούν.

Τι μυστήρια κρύβονται πίσω από το γαλλικό τοπίο;


Εργάτες στο Τροκαντερό, Stanislas Lépine (1835-1892).



Οκλαχόμα Σίτυ, 2008. Ο Matt Leininger ήταν επιμελητής στο Μουσείο Τέχνης της Οκλαχόμα. Kαθήκον του ήταν η διαχείριση του αυξανόμενου καταλόγου του. Επρόκειτο για έναν επίμονο υπάλληλο, αφοσιωμένο στη δουλειά του, η οποία ήταν η αξιολόγηση υποψηφίων κομματιών για τη συλλογή. Ήθελε να κάνει το Μουσείο εξαιρετικό.

Ο Leininger επρόκειτο να έχει αυτή την ευκαιρία. Μια μέρα, ένας μοναχικός φιλότεχνος, ο Mark Landis, πήγε στο μουσείο. Ο Landis του εξήγησε, πως δώριζε έναν πίνακα στη συλλογή. Παρουσιάστηκε ως γενναιόδωρος άνδρας με έργα Τέχνης στην κατοχή του, που απλά ήθελε να τα μοιραστεί.

IMAGE DESCRIPTIONΤο δώρο του ήταν μια ακουαρέλα του γάλλου Louis Valtat (βλ. αριστερά). Ήταν μια πολύτιμη προσθήκη στο Μουσείο. Στη θέση του Leininger όλοι θα ενθουσιάζονταν. Δεν έρχεται κάθε μέρα κάποιος στην Οκλαχόμα να δωρίσει Τέχνη.

Η νέα προσθήκη τοποθετήθηκε στην γκαλερί μεταϊμπρεσιονισμού. Μα δεν ήταν η τελευταία που θα έκανε ο εκκεντρικός δωρητής. Ένα μήνα μετά, το ίδρυμα έλαβε ένα ακόμα δέμα από τον Landis. Περιείχε άλλους πέντε καμβάδες. Μεταξύ τους, ένα μικρό κόσμημα του καλλιτέχνη του 19ου αιώνα, Stanislas Lépine.

Ο Matt Leininger κατενθουσιάστηκε. Το μουσείο θα αποκτούσε φήμη. Μα πριν συμπεριλάβει το νέο έργο στον κατάλογο του Μουσείου, έπρεπε να συντάξει ορισμένα έγγραφα.

Έκανε έρευνα για την αναφορά του, όταν ανακάλυψε κάτι παράξενο. Ένα Μουσείο στο Σεν Λούις είχε βγάλει δελτίο τύπου λέγοντας πως είχε παραλάβει ακριβώς το ίδιο έργο Τέχνης.

Αν ήταν ο πίνακας στο Σεν Λούις, πώς γίνεται να ήταν και στην Οκλαχόμα; Κάτι δεν κολλούσε.

Σαστισμένος από το δελτίο τύπου, ο Leininger παρατήρησε το έργο προσεκτικότερα κι έκανε μια εκπληκτική ανακάλυψη. Η υποτιθέμενη σύνθεση ενός αιώνα μύριζε λινέλαιο, συνδετικό υλικό που χρησιμοποιείται σε ελαιογραφίες. Οι οσμές εξασθενούν. Μετά από εκατό χρόνια, δεν θα έπρεπε να υπάρχει οσμή.

Τώρα ο Leininger ήταν σίγουρος, πως κάτι δεν πήγαινε καλά. Γι΄ αυτό εξέτασε τον πίνακα κάτω από υπεριώδες φως. Είχε γαλάζια προς λευκή λάμψη. Αυτό είναι σημάδι πως είχε υποστεί επεξεργασία με σύγχρονα χημικά. Πλέον ήξερε πως δεν ήταν ιμπρεσιονιστικός ο πίνακας, αλλά πλαστός.

Ο επιμελητής συνειδητοποίησε, πως οι πίνακες που δώρισε ο Landis, συμπεριλαμβανομένου εκείνου που είχε εκθέσει στην γκαλερί, ήταν ψεύτικοι. Προειδοποίησε με e-mail όλα τα Μουσεία της χώρας για τον Landis. Ήταν απίστευτο το πόσες απαντήσεις έλαβε. Τα εισερχόμενα γέμισαν, το τηλέφωνο χτυπούσε ασταμάτητα.

Προς έκπληξή του, διαπίστωσε, πως πέντε αντίγραφα του Lépine βρίσκονταν σε ιδρύματα σε ολόκληρη τη χώρα, μεταξύ των οποίων και στο Μουσείο Τέχνης του Κεντάκι.

Αποσβολωμένος από την απάτη, ερεύνησε πιο εξονυχιστικά. Αποκαλύφθηκε, πως ο Landis δώρισε πλαστή Τέχνη σε περισσότερα από πενήντα Μουσεία σε μία περίοδο τριάντα ετών.

