ΤΑ ΣΤΗΜΕΝΑ

Ποδόσφαιρο
και οργανωμένο έγκλημα

Declan Hill
Έκδ. Πολύτροπον Α.Ε., Αθήνα, 2008



«Η 17η Ιουλίου τού 1994 ήταν μια ζεστή, ηλιόλουστη, καλιφορνέζικη μέρα. Στο στάδιο Ρόουζ Μπόουλ τής Πασαντίνα, είχαν στριμωχτεί πάνω από ενενήντα χιλιάδες θεατές, για να παρακολουθήσουν τον τελικό τού παγκοσμίου κυπέλλου. Στον αγωνιστικό χώρο, οι εθνικές ομάδες τής Ιταλίας και τής Βραζιλίας ήταν έτοιμες να χτυπηθούν μέχρις εσχάτων για τα σκήπτρα τού ποδοσφαίρου υπό το βλέμμα ενός παγκόσμιου τηλεοπτικού κοινού, που ξεπερνούσε τα δύο δισεκατομμύρια. Εν τω μεταξύ, στα θεωρεία των “επισήμων” καθόταν η αφρόκρεμα τής διεθνούς κοινότητας. Ο Πελέ, ο άνθρωπος, που υπήρξε ο καλύτερος και δημοφιλέστερος ποδοσφαιριστής στον κόσμο, καθόταν ανάμεσα σε διασημότητες και πολιτικούς ηγέτες, όπως ο Αλ Γκορ και ο Χένρι Κίσινγκερ.

»Στα θεωρεία καθόταν, ωστόσο, και ένας τύπος με πιο αμφιλεγόμενο παρελθόν, ο Άνζορ Κικαλισβίλι, ο θεωρούμενος ως ένας από τους κορυφαίους μαφιόζους τού ρωσικού οργανωμένου εγκλήματος. Ο Κικαλισβίλι υπήρξε αξιωματούχος τής κομμουνιστικής κυβέρνησης και μετά την κατάρρευση τής Σοβιετικής Ένωσης ανέλαβε πρόεδρος μιας οργάνωσης με τίτλο “Ένωση τού 21ου αιώνα”. Η εν λόγω οργάνωση ήταν μάλλον “άτυχη” με τους προέδρους της. Ο τελευταίος είχε δολοφονηθεί από ελεύθερο σκοπευτή. Ο προηγούμενος είχε σκοτωθεί σε μαφιόζικη ανταλλαγή πυροβολισμών. Η “Ένωση τού 21ου αιώνα” φημολογούταν, ότι πουλούσε προστασία και συνεργαζόταν με άλλες ρωσικές “μαφίες”, που, με τη σειρά τους, πουλούσαν προστασία σ' όλη τη χώρα.

»Εκείνο το απόγευμα, ο Άνζορ Κικαλισβίλι αισθανόταν μάλλον άνετα με κάποιους από τους υπόλοιπους “επίσημους” καλεσμένους. Στο κέντρο τού θεωρείου βρισκόταν ο Ζοάο Χαβελάνζε, τότε πρόεδρος τής FIFA, τής διεθνούς ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας (Federation Internationale de Football Association). Το 1994, ένας βραζιλιάνος εισαγγελέας είχε καταγγείλει το Χαβελάνζε για τις σχέσεις του με τον πιο διαβόητο μαφιόζο τής χώρας, κάποιον Κάστορ ντε Αντράντε, επικεφαλής ενός παράνομου δικτύου τζόγου με τζίρο, που υπολογιζόταν, ότι έφτανε τα 2,6 δισ. δολάρια. Έναν άνθρωπο, που σύμφωνα με τις διωκτικές αρχές τής Βραζιλίας, διατηρούσε σχέσεις και με τα ισχυρότερα καρτέλ ναρκωτικών τής Κολομβίας.

»Κοντά του καθόταν ο Βιάτσεσλαβ Κολόσκοφ, τότε πρόεδρος τής ρωσικής ποδοσφαιρικής ένωσης, ενός οργανισμού, που μαστιζόταν απ' το πρόβλημα των συμβολαίων θανάτου τής μαφίας.

»Από τη συντροφιά έλειπε ο Χουάν Χοσέ Μπεγίνι, ο πρόεδρος τής ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας τής Κολομβίας. Δεν μπόρεσε να παραβρεθεί εκείνο το απόγευμα, διότι ένας από τους παίκτες τής εθνικής ομάδας τής Κολομβίας μόλις είχε δολοφονηθεί, λίγο μετά την επιστροφή τής αποστολής από το παγκόσμιο κύπελλο. (Ο Αντρές Εσκομπάρ, ο οποίος δολοφονήθηκε στις 12 Ιουλίου 1994 με δώδεκα σφαίρες για το αυτογκόλ, που σημείωσε στον αγώνα τής εθνικής Κολομβίας κατά των Η.Π.Α., με το οποίο η ομάδα του αποκλείστηκε από τη διοργάνωση.) Ένα χρόνο αργότερα, ο Μπεγίνι θα καταδικαζόταν για “παράνομο πλουτισμό” και “ξέπλυμα” χρήματος για λογαριασμό τού καρτέλ του Κάλι.

