CADILLAC
RECORDS

Οι συγκυρίες στη γέννηση
της σύγχρονης δυτικής μουσικής

Ο Leonard Chess, o πολωνοεβραίος που έστησε τη δισκογραφική εταιρεία Chess Records, ήταν ένα τρομερό επιχειρηματικό δαιμόνιο. Ήξερε να βρίσκει τους κατάλληλους καλλιτέχνες, που πραγματικά όμως, διέθεταν πολύ μεγάλο ταλέντο, αλλά δέν θα είχαν καμία τύχη αν δέν υπήρχε αυτός να τους αναδείξει. Το ταλέντο τους, αλλά και ο τρόπος, που έπαιζαν αυτή τη μουσική, τους καθιστά πρωτοπόρους σε αυτό, που ονομάζουμε σύγχρονη δυτική μουσική.

Μέσα από τη βαθιά κοινωνική με στοιχεία γιά την ανθρώπινη φύση ταινία τού Darnell Martin, Cadillac Records, (2008) βλέπουμε όλων των ειδών τους χαρακτήρες, αλλά αυτό, που μπορεί να συμπεράνει κάποιος είναι, πως το περιθώριο (οι αφροαμερικανοί εν προκειμένω), όταν γίνεται τρόπος ζωής, όταν δηλαδή κανείς μεγαλώνει μέσα σε αυτό, δέν μπορεί να το εγκαταλείψει, ακόμα κι όταν βγάλει λεφτά και γίνει διάσημος. Ο Muddy Waters, αλλά και ο Chuck Berry ήταν από τους πιό συνετούς με λιγότερη τάση αυτοκαταστροφής από τους υπόλοιπους.

Σχετικά με το εβραίος - μαύρος - λευκός, είναι άμεσα σχετισμένο με αυτό που είχε γραφεί στο άρθρο Στάλες τού ποταμού Πολιτισμός, ότι ο πολιτισμός δηλαδή, είναι ένα προϊόν πανσπερμίας κι όχι μονοδιάστατο. Δηλαδή, όπως ο πολιτισμός γεννήθηκε σε πολλά μέρη τού κόσμου, διαφορετικά μεταξύ τους, τα οποία στη συνέχεια μπόλιασαν το ένα το άλλο έτσι έγινε και με το blues και τα παράγωγά του, δηλαδή το rockabilly, την jazz, το r&b, το rock κ.λπ..

  • Αν δέν υπήρχε ο Leonard Chess, δέν θα αναδεικνυόταν το blues.
  • Αν δέν υπήρχαν οι μαύροι, δέν θα υπήρχε blues.
  • Αν δέν υπήρχαν οι λευκοί δέν θα μπορούσε το blues να αγγίξει τη λευκή κοινωνία ούτε και να μετεξελιχθεί στα άλλα είδη. Το blues και το κοινωνικό περιθώριο, που εκφράζει, βρέθηκε στο κατάλληλο γόνιμο έδαφος τής βρετανικής εργατικής τάξης, επίσης περιθωριοποιημένης τότε και φύτρωσε. (Διαβάστε στην «Ελεύθερη Έρευνα»: Ο ήχος των καιρών, που άλλαζαν και No future).
  • Αν δέν υπήρχαν οι βρετανικές μπάντες δέν θα υπήρχε αναζωπύρωση τού blues. Όπως λέει και ο Mick Jagger στην ταινία, το όνομά τους οι Rolling Stones το πήραν από ένα τραγούδι τού Muddy Waters, τον οποίο θεωρούσαν και εξακολουθούν να θεωρούν ίνδαλμά τους.
  • Kαι αν δέν υπήρχε το blues δέν θα υπήρχαν τα παράγωγά του και αναφέρομαι κυρίως στο rock.
Έχουμε λοιπόν, τη δημιουργία ενός κοινωνικού φαινομένου, αυτού τής rock κουλτούρας, που δημιουργήθηκε από μία πολλαπλής φύσεως συμβολή ανθρώπων από διαφορετικά μονοπάτια τής ζωής, που κάποια στιγμή συντονίστηκαν και τη δημιούργησαν. Αυτή είναι και η μαγεία τής υπόθεσης. Το γεγονός δηλαδή, ότι η δημιουργία αυτής τής μουσικής οφείλεται σε μιά ανθρώπινη πανσπερμία. Δηλαδή, ήταν η συγκυρία τέτοια, που με την επίδραση όλων αυτών των παραγόντων, φτάσαμε στη γέννηση τής σύγχρονης δυτικής μουσικής. Right place at the right time.

