ΟΤΑΝ Η ΘΕΑ ΑΘΗΝΑ
ΜΠΗΚΕ ΠΑΝΟΠΛΗ
ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ


Το τέχνασμα του Πεισίστρατου
και ο μεσαιωνισμός
στα μυαλά των αρχαίων αθηναίων





Ο Πεισίστρατος μπαίνει στην Αθήνα
συνοδευόμενος από τη θεά Αθηνά.
 
Ένα σπουδαίο κόλπο σκέ-
φτηκε ο Πεισίστρατος,
προκειμένου να πείσει
τους αθηναίους να τον
δεχθούν ως τύραννο,
καθʼ ότι δήθεν είχε θεία
αρωγή.

Μπήκε θριαμβευτικά στην
Αθήνα πάνω σε ένα άρμα
συνοδευόμενος από
πάνοπλη τη θεά Αθηνά,
την οποία υποδυόταν μια
άσημη κοπέλα.

Οι αρχαίοι αθηναίοι −οι
υποτίθεται ορθολογιστές−

έσπευσαν να τους δουν και με αφέλεια πίστεψαν (!) το σκηνοθετικό αυτό εύρημα, ότι δηλαδή, πραγματικά η κοπέλα εκείνη ήταν η θεά κι ο Πεισίστρατος είχε τη βοήθειά της.

Το τέχνασμα του Πεισίστρατου είναι ενδεικτικό των μηχανευμάτων των εξουσιαστών, ενώ η στάση των αρχαίων αθηναίων απέναντι στον επίδοξο εξουσιαστή είναι χαρακτηριστική του τρόπου, με τον οποίο «σκέφτεται» και ενεργεί η αγελαία μάζα.

Το παρακάτω απόσπασμα είναι του κ. Σπ. Ι. Ράγκου από το κείμενο: «Η Ελληνική αρχαιότητα: Πόλεμος−Πολιτική−Πολιτισμός, που αναρτήθηκε στο greek-language.gr:

«Οι θεοί των αρχαίων ήταν βεβαίως ανθρωπόμορφοι, αλλά δεν ήταν άνθρωποι. Μπορούσαν να παρουσιάζονται συχνά ως κοινοί θνητοί, αλλά ήταν αθάνατοι. Οι ανθρώπινες ενσαρκώσεις τους είχαν συμβεί στο μυθικό παρελθόν, που αφηγούνταν οι ποιητές. Στο εκάστοτε παρόν οι άνθρωποι έβλεπαν τους θεούς με το φως της φαντασίας τους, όχι με τα ίδια τους τα μάτια. Tις περισσότερες φορές, όχι όμως πάντα…

»Κατά την πρώτη επιστροφή του Πεισίστρατου από την εξορία, τότε που ήρθε στην Αθήνα για να παντρευτεί την κόρη του Μεγακλή, οι αθηναίοι είχαν τη σπάνια ευκαιρία να αντικρύσουν την πολιούχο της πόλης τους. Επρόκειτο βεβαίως για ένα τέχνασμα, που σκοπό είχε να παρουσιάσει τον Πεισίστρατο ως θεοπρόβλητο ηγέτη.

»Το τέχνασμα όμως, αν και απλοϊκό κατά τη γνώμη του Ηροδότου, που μας το παραδίδει, πέτυχε πλήρως. Λαός συνέρρευσε από όλες τις άκρες της Αττικής για να δει την Αθηνά σε πλήρη εξάρτυση πάνω σε άρμα να οδηγεί και να εγκαθιστά τον αγαπημένο της μονάρχη στην Ακρόπολη. Η ενότητα της Αθήνας τονώθηκε.

»Η ιδέα ανήκε στον Μεγακλή. Κατά τον Ηρόδοτο, την Αθηνά υποδύθηκε μια πολίτις από την Παιανία ονόματι Φύα. Κατ' άλλους, μια δούλη από τη Θράκη, μικροπωλήτρια λουλουδιών, που είχε το ίδιο όνομα. Η γυναίκα επιλέχθηκε με κριτήριο το ύψος και την ομορφιά της. Διδάχτηκε πώς να στέκεται μεγαλόπρεπα και πώς να κοιτάζει επιβλητικά, περιβλήθηκε με πανοπλία, κράνος και δόρυ, και στήθηκε στο στολισμένο άρμα.

»Τόσο λίγο απείχαν οι θεοί από τους ανθρώπους − όσο και η βαρβαρική ευπιστία από την αθηναϊκή ευστροφία. Ο Ηρόδοτος απορεί πώς πείστηκαν οι ευφυείς αθηναίοι. Ίσως θα έπρεπε να αναρωτηθεί τι ακριβώς θα τους εμπόδιζε να πειστούν.