»Η FIFA είναι η ομοσπονδία, που διοικεί το παγκόσμιο ποδόσφαιρο και όλοι αυτοί ήταν είτε μέλη της είτε προσκεκλημένοι της στο μεγαλύτερο ποδοσφαιρικό υπερθέαμα του κόσμου.»

Έτσι ξεκινάει την εισαγωγή τού υπό κρίση βιβλίου του, ο ερευνητής δημοσιογράφος με διδακτορικό τίτλο από το πανεπιστήμιο τής Οξφόρδης, ειδικευμένος στο οργανωμένο έγκλημα και σε διεθνή θέματα, Declan Hill. (Πρωτότυπος τίτλος: The fix, soccer and organized crime).

Στο “ταξίδι” του, για τη συγγραφή τού βιβλίου, όπως αναφέρει ο συγγραφέας, συνάντησε πραγματικούς ήρωες: ανθρώπους, που προσπάθησαν να καθαρίσουν το “ωραιότερο παιχνίδι” τού κόσμου. Ως επί τα πλείστον, οι άνθρωποι αυτοί περιθωριοποιήθηκαν, διασύρθηκαν και φιμώθηκαν... Αποτυχημένοι δημοσιογράφοι, πεθαμένοι διαιτητές, αγνοημένοι παίκτες.

Γνώρισε και νταραβεριτζήδες: κακοποιούς και απατεώνες, που διαφθείρουν το άθλημα, εγκληματίες, τους οποίους άφησε να μιλήσουν για λογαριασμό τους χρησιμοποιώντας πιστές απομαγνητοφωνήσεις συνεντεύξεων ή μυστικά ηχογραφημένων συνομιλιών.

Στη διάρκεια της ερευνάς του προσπάθησε να εξηγήσει πώς αποδίδουν οι ποδοσφαιριστές και οι διαιτητές σε στημένα παιχνίδια, πώς είναι διαρθρωμένα και πώς λειτουργούν τα παράνομα συνδικάτα τού τζόγου και για ποιο λόγο σχετικά πλούσιοι και διάσημοι αθλητές στήνουν αγώνες, γιατί οι παράγοντες των συλλόγων αποφασίζουν να δωροδοκήσουν τους αντιπάλους, πώς το κάνουν αυτό οι ομάδες, πώς παίρνουν με το μέρος τους τούς διαιτητές...

Κάνει λόγο με παράθεση πλείστων συγκεκριμένων στοιχείων για τελείως διεφθαρμένα πρωταθλήματα, όπως είναι πολλά ασιατικά, αλλά και για στησίματα αγώνων πρωταθλημάτων προηγμένων χωρών (Αγγλίας, Γερμανίας κ.ά), επίσης επιπέδου τσάμπιονς λίγκ, παγκοσμίου κυπέλλου κ.λπ..

Ξεκιναει από πολύ παλιά παρέχοντας ενδεικτικά στοιχεία από στημένους αγώνες μπέιζμπολ το 1919 και κρίκετ το 1806! Επειδή δε -όπως επισημαίνεται στον πρόλογο τού βιβλίου- τα πατροπαράδοτα “προγονόπληκτα” παραμύθια ανακυκλώνονται αδιαλείπτως, «ας προλάβουμε κάθε σκέψη για αναζήτηση τής “χαμένης” -στην πραγματικότητα, ανέκαθεν ανύπαρκτης- απόλυτης αγνότητας σε πολύ παλιότερες εποχές: δωροδοκίες, εξαγορές και “στημένες” αναμετρήσεις ευδοκιμούσαν και στους ολυμπιακούς αγώνες της αρχαιότητας. Άφθονες οι σχετικές εξιστορήσεις τού Παυσανία -όσοι ενδιαφερόμενοι δεν μπορούν ή δεν θέλουν να περιηγηθούν στον κόσμο των αρχαίων κειμένων ή των μεταφράσεων τους, ας ανατρέξουν στο βιβλίο τού Κυριάκου Σιμόπουλου: Μύθος, απάτη και βαρβαρότητα οι Ολυμπιάδες. Αρκεί να σκεφθεί κανείς, ότι τα εξακριβωμένα, αποδεδειγμένα κρούσματα (ουδείς γνωρίζει, φυσικά, πόσα ήσαν τα... άλλα) επαρκούσαν για να χρηματοδοτήσουν αγάλματα τού Δία! Πώς γινόταν αυτό; Απλούστατα, με τα πρόστιμα, που επέβαλαν οι ελλανοδίκες για δωροδοκίες και εξαγορές νικών, καλύπτονταν τα έξοδα κατασκευής χάλκινων αγαλμάτων τού Δία. Τα αγάλματα αυτά ονομάζονταν Ζάνες. Την Ολυμπία κοσμούσαν και τη διαφθορά μετρούσαν». Διαβάστε για οικονομικοπολιτικά συμφέροντα, διαφθορά, δωροδοκίες, μυστικές συναλλαγές, επαγγελματισμό, ντοπάρισμα, βία και βαρβαρότητα στους αρχαίους ολυμπιακούς αγώνες στο άρθρο τής «Ελεύθερης Έρευνας»: Το παραμύθι “Ολυμπιακό Πνεύμα” τής αρχαιότητας).