Ένας άντρας ολομόναχος υπέσκαψε τη φήμη δεκάδων διαφορετικών Μουσείων. Ήταν από τις μακροβιότερες απάτες Τέχνης στην ιστορία.


Αναλογιζόμενος τον όγκο των πλαστών έργων Τέχνης, ο Leininger συμπέρανε πως ο Landis τους έκανε ο ίδιος. Ο επιμελητής ήταν αποφασισμένος να τον φέρει ενώπιον της δικαιοσύνης.

IMAGE DESCRIPTIONΣύντομα, όμως, έμαθε κάτι εξωφρενικό. Αυτό που έκανε ο Landis ήταν απαίσιο, ανήθικο, αλλά μιας και ποτέ δεν πληρώθηκε για τα έργα, δεν παρανόμησε. Ο Landis ποτέ δεν καταδικάστηκε. Μένει όμως ένα ερώτημα. Γιατί το έκανε;

Το 2011, ο φερόμενος παραχαράκτης συμφώνησε να δώσει συνέντευξη σε ένα δημοσιογράφο των Financial Times. Εξήγησε, ότι προσπάθησε να μπει στο χώρο της Τέχνης, αλλά ήταν άγνωστος. Απηυδισμένος από την αποτυχία του, στράφηκε στην εξαπάτηση. Χάριζε τα έργα του, για να λάβει αγάπη και κολακεία ως δωρητής. Ήθελε να είναι ο Άγιος Βασίλης του κόσμου των Μουσείων.

Παρά την εξαπάτησή του πάντως, θεωρείται πως οι πίνακές του έχουν αξία. Είναι εκπληκτικά καλοί αυτοί οι πλαστοί πίνακες. Ο Landis ήταν πραγματικά ταλαντούχος. Αντέγραψε υπέροχα έργα Τέχνης με φθηνά υλικά.


Το 2012, ο Matt Leininger επιμελήθηκε της έκθεσης Faux real, στην οποία εκτίθονταν εξήντα πλαστά έργα του Landis. Τα εγκαίνια είχαν τεράστια προβολή. Ο Landis ήθελε να γίνει αγαπητός στον κόσμο της Τέχνης. Είναι ειρωνικό, μα κατάφερε να γίνει γνωστός και να κάνει έκθεση, αφού τον έπιασαν κι έπειτα.

Σήμερα, η ελαιογραφία του Landis, το αντίγραφο δηλαδή του έργου του Stanislas Lépine στο Μουσείο Τέχνης του Πανεπιστημίου του Κεντάκι, απεικονίζει τα άκρα, στα οποία φτάνει κανείς για τα όνειρά του.


Η Μαρία Λούπου είναι Χημικός Μηχανικός Ε.Μ.Π..
Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


3 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 47292

    15 Απρ 2019

    https://www.in.gr/2019/04/15/life/oi-pio-diasimoi-pinakes-olon-ton-epoxon/

  • Ανώνυμος 47291

    15 Απρ 2019

    Catch Me If You Can (2002)
    https://www.imdb.com/title/tt0264464/
    Matchstick Men (2003)
    https://www.imdb.com/title/tt0325805/

    Να υπενθυμίσω ότι η τέχνη, όπως και η ομορφιά, είναι σχετικά.
    Για να μην γράφω τα ίδια, παραπέμπω στα σχόλια εδώ:
    https://www.freeinquiry.gr/single-post.php?id=4457
    https://www.freeinquiry.gr/single-post.php?id=4461

  • Ανώνυμος 47289

    15 Απρ 2019

    Η εξαπάτηση, είναι κάτι ευρέως διαδεδομένο στην φύση και την ζωή. Ολοι μας εξαπατούμε καθημερινά ό ένας τον άλλο. Ακόμη και τον εαυτό μας. "Ο Αγιος Βασίλης των μουσείων", χρησιμοποίησε ένα πολύ συνηθισμένο μέσον, για να πετύχει την αναγνώριση του. Επειδή όμως οι άνθρωποι αρέσκονται να ηθικολογούν, αλλά και για πρακτικούς λόγους, ανακήρυξαν την εξαπάτηση σαν ποινικά κολάσιμη πράξη.
    Ο Landis, παρά την απάτη που διέπραξε δεν τιμωρήθηκε, για τους λόγους που αναφέρει το άρθρο. Εν τέλει η αναγνώριση του, δείχνει πως οι άνθρωποι αποδέχτηκαν το τρόπο που χρησιμοποίησε για να πετύχει τον στόχο του. Το επιτυχές αποτέλεσμα και το πάθος του να αποδείξει ότι αξίζει, έφεραν την δικαίωση.
    Αλλη μια φορά αποδείχτηκε πως η εξαπάτηση είναι ένα μέσον που θα χρησιμοποιούν οι άνθρωποι εσαεί, παρ' όλες τις ποινικές και ηθικές απαγορεύσεις. Είναι η φύση που μιλάει μέσα μας..