ΣΑΝ ΤΟ
ΠΡΩΤΟ ΦΙΛΙ

Πώς ένιωσαν οι μουσικολόγοι,
όταν βρήκαν τα ξεχασμένα
για 200 χρόνια
έργα του Βιβάλντι

Τα κονσέρτα γιά βιολί τού
Αντόνιο Βιβάλντι, γνωστά
ως «Τέσσερις Εποχές»,
τα ακούμε συνέχεια και
στα πιό παράδοξα μέρη.
Χρησιμοποιούνται σε διαφη-
μίσεις, ως ήχος κλήσης κινη-
τών, ως υπόκρουση σε
ανελκυστήρες, εστιατόρια,
αεροδρόμια, σούπερ μάρκετς

κ.λπ.. Τα βάζουν, γιά να μάς φτιάξουν το κέφι και υποσυνείδητα, γιά να μάς κάνουν να χαιρόμαστε, πού χαλάμε λεφτά! (όταν έχουμε...).

Πρόκειται γιά σπουδαία μουσική, από τα πλέον αναγνωρίσιμα κομμάτια, όπως η 5η τού Μπετόβεν, η οποία αδικείται από ηχειάκια, που την κάνουν να ακούγεται πνιγμένη, βαρετή.
Η μουσική αυτή ήταν επιτυχία κι όταν γράφτηκε, το 1720, αλλά κατόπιν, ξεχάστηκε γιά περίπου 200 χρόνια.

Θα μάθουμε πώς ανακαλύφθηκαν εκ νέου οι «Τέσσερις Εποχές».

Το μυστήριο κι η αμφισημία είναι η ουσία τής Βενετίας και τού παλιού εθίμου, τού Καρναβαλιού της. Περικλείει έναν από τους πιό γνωστούς πολίτες της. Τον Αντόνιο Βιβάλντι.

Ο Βιβάλντι ήταν ένας ιερέας στη Βενετία, που αρνιόταν να ιερουργήσει. Φήμες τον ήθελαν σε ερωτικό τρίο με δυό έφηβες κοπέλες, που ήταν μάλιστα, αδελφές. Και παρά τη διασημότητα και τον πλούτο, που γνώρισε, πέθανε πάμπτωχος. Η υπέροχη μουσική του σιγά-σιγά εξαφανίστηκε. Ίσως δέν την ξανακούγαμε ποτέ.
 
Ποιός ήταν, λοιπόν, ο Αντόνιο Βιβλαλντι και πώς ξεχάστηκε, όταν στη ζωή του ήταν τόσο εκκεντρικός;

Ξεχώριζε από τους ιταλούς κυρίως για τα φλογάτα μαλλιά του, που τού χάρισαν το προσωνύμιο il Prete Rosso (= ο κοκκινομάλλης παπάς). Έγραφε παθιασμένη, δραματική, επικίνδυνη μουσική.

Αν ο Μπαχ ήταν οι Beatles τής εποχής, ο Αντόνιο Βιβάλντι ήταν οι Rolling Stones.

Ο Βιβάλντι ήταν παραγωγικός. Έγραψε 800 περίπου έργα γιά διάφορα όργανα.

Αντόνιο Βιβάλντι
           
Ειδικά γιά τις «Τέσσερις Εποχές», η διασημότητά τους τότε και σήμερα, δέν είναι τυχαία. Είναι μιά πολύ ζωηρή μουσική, που αφηγείται μιάν ιστορία. Όλοι στον πλανήτη την έχουμε ακούσει. Θα είχε χαθεί γιά πάντα αν δέν το έφερνε στην επιφάνεια ένα απίστευτο μουσικό εύρημα, μιά απʼ τις σπουδαιότερες μουσικές ανακαλύψεις τού 20ού αιώνα, που έγινε το 1927.

Ο Αλμπέρτο Τζεντίλι, κα-
θηγητής μουσικής Ιστορίας
στο πανεπιστήμιο τού Τορί-
νο, είχε πάει στη μικρή πό-
λη Σαν Μαρτίνο, κοντά στο
Τορίνο, προκειμένου να αξι-
ολογήσει μιά μουσική συλ-
λογή, που θα πουλούσε το
κολέγιο Σαν Μάρκο.

Τότε, μόνον οι ειδικοί γνώριζαν τον Βιβάλντι. Κυρίως επειδή ο Μπαχ είχε ενσωματώσει κομμάτια του στις δικές του συνθέσεις. Η μουσική τού Βιβάλντι είχε εξαφανιστεί με το θάνατό του, το 1741. Εκτός από τους ειδικούς, όσοι τον θυμούνται ήταν ως παράξενο βιολονίτσα και εκκεντρικό ιερέα, αλλά όχι ως συνθέτη.

Η μουσική του ήταν κάτι σαν ποπ, γιά την εποχή του. Όπως κάθε ποπ-σταρ δυσκολευόταν να παραμένει στην κορυφή. Τότε ήταν ακόμη δυσκολότερο! Δέν υπήρχε ραδιόφωνο να κρατά τον καλλιτέχνη στη συνείδηση τού κοινού ούτε CD, γιά να αγοράζουν οι φαν του! Η μουσική δέν δημοσιευόταν καν. Συνήθως, υπήρχε ένα χειρόγραφο κι όταν η επιτυχία πάλιωνε, εύκολα ξεχνιόταν και χανόταν.