Κάτι, που πρέπει να επισημά-
νουμε είναι, ότι το blues δέν
είναι αυτό, που νομίζουν
οι ρωμιοί (βάλε ένα μπλουζάκι,
να χορέψω με τη γκόμενα
).
Δέν είναι μόνο αργό. Γίνεται
και γρήγορο ως και πολύ
γρήγορο και άγριο ώς και
πολύ άγριο (από φωνητικά,
κιθάρες κ.λπ.).
 
Βοήθησε λοιπόν, και ο ρυθμός του, που κατά βάση αντανακλά τον ερωτισμό, τις κινήσεις και δονήσεις τού σώματος, δηλαδή.
Επίσης, ο ρυθμός και κυρίως αυτός των drums, ήταν μέσα στη ζωή των αφροαμερικανών. Με ήχους drums επικοινωνούσαν ολόκληρα χωριά μεταξύ τους. Το αντίστοιχο στους ινδιάνους ήταν ο καπνός.

Συνεπώς, ο ερωτισμός τού blues, που γεννιέται μέσα από το ρυθμό του (ισχύει και το αντίστροφο) συνετέλεσε καθοριστικά στο να είναι πιό προσεγγίσιμο μουσικά από κάθε άνθρωπο, που δηλώνει φυσιολογικός κι έχει ερωτική ορμή. Ο ερωτισμός τού blues βρίσκεται σα στοιχείο και σε όλα τα υπόλοιπα παιδιά του, το rock, τη jazz κ.λπ.. Aυτό είναι εύκολο να το καταλάβει κανείς από τους κουνιστούς κώλους και γενικά τα λικνίσματα από το blues μέχρι και το rockabilly.

Ένα ακόμα, που πρέπει να μνημονεύσουμε, το οποίο δέν αναφέρεται στην ταινία, είναι ο Phil Chess, ο αδερφός τού Leonard, που αν και λιγότερο εμφανής έπαιξε καθοριστικό ρόλο στις αποφάσεις τού αδερφού του. Σημαντικός επίσης ήταν και ο ρόλος τού Sam Phillips (τής γνωστής εταιρίας Phillips), που προμήθευε με καλλιτέχνες και έκανε το λεγόμενο scouting γιά την Chess.

Η ταινία έχει θαυμάσιο casting.
Πέρα από τις καταπληκτικές
φυσικές ομοιότητες
των πρωταγωνιστών με τους
μπλουζίστες οι ηθοποιοί
ήταν και εξαιρετικά
ταλαντούχοι.

Θα σταθώ σε μερικά σημεία:

1. Το στράβωμα στα χείλια
τού Muddy Waters. Ήταν χαρακτηριστικό του. Υπάρχει σε πάμπολλες φωτό, αλλά και σε βίντεο. Ο ηθοποιός το μιμήθηκε εξαιρετικά.


2.
Ο ατίθασος χαρακτήρα τού Marion «Little Walter» Jacobs, τού φυσαρμονικίστα. Πυροβόλησε εν ψυχρώ και σκότωσε (υπάρχει και στην ταινία και πρόκειται για αληθές γεγονός) έναν, που τού είχε κλέψει το όνομα και προσπαθούσε να τον μιμηθεί, γιά να κονομήσει. Ο ηθοποιός το απέδωσε τέλεια.

3. Ο γνωστός γιά την τσιγκουνιά του, Chuck Berry. Δέν έπινε, δέν κάπνιζε, δέν χαλούσε καθόλου χρήματα. Μόνο με γυναίκες πήγαινε. Είχε και τη φήμη, πως κακοπλήρωνε τους μουσικούς του λευκούς και μαύρους. Ακόμα κι όταν γέρασε και δέν μπορούσε να πάρει τα πόδια του, συνέχιζε να κάνει περιοδείες γιά να κονομάει από αρπαχτές. Ήταν όμως, πολύ πλακατζής και δέν έπαιρνε τίποτα στα σοβαρά. Και εδώ ο ηθοποιός κάνει πολύ καλή δουλειά.

4. Όσο για τον Chester Bernett, κατά κόσμον Howlin' Wolf, ήταν πάντοτε ένας πολύ σκοτεινός τύπος, απόμακρος, δύστροπος και επιθετικός. Κι εδώ εξαιρετική δουλειά.

