ΡΗΣΕΙΣ,
ΓΝΩΜΙΚΑ, ΦΡΑΣΕΙΣ
ΑΠΟ ΤΙΣ ΓΡΑΦΕΣ



Κεκλεισμένων των θυρών
Κατά Ιωάννην, κʼ 19: «Οι μαθηταί συνηγμένοι ήσαν κεκλεισμένων των θυρών δια τον φόβον των ιουδαίων».
Κατά Ιωάννην, κʼ 26: «Έρχεται ο Ιησούς των θυρών κεκλεισμένων και έστη εις το μέσον».
Στα ρωμέικα η φράση κυριολεκτείται για δίκες ή αθλητικούς αγώνες, που διεξάγονται χωρίς ακροατήριο ή φιλάθλους.

Άξιος ο μισθός σου
Κατά Λουκάν, ιʼ 7: Από την περικοπή: «Ο εργάτης άξιος του μισθού αυτού». Μεταφορικά εκφράζει έπαινο. Λέγεται όμως και ειρωνικά σε κάποιον, που φαντάζεται, ότι κάτι πέτυχε, ενώ στην πραγματικότητα τίποτε δεν κέρδισε.
  
Ενώπιος ενωπίω
Πρόσωπο με πρόσωπο. Έξοδος, λγʼ 11. Έτσι μίλησε ο Γιαχβέ στον Μωυσή, όταν εμφανίστηκε μπροστά του και του έδωσε τις Δέκα Εντολές: «Και ελάλησε Κύριος προς Μωυσήν ενώπιος ενωπίω.

Δεν είναι μόνο το πλήθος θεοτικών εκφράσεων, που χρησιμοποιούν στον καθημερινό τους λόγο οι ρωμιοί, όπως: «Χριστός και Παναγιά», «με τη βοήθεια του Θεού», «είχε άγιο», «από το στόμα σου και στου Θεού τʼ αυτί» κ.λπ..

Υπάρχουν και πάρα πολλές εκφράσεις, την προέλευση των οποίων οι περισσότεροι αγνοούν, που είναι παρμένες ατόφιες από την Παλαιά Διαθήκη, από τα ευαγγέλια, από λειτουργικά κείμενα κ.ά. και χρησιμοποιούνται κατά κόρον τόσο από τους πνευματικούς ταγούς της Ρωμιοσύνης ─λόγιους, πανεπιστημιακούς, συγγραφείς κ.λπ.─ όσο κι από τον απλό λαό.

Σε 150 σχεδόν σελίδες του υπό κρίση βιβλίου μπορείτε να βρήτε πάρα πολλές τέτοιες χαρακτηριστικές εκφράσεις.

Πάρτε ένα μικρό δείγμα:

Ακρογωνιαίος λίθος
Ο γωνιακός λίθος, το αγκωνάρι, που ενώνει δύο τοίχους και συγκρατεί ολόκληρο το οικοδόμημα.
Αʼ Πέτρου βʼ 6: «Ιδού τίθημι εν Σιών λίθον ακρογωνιαίον». Ακρογωνιαίος λίθος για τους χριστιανούς είναι ο Χριστός. Μεταφορικά σημαίνει το θεμέλιο, τη βάση κάθε εκδήλωσης της ζωής.

Μέλι-γάλα
Στη Χαναάν, τη γη της Επαγγελίας, έρρεε μέλι και γάλα, σημείο της ευφορίας και του πλούτου της.
Έξοδος, λγʼ 3: «Και εισάξω σε εις γην ρέουσαν γάλα καί μέλι», είπε ο Γιαχβέ στον Μωυσή. Επίσης, Δευτερονόμιον, κστʼ 9, 10 και κζʼ 3. Η φράση λέγεται για ανθρώπους, που η σχέση τους είναι φιλικότατες. «Τα πάνε μέλι-γάλα».

Ως κόρην οφθαλμού
Σαν τα μάτια μας. Ψαλμός ΙΣΤʼ 8: «Φύλαξόν με ως κόρην οφθαλμού». Σημαίνει μεταφορικά, σαν πράγμα πολύτιμο.

Άνοιξαν οι καταρράχτες του ουρανού
Από τον κατακλυσμό του Νώε. Γένεσις ζʼ 11: «Οι καταρράκται του ουρανού ηνεώχθησαν». Λέγεται για κατακλυσμιαίες βροχές.

Άφωνος ιχθύς
Από την Ακολουθία του Ακάθιστου Ύμνου: «Ρήτορας πολυφθόγγους ως ιχθύας αφώνους ορώμεν επί σοι, Θεοτόκε». Λέγεται για κάποιον, που σωπαίνει είτε από άγνοια του θέματος είτε από υπολογισμό.

Βρώμα και δυσωδία
Από τη Νεκρώσιμη Ακολουθία:
«Εξέλθωμεν και ίδωμεν εν τοις τάφοις, ότι γυμνά οστέα ο άνθρωπος, σκωλήκων βρώμα και δυσωδία». Η φράση χρησιμοποιείται κυριολεκτικά για κάτι, που μυρίζει άσχημα και μεταφορικά, για να χαρακτηρίσει μια βρώμικη κατάσταση, ανήθικη και αηδιαστική, κατάσταση ηθικής σήψης.