Λογικά λοιπόν, η μουσική τού Βιβάλντι όχι μόνο ξεπεράστηκε, αλλά και ξεχάστηκε εντελώς.

Ώσπου, ο Αλμπέρο Τζεντίλι έπρεπε να ελέγξει 97 τόμους μουσικής, εκ των οποίων οι 14 ήταν τού Βιβάλντι: 140 έργα γιά όργανα, 29 καντάτες, 12 όπερες κι ένα ορατόριο.

Το εύρημα ήταν ασύλληπτο. Αλλά η έκπληξη δέν έληγε εδώ. Όταν ο Τζεντίλι έλεγξε την αρίθμηση των έργων, ανακάλυψε, πως τα μισά έλειπαν. Τότε, είχε μιάν έμπνευση. Ίσως η συλλογή ήταν μοιρασμένη. Η έμπνευσή του ήταν σωστή. Ανακάλυψε την υπόλοιπη συλλογή κι έπεισε έναν δύσπιστο ευγενή να τού την πουλήσει. Ο Βιβάλντι, που θεωρούταν ως ελάσσων μορφή μπαρόκ, σύντομα θα γινόταν «μείζων αστέρας».

Στην Εθνική Βιβλιοθήκη τού Τορίνο βρίσκονται σήμερα οι 27 τόμοι τού έργου τού Βιβάλντι. Το σημαντικό είναι το πλήθος των χειρόγραφων συνθέσεων, δηλαδή, ό,τι συνέθετε κατʼ ευθείαν από το κεφάλι του επάνω στη σελίδα. Χωρίς προσχέδια. Είναι χειρόγραφα εντυπωσιακά.

Φανταστείτε πώς ένιωσαν οι
μουσικολόγοι, οι πρώτοι, που
είδαν αυτό το υλικό μετά από
200 χρόνια. Θα έμοιαζε σαν
το πρώτο φιλί. Το σκέφτεσαι
γιά χρόνια. Πώς θα είναι, το
συζητάς και κάποια στιγμή,
συμβαίνει. Και σε συναρπάζει!


Οι «Τέσσερις Εποχές» δέν
ήταν σʼ αυτή τη συλλογή.

  Σκονίζονταν σε κάποιο άλλο μέρος. Όταν προέκυψε το ενδιαφέρον γιά τον
 Βιβάλντι, ξεσκονίστηκαν κι επανέκαμψαν στους μουσικούς κύκλους.

Θα χρειαστεί όμως, ο δίσκος
στη δεκαετία τού ʼ50, γιά να
γίνουν γνωστές σε ένα ευρύ-
τερο κοινό. Τέτοιοι δίσκοι εκ-
τίναξαν τις «Τέσσερις Εποχές»
στο Νο1 τού τσαρτ τής κλασι-
κής μουσικής και παραμένουν
εκεί.

Η μουσική τού Βιβάλντι εξακο-
λουθεί να γοητεύει το κοινό
και σήμερα, σχεδόν ύστερα
από 300 χρόνια.


Δείτε
την ταινία τού Jill Μarshall:
«Viνaldi unmasked», παραγωγής ΒΒC.

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


3 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 28419

    16 Απρ 2014

    Ωραίος τίτλος.

    Έτσι, για να θυμηθούμε λίγο τα νιάτα μας.

    Γερακίνα (again)

  • Ανώνυμος 28418

    16 Απρ 2014

    Φανταστική ιστορία. Δεν είχα ιδέα πως τα έργα του Βιβάλντι είχαν χαθεί, και πολύ περισσότερο δεν είχα ιδέα για την ζωή του.

    Παθιασμένος λοιπόν με την ζωή και τον έρωτα ε; Μιά χαρά τον βρίσκω και μπράβο του.

    @ Bielidopoulo

    Τι πειράζει που έβαλε τακουνάκι το κορίτσι; Το τακούνι αναδεικνύει τα γυναικεία πόδια. όσο για το ότι χτυπιέται ... έχω δει αρκετούς να παίζουν βιολί κατά τον ίδιο τρόπο όταν είναι όρθιοι. Ίσως να μην γίνεται διαφορετικά.
    Γιατί να μείνει ξυπόλυτη; Η Βανέσα Μέι το έκανε και άλλη μία από την Σουηδία, που έχω δει. Δεν ξέρω ποια από τις δύο το έκανε πρώτη (νομίζω η Σουηδή), αλλά όποια άλλη κι αν το κάνει θα είναι μία κακή μίμηση κατά την άποψή μου.

    Γερακίνα.

  • Ανώνυμος 28401

    15 Απρ 2014

    Αδύνατον να συγκρατηθώ, αυτή που παίζει βιολί με το τακούνι και χτυπιέται σαν τον Πινόκιο είναι για φάπες! Πολιτισμός σου λέει μετά! Βάλε βρε ζώον χαμηλό παπούτσι ή μείνε ξυπόλυτη.

    http://www.youtube.com/watch?v=S1yG_2gMX9M

    I.Bielidopoulos