Από τότε, που ολοκλήρωσε την έρευνά του ο Declan Hill, οι απόψεις του για το ποδόσφαιρο έχουν αλλάξει. Λατρεύει ακόμα τα παιχνίδια τού Σαββάτου μεταξύ ερασιτεχνών: τη συντροφικότητα και το φρέσκο άρωμα τού γρασιδιού. Το επαγγελματικό, όμως, ποδόσφαιρο τον αφήνει πλέον παγερά αδιάφορο κι επισημαίνει, ότι ελπίζει, ότι το ίδιο θα έχει καταάβει κι ο αναγνώστης, αφού τελειώσει το βιβλίο. Πιστεύει, ότι στο τέλος, θα είναι μάλλον αδύνατο στον αναγνώστη να ξαναδεί τα σπορ με το ίδιο μάτι.

Ας δούμε μερικά χαρακτηριστικά αποσπάσματα από το βιβλίο:

«Με συγκινούσε ιδιαιτέρως η ιδέα τού “ξεπλύματος ίματζ”. Το “ξέπλυμα ίματζ” συνίσταται στο εξής: ένας μέχρι πρότινος άγνωστος γκάνγκστερ αναλαμβάνει έναν κορυφαίο σύλλογο ή συνδέεται με ένα διάσημο παίκτη και αρχίζει να μεταμορφώνεται από “αμφιλεγόμενος επιχειρηματίας” σε “γραφικό επιχειρηματία” κι έπειτα, όταν η ομάδα του ή ο παίκτης του κερδίσει το πρωτάθλημα, σε “μέλος τού κατεστημένου”. Το πιο επιτυχημένο παράδειγμα ενός τέτοιου “ξεπλύματος” ήταν ο Τζόζεφ Κένεντι, ο οποίος, από λαθρέμπορος, που παρείχε αλκοόλ στη μαφία εν μέσω ποτοαπαγόρευσης, έγινε πατέρας τού προέδρου των ΗΠΑ. Ωστόσο, τα γεγονότα με πρόφτασαν. Ορισμένες από τις κορυφαίες ομάδες τής Ευρώπης αγοράστηκαν από ανθρώπους τόσο διεφθαρμένους, που δεν θα θέλατε η γυναίκα σας, ο γιος σας ή το πορτοφόλι σας να βρεθούν ούτε σε απόσταση εκατό μέτρων από δαύτους. Κι όμως, κανείς δεν μπόρεσε να τους σταματήσει» (σελ. 24).

«Ο Ζορζέ Νούνο Πίντο ντα Κόστα είναι το πρώην αφεντικό τού Ζοζέ Μουρίνιο και ιδιοκτήτης τής Πόρτο, τής ομάδας, που έχει κατακτήσει ένα κύπελλο πρωταθλητριών, ένα τσάμπιονς λίγκ και ένα κύπελλο UEFA, καθώς και εικοσιπέντε πρωταθλήματα Πορτογαλίας. Ρωτήστε ένα πορτογάλο για τον ντα Κόστα και θα δείτε στο πρόσωπό του να σχηματίζεται ένα ύφος παραίτησης, το ίδιο ύφος, που έχει κι ένας άγγλος, όταν μιλά για τον καιρό τής Αγγλίας. Ο ντα Κόστα είναι ένα πορτογαλικό φαινόμενο τόσο τρομακτικό, τόσο ισχυρό και κατά τα φαινόμενα τόσο φυσιολογικό, που τον περιβάλλει ένα είδος διετστραμμένης, συμβιβασμένης υπερηφάνειας. Όταν η Σαλγάδο γνώρισε τον ντα Κόστα, εργαζόταν σ΄ ένα οίκο ανοχής, ονόματι “Η Κάψα τής Νύχτας”. Έμειναν μαζί για έξι χρόνια. Εν τούτοις, η Σαλγάδο έγραψε, ότι “από τις εμπειρίες μου στην “Κάψα τής Νύχτας” μπορώ να πω, ότι μποροστά στον κόσμο τού πορτογαλικού ποδοσφαίρου, ο κόσμος των μπορντέλων μοιάζει περίπου με παιδικό σταθμό» (σελ. 180).