Άνοιξε η γη και τον κατάπιε
Ψαλμοί Δαβίδ ΡΕʼ 17: «Ηνοίχθη η γη και κατέπιε Δαθάν». Η φράση λέγεται μεταφορικά για κάποια απότομη εξαφάνιση. Λένε επίσης: «νʼ άνοιγε η γη να με κατάπινε», για στιγμές, που κάποιος βρίσκεται σε πολύ δύσκολη θέση μπροστά σε άλλους.

Πλήρηs ημερών
Γένεσις κεʼ 8: «Απέθανεν Αβραάμ πρεσβύτηs καί πλήρηs ημερών
». Επίσης, Ιώβ μβʼ  17. Λέγεται για άνθρωπο, που πέθανε σε βαθιά γεράματα.

Τέρατα και σημεία

Φράση συχνή στις Γραφές. Έξοδος ζʼ 3: «Πληθυνώ τα σημεία μου και τα τέρατα εν γη Αιγύπτω, είπε ο Θεός στον Μωυσή». Επίσης, ιαʼ 10 και Ιωήλ γʼ 3. Στη Βίβλο σήμαινε τα καταπληκτικά έργα, που προκαλούσαν θαυμασμό, τα θαύματα. Σήμερα, λέγοντας «έγιναν τέρατα και σημεία» εννοούν γεγονότα πέραν του κανονικού, που προκαλούν κατάπληξη.

Αγρόν αγοράζει

Κατά Λουκάν, ιδʼ 18. Από παραβολή του Ιησού. Ένας από τους καλεσμένους σε δείπνο αρνήθηκε την πρόσκληση με τη δικαιολογία «αγρόν ηγόρασα και έχω ανάγκην ιδείν αυτόν». Η φράση χρησιμοποιείται μεταφορικά για κάποιον, που αδιαφορεί για όσα σοβαρά συμβαίνουν γύρω του.

Οίνος ευφραίνει καρδίαν ανθρώπου
Ψαλμός ΡΓʼ 15. Λέγεται με την ίδια σημασία.

Φόβος και τρόμος
Ψαλμός ΝΔʼ 6: «Φόβος και τρόμος ήλθεν επʼ εμέ και εκάλυψέ με σκότος». Η φράση αναφέρεται συχνά στη Βίβλο.

Δεν έχει πού την κεφαλήν κλίνη
Κατά Ματθαίον ηʼ 20, κατά Λουκάν θʼ 58. Δεν έχει πού να γείρει το κεφάλι του. Ολόκληρη η φράση είναι: «Ο υιός του ανθρώπου ουκ έχει πού την κεφαλήν κλίνη
». Συνήθως αναφέρεται λανθασμένα: «Δεν έχει πού την κεφαλήν κλίναι».

Mε τον ιδρώτα του προσώπου μου
Γένεσις γʼ 19: «Εν τω ιδρώτι του προσώπου σου φαγή τον άρτον σου». Αυτή την κατάρα έδωσε ο Γιαχβέ στον Αδάμ, όταν τον έδιωχνε από τον Παράδεισο, επειδή παρέβηκε την εντολή του. Αναφέρουν τη φράση για κάτι, που το αποχτούν με κόπο και μόχθο.

Όσο απέχει ο ουρανός από τη γη
Ησαΐας νεʼ 9: «Ως απέχει ο ουρανός απο της γης, ούτως απέχει η οδός μου από των οδών υμών και τα διανοήματα υμών από της διανοίας μου». Η φράση λέγεται για να δηλωθούν πολύ μακρινές αποστάσεις ή για να τονιστεί μεγάλη διαφορά αντιλήψεων, στόχων, υπολογισμών κ.ά..
 
Ούτε φωνή ούτε ακρόαση
Βασιλειών Γʼ, ιηʼ 26: «Και ουκ ην φωνή και ουκ ην ακρόασις εκ μέρους του Βάαλ», όταν τον επικαλούνταν από το πρωί έως το δειλινό τετρακόσιοι πενήντα προφήτες του και οι τετρακόσιοι προφήτες των αλσών, συγκεντρωμένοι πάνω στο όρος Καρμήλιο.

Φωνή βοώντος εν τη ερήμω
Ο Ιωάννης ο Βαπτιστής προαναγγέλλει την άφιξη του Χριστού κηρύσσοντας στην έρημο. Η φράση υπάρχει και στα τέσσερα Ευαγγέλια. Σήμερα τη λένε για εκείνους, που μιλούν και κανένας δεν τους προσέχει, για εκείνους, που μάταια προσπαθούν να επηρεάσουν και τα λόγια τους πέφτουν στο κενό.

Η πέτρα του σκανδάλου

Προς Ρωμαίους θʼ 33, αʼ, Α΄Πέτρου βʼ 8. Η αιτία, που προκαλεί σκάνδαλο και δημιουργεί δυσκολίες σε μια υπόθεση.