5. Αδύνατο σημείο τής ταινίας, η επιλογή τής Beyonce στο ρόλο τής Etta James. Δέν αντιλέγω, πως η φωνή τής ηθοποιού-τραγουδίστριας είναι πολύ καλή, αλλά δέν έχει το ηχόχρωμα τής Etta, γιατί η Εtta τραγουδούσε blues και r&b, πράγμα, που δέν μπορεί να κάνει η Beyonce, που τραγουδάει πολύ διαφορετικά.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί, πως η ταινία με το ζόρι έβγαλε τα λεφτά της. Ίσα βάρκα ίσα νερά, που λένε (12 εκατ. δολλάρια). Σήμερα, ο κόσμος δέν επιθυμεί να παρακολουθεί τέτοιου είδους ταινίες. Προτιμά παραμύθια με happy end.
 
Με εξαιρετική απόδοση από
τους ηθοποιούς είναι και η
αργκό των μαύρων, που χρησι-
μοποιείται στην ταινία. Όταν
γιά παράδειγμα, ο Alan Lomax
πήγε να ηχογραφήσει τον
Muddy στη φυτεία, τον ρώτησε
πώς θα ήθελε να ονομάσει το
κομμάτι, που μόλις είχε ηχο-
γραφήσει. Ο Muddy απάντησε:
«I be's troubles».
 
Aυτή η αργκό αργότερα υιοθετήθηκε και από τους λευκούς, που μιμήθηκαν τα τραγούδια των μαύρων. Ας πάρουμε γιά παράδειγμα τα εβραιόπουλα των ακριβών περιοχών τού Chicago (Mike Bloomfield, Barry Goldberg), αλλά και τους λευκούς τους φίλους Paul Butterfield, Nick Gravenites (ο ρωμιός και συνθέτης των τραγουδιών τής Janis Joplin) κ.λπ.. Χαρακτηριστική ήταν η φράση τού Mike Bloomfield, που όποτε αναφερόταν σε ανθρώπους, τους αποκαλούσε «γάτες» (cats). Το κάνει σε όλες του τις αναφορές.

Η πλέον γνωστή από αυτές τις καταγραφές είναι στο δίσκο
«Filmore East-The Lost Tapes», που έκανε μαζί με το άλλο το εβραιόπουλο, τον Al Kooper. Κάποια στιγμή, ο Mike Bloomfield παρουσιάζει τον Johnny Winter, που εμφανίζεται δισκογραφικά γιά πρώτη φορά: «Τhis Cat from Texas can really play the blues».

Γενικότερα, η αγγλική εκδοχή τής αμερικάνικης γλώσσας την εποχή εκείνη (΄50-΄60 και λίγο από ΄70) παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, γιατί περιέχει και πολύ λεξιλόγιο από τη γλώσσα τής ιταλικής μαφίας. Ένα κράμα λοιπόν, από νέγρικα, μαφιόζικα και «αστικά» αγγλικά εμφανίζεται τότε.

Αυτή η γλώσσα μπολιάστηκε ακόμα περισσότερο με τις γλωσσοπλασίες των χίππηδων τη δεκαετία ΄60-΄70, όταν πλέον η κουλτούρα των ναρκωτικών κυρίευσε τη νεολαία.

Joint ονομαζόταν και το τσιγάρο τής μαριχουάνας πέρα από «τεκές», που μέχρι τότε σήμαινε. Το joint λοιπόν, έκανε «βόλτες» από στόμα σε στόμα και ο καθένας ρουφούσε τη τζούρα του, γιά να «φτιαχτεί». Αν κάποιος αργούσε να το ρουφήξει, οι υπόλοιποι τού φώναζαν: «Ηey dude, don't bogart that joint».

Tί σημαίνει όμως, το ρήμα «bogart»; Bασικά, προέρχεται από τον ηθοποιό Humphrey Bogart, που σχεδόν σε όλες τις ταινίες του εμφανιζόταν με ένα τσιγάρο να κρέμεται από τα χείλια του χωρίς να το ρουφάει και αυτό να σιγοκαίει. Έτσι λοιπόν, η παραπάνω φράση σημαίνει: «μη χαραμίζεις το μπάφο», δηλαδή, μην τον αφήνεις να καίγεται άσκοπα.

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


1 ΣΧΟΛΙΑ

  • Bielidopoulos

    20 Ιαν 2015

    ~
    Δεν έχω δει το Cadillac Records, αλλά έχω δει το Black Snake Moan (2006):
    http://www.imdb.com/title/tt0462200/
    https://www.youtube.com/watch?v=Nt9LwiLvvgE
    https://www.youtube.com/watch?v=yYY06G4R7zY