Ειδικά για την περίπτωση τής χώρας μας αναφέρει:

1. Λεπτομέρειες για το στήσιμο των αγώνων μεταξύ Μαρσέιγ και ΑΕΚ, για το κύπελλο πρωταθλητριών τον Οκτώβριο και Νοέμβριο τού 1989. Υποστηρίζει, μεταξύ των άλλων, ότι για να χάσουν οι παίκτες τής ΑΕΚ στον πρώτο αγώνα, μεταφέρθηκαν 1,76 εκατ. γαλλικά φράγκα σε ειδικό λογαριασμό, ενώ ο διαιτητής, ένας αυστριακός ταχυδρομικός υπάλληλος, που αντιμετώπιζε οικονομικές δυσκολίες, πήρε 310.000 γαλλικά φράγκα, περίπου 700.000 αυστριακά σελίνια (σελ. 166).

2. Το όνομα τού Μουτσιάνο Μότζι, που το όνομά του είχε συνδεθεί με την ποδοσφαιρική ομάδα τού Τορίνο. Ο Μότζι παρείχε γυναίκες στους βέλγους διαιτητές, που έπαιξαν στο ματς για το κύπελλο UEFA τής Τορίνο με την ΑΕΚ, το 1991. Η UEFA αποφάσισε να πιστέψει, ότι οι γυναίκες, που πέρασαν τη νύκτα με τους διαιτητές, ήταν απλά μεταφράστριες με υπερβολικό ζήλο (σελ. 173).

3. Λεπτομέρειες για το στήσιμο για λογαριασμό τής Ιαπωνίας τού αγώνα Γκάνας - Ιαπωνίας των Ολυμπιακών Αγώνων τής Αθήνας (έληξε 0-1), το οποίο κόστισε 550.000 δολάρια (σελ. 237).

4. Το όνομα τού Στίβεν Άπια, αρχηγού τής ομάδας τής Γκάνας στους Ολυμπιακούς Αγώνες τής Αθήνας, ο οποίος μιλάει και για στήσιμο τού αγώνα τής χώρας του με την Παραγουάη και συγκεκριμένα, για να δεχθούν πρώτοι γκολ (σελ. 273).
 
Είναι τέτοια η τεχνολογία σήμερα, ώστε ούτε το ποδόσφαιρο ούτε το οργανωμένο έγκλημα έχουν σύνορα. Μπορεί κάποιος να στοιχηματίζει χρησιμοποιώντας το lap top του από τις κερκίδες ενός γηπέδου ή ακόμα κι από το σαλόνι τού σπιτιού του για αγώνα γ΄ εθνικής τής Ελλάδας, σε στοιχηματική εταιρεία τής Μαλαισίας.

Στο βρώμικο κύκλωμα τού ποδοσφαίρου όμως, όπως αναλύει ο Declan Hill, δεν εμπλέκονται μόνο άνθρωποι τού ποδοσφαίρου (ποδοσφαιριστές, διατητές, προπονητές κ.λπ.), αλλά πολλοί και διάφοροι άλλοι, όπως δημοσιογράφοι, επιφανείς πολιτικοί, δικαστικοί, τραπεζίτες, βιομήχανοι, αστυνομικοί, εκκλησίες, μαφιόζοι κ.λπ. κ.λπ., όλοι διαπλεκόμενοι κι ελεγχόμενοι από το οργανωμένο έγκλημα.

Στο βιβλίο καθίσταται σαφές, ότι το ποδόσφαιρο είναι ένας κρίκος μιας μακρυάς αλυσίδας. Το οργανωμένο έγκλημα, εκτός από το ποδόσφαιρο φτάνει να ελέγχει ένα μεγάλο κύκλωμα ανθρώπων, ακόμα κι ολόκληρες κυβερνήσεις χωρών κ.λπ., που όλοι όμως, σχετίζονται μεταξύ τους. Διανύουμε δηλαδή, μια νέα εποχή, τής παγκοσμιοποίησης, όπως συνηθίζουμε να την λέμε, όπου η εξουσία συνίσταται από ένα πλέγμα αλληλοδιαπλεκόμενων συμφερόντων, που έχει πλέον περάσει καθαρά στα χέρια τού οργανωμένου εγκλήματος. Η ανθρωπότητα βρίσκεται ήδη στην εποχή τής μαφίας...



ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


1 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 39001

    13 Ιουλ 2016

    Πολύ καλό άρθρο, παρότι για τους υποψιασμένους "κομίζει γλαύκα εις Αθηνά". Καλό θα είναι να το διαβάζουν όλοι όσοι ακόμα "προσκυνάν σώβρακα και φανέλες".
    Διογένης