»Πάντως, η ιστορία είναι ενδεικτική της σημασίας που είχαν οι πολλοί στην αποδοχή των τυράννων και της εξουσίας τους».

Έχει υπερτιμηθεί η κλασική αρχαιότητα ως «βράχος» του ορθολογισμού. Η ιστορική πραγματικότητα όμως, όπως σε πλήθος άρθρων μας έχουμε δείξει στην «Ελεύθερη Έρευνα», είναι εντελώς διαφορετική.

Την κλασική εποχή έκαιγαν βιβλία, κυνηγούσαν φιλοσόφους κι επιστήμονες, έκαναν μάγια, ξόρκια, βουντού, καταδεσμεύσεις κι ένα σωρό άλλες μυστικιστικές μεταφυσικές ανοησίες, που έχουμε συνηθίσει να τις συναντάμε σε μεσαιωνικές πρακτικές.

Έχει σχηματισθεί η λανθασμένη εντύπωση, ότι ο δήθεν
τέλειος και αθώος αρχαίος κόσμος, κάποια στιγμή άρχισε να δέχεται τις θανάσιμες επιθέσεις του κακού χριστιανικού μεσαιωνισμού, που τελικά επικράτησε, κι ότι αρχαίο ελληνικό πνεύμα και χριστιανισμός είναι έννοιες διαμετρικά αντίθετες και, κατά συνέπεια, αντίπαλες.

Κι όμως, τα αδιέξοδα του αρχαίου κόσμου ήταν εκείνα, που έφεραν το χριστιανισμό στο προσκήνιο κι όχι το αντίστροφο. Δεν ήταν ο χριστιανισμός ο «κακός του έργου», ο υπεύθυνος για την παρακμή και την πτώση του πολιτισμού. Αν δεν ήταν ο χριστιανισμός, θα ήταν κάποια άλλη από τις πολλές ψυχοθρησκευτικές παρακρούσεις, που μαζικά γεννοβολούσε η ύστερη αρχαιότητα.

Ο μεσαίωνας στον αρχαίο κόσμο κυοφορήθηκε, αργά και σταθερά με διαδικασίες απόλυτα φυσιολογικές και αναμενόμενες.
 



Διαβάστε
στην «Ελεύθερη Έρευνα»:




ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


7 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 39322

    31 Ιουλ 2016

    ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΙΜΑΣΤΕ ΑΝΑΚΑΤΕΜΑ ΦΥΛΩΝ

    ΑΝ ΔΕΙΣ ΤΙΣ ΦΑΤΣΕΣ ΜΑΣ, ΜΟΙΑΖΟΥΜΕ ΜΕ ΑΣΙΑΤΕΣ

    ΠΕΡΣΕΣ ΚΑΙ ΑΡΜΕΝΟΙ ΟΠΩΣ ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΠΟΝΤΙΟΙ ΜΕΛΑΧΡΙΝΟΙ ΜΕ ΓΑΜΨΕΣ ΜΥΤΕΣ

    ΤΟΥΡΚΟΙ ΜΟΓΓΟΛΟΙ ΟΠΩΣ Ο ΑΡΤΕΜΗΣ ΣΩΡΡΑΣ ΚΑΙ Ο ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΧΙΟΣ

    ΣΛΑΒΟΙ ΟΠΩΣ Η ΧΑΡΑ ΝΙΚΟΠΟΥΛΟΥ ΚΑΙ Η ΜΑΡΙΑ ΤΖΑΝΗ

    ΑΡΑΒΕΣ ΟΠΩΣ Ο ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΒΕΛΟΠΟΥΛΟΣ

    ΑΘΙΓΓΑΝΟΙ ΟΠΩΣ Ο ΝΙΚΟΣ ΜΙΧΑΛΟΛΙΑΚΟΣ ΚΑΙ Ο ΝΟΤΗΣ ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ

    ΟΛΟΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΝΑ ΑΝΑΚΑΤΕΜΑ ΑΣΙΑΣ, ΕΥΡΩΠΗΣ ΚΙΑΙ ΑΦΡΙΚΗΣ

    Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΟΥ ΜΙΛΑΜΕ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΠΩΣ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΛΛΗΝΕΣ ΓΙΑΤΙ ΤΟΤΕ ΚΑΙ ΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ ΟΛΟΙ, ΙΤΑΛΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ, ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ, ΑΦΡΙΚΑΝΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ, ΕΙΝΑΙ ΟΛΟΙ ΤΟΥΣ ΑΓΓΛΟΙ

    ~

    ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΠΟΝΤΙΟΣ ΕΘΝΙΚΙΣΤΗΣ ΚΑΙ ΡΑΤΣΙΣΤΗΣ

  • Ανώνυμος 39285

    31 Ιουλ 2016

    ΓΙΑΤΙ Ο ΚΑΡΑΤΖΑΦΕΡΗΣ Ο ΠΕΡΙΣΤΕΡΟΧΕΣΜΕΝΟΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ?

  • Bielidopoulos

    30 Ιουλ 2016

    ~
    http://www.iefimerida.gr/news/279623/poioi-einai-oi-dodekatheistes-poy-sygkentronontai-kathe-hrono-sto-litohoro-eikones

    ;)

  • Ανώνυμος 31754

    14 Ιαν 2015

    ~
    Ὄντος δὲ κυνὸς αὐτῷ θαυμαστοῦ τὸ μέγεθος καὶ τὸ εἶδος, ὃν ἑβδομήκοντα μνῶν ἐωνημένος ἐτύγχανεν, ἀπέκοψε τὴν οὐρὰν πάγκαλον οὖσαν. ἐπιτιμώντων δὲ τῶν συνήθων καὶ λεγόντων ὅτι πάντες ἐπὶ τῷ κυνὶ δάκνονται καὶ λοιδοροῦσιν αὐτόν, ἐπιγελάσας, "γίνεται τοίνυν," εἶπεν, "ὃ βούλομαι· βούλομαι γὰρ Ἀθηναίους τοῦτο λαλεῖν, ἵνα μή τι χεῖρον περὶ ἐμοῦ λέγωσι."
    Όχι τους ψηφοφόρους....

    Αλλά όταν παρουσιάστηκε σε μια συνέλευση, όχι μόνο προσέφερε σεβαστό ποσό στο δημόσιο ταμείο, παρά άφησε να του φύγει ένα ορτύκι που έκρυβε στο ιμάτιο του και καθώς οι παρευρισκόμενοι προσπαθούσαν να πιάσουν το πουλί, εκείνος απολάμβανε την αναστάτωση και τον θόρυβο που είχε προκαλέσει.
    Πρώτην δ ̓ αὐτῷ πάροδον εἰς τὸ δημόσιον γενέσθαι λέγουσι μετὰ χρημάτων ἐπιδόσεως, οὐκ ἐκ παρασκευῆς, ἀλλὰ παριόντα θορυβούντων Ἀθηναίων ἐρέσθαι τὴν αἰτίαν τοῦ θορύβου, πυθόμενον δὲ χρημάτων ἐπίδοσιν γίνεσθαι παρελθεῖν καὶ ἐπιδοῦναι· τοῦ δὲ δήμου κροτοῦντος καὶ βοῶντος ὑφ ̓ ἡδονῆς, ἐπιλαθέσθαι τοῦ ὄρτυγος ὃν ἐτύγχανεν ἔχων ἐν τῷ ἱματίῳ· πτοηθέντος οὖν καὶ διαφυγόντος ἔτι μᾶλλον ἐκβοῆσαι τοὺς Ἀθηναίους, πολλοὺς δὲ συνθηρᾶν ἀναστάντας, λαβεῖν δ ̓ αὐτὸν Ἀντίοχον τὸν κυβερνήτην καὶ ἀποδοῦναι· διὸ προσφιλέστατον τῷ Ἀλκιβιάδῃ γενέσθαι.

  • Ανώνυμος 31705

    14 Ιαν 2015

    ~
    Ο Αθηναίος Αλκιβιάδης αγοράζει σε αστρονομική τιμή ένα κοπρόσκυλο κι έπειτα το ακρωτηριάζει, για να εντυπωσιάσει τους ψηφοφόρους.
    http://www.skroutz.gr/books/169535.Μια-σταγόνα-ιστορία.html

  • Ανώνυμος 31691

    14 Ιαν 2015

    ~
    Αν ήταν ορθολογική η αρχαία ελληνική κοινωνία και οι ανθρώπινες κοινωνίες γενικότερα δεν θα είχαν νόημα ούτε οι θρησκείες, ούτε η ηθική, ούτε οι νόμοι.

  • Ανώνυμος 31690

    14 Ιαν 2015

    Η δήθεν "ιστορική σας πραγματικότητα" ,σε ό,τι αφορά την αρχαία Ελλάδα αποδεικνύει ότι η ηλιθιότητα έχει απίστευτα όρια.Και σάς το έχω ξαναπεί.Σάς το λέει για πολλοστή φορά ένας ΜΗ απευθείας απόγονος τού Περικλέους.Δεν είμαι βλήμα να πιστεύω ότι κρατάω από αυτούς,όπως αμέσως-με την ευκολία που σάς διακρίνει-θα πείτε χαμογελώντας..ΚΑΤΩ τα κομπλεξικά χεράκια σας από τούς γίγαντες, κωλορωμιοί τού κερατά.Κακομοίρηδες θαυμαστές των μπλουζ.Κοπτοράπτες τής αλήθειας....