Συν γυναιξί και τέκνοις
Πράξεις καʼ 5. Με τις γυναίκες τους και τα παιδιά τους. Λέγεται για παλλαϊκή υποδοχή ενός προσώπου.

Τύπος και υπογραμμός
Υποδειγματικός άνθρωπος. Από το Τροπάριο της Σταυροπροσκυνήσεως: «Υπογραμμός και τύπος ο αυτός γενόμενος, μέχρι σταυρού και θανάτου εαυτόν εκένωσεν».

Χαίρε βάθος αμέτρητον
Από τον Ακάθιστο Ύμνο. Λέγεται ειρωνικά για κάτι, που δύσκολα μπορεί να προσδιοριστεί, σε περιπτώσεις περίπλοκες.


ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


14 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 37225

    9 Φεβ 2016

    ο μπιντες μιλησε
    στον δικο σου αυτα τα παλουκια δεν θα μπουν;;;;
    μηπως εισαι και φοροφυγας;;
    ελλαδισταν δεν λες;;
    εσυ! ελβετιασταν εισαι απο τα χιλιαρικα του λολα τα ναρμανιακα;;καί την σωματεμπορια;;

  • Bielidopoulos

    8 Φεβ 2016

    ~
    ΕΚΤΑΚΤΗ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ!
    Η Κίνα μπήκε στον έτος του πιθήκου - Χαράς ευαγγέλια για τους ελλαδίτες!
    (καλό;)

    (Όπως έχω ξαναγράψει το Ντιογένη είναι ντουρκορωμιό που φαντασιώνεται ότι είναι αρχαίο έλληνα και μάλιστα γνήσιο (lol). Όταν όμως αρχίσει (αν και πότε) να πληρώνει τους φόρους του και του μπει το παλούκι στον ποπό τότε θα δούμε αν θα μιλάει με την ίδια θέρμη για την μητέρα-παρτίδα.)

  • Ανώνυμος 37193

    8 Φεβ 2016

    Ανώνυμος 37182 έγραψε...Ανώνυμος 37192 έγραψε..
    ποια ρατσοταμπελα χρησιμοποιειτε;;
    λες αυτη να μη κανει κουραδες;;
    μολων ουροκοπριτεν

  • Ανώνυμος 37192

    8 Φεβ 2016

    Mε αποστόμωσες!
    Μολών μπουρκουμέ

  • Ανώνυμος 37190

    8 Φεβ 2016

    Διο-απόστημα 37182. Και βέβαια είμαι γνήσιος απόγονος αρχαίων Ελλήνων. Γνησιότατος. Αν εσύ είσαι μούλικο τουρκομόγγολο, δικό σου πρόβλημα...... Παρ' όλα αυτά έχω διαπιστώσει πως γράφεις και επικοινωνείς με τη γλώσσα των προγόνων μου. Μπράβο νέε μου. Βελτιώθηκες σε σχέση με τους προγόνους σου!
    Διογένης

  • Ανώνυμος 37188

    8 Φεβ 2016

    πάρτη σας

  • Ανώνυμος 37184

    8 Φεβ 2016


    Εις οιωνός άριστος αμύνεσθαι για την πάτρη σας.

  • Ανώνυμος 37183

    8 Φεβ 2016

    Ούτε ότι αυτές οι εκφράσεις επιβίωσαν διαχρονικά όπως ισχυρίζεσαι.
    Μολών χαβαλέ

  • Ανώνυμος 37182

    8 Φεβ 2016

    @ Διο-κ.τλ.
    Τόσο οι λόγιες χριστιανοεκφράσεις όσο και οι αρχαιοελληνικές έχουν μπει στη ρωμιοσύνη τόσο από τους καλοβολεμένους λόγιους που εξέθρεψαν τον εθνικό μας μύθο όσο κυρίως από το εκπαιδευτικό σύστημα. Έβαλαν εκφράσεις στην παιδεία και μας τις μαθαίνουν στο σχολείο κι έτσι δημιουργείται στο μαθητή η ψευδαίσθηση της συνέχειας. Μην μασάς δηλαδή και πάλι. Το ότι διάλεξες nick αρχαιόκαβλο και λες "μολών λαβέ" δεν σημαίνει ότι πρέπει να φαντασιώνεσαι ότι είσαι και φυλετικός απόγονος των αρχαίων σπαρτιατών.
    Μολών παπαρέ

  • Ανώνυμος 37179

    8 Φεβ 2016

    Θα ήταν επίσης χρήσιμο να ανέβει ανάλογο άρθρο με αρχαιοελληνικές φράσεις που λέγονται ακόμα και σήμερα. (π.χ "μολών λαβέ")
    "Διογένης"

  • Ανώνυμος 37178

    8 Φεβ 2016

    Kαλύτερα πρώτα να διαδώσουμε την απάτη της χριστιανικής μάστιγας και μετά να ασχοληθούμε με τις φράσεις.

  • Ανώνυμος 37174

    7 Φεβ 2016

    Άντε να τα κόψουμε! Ακόμη κι εμείς οι άθεοι χρησιμοποιούμε κάποιες!

  • Ανώνυμος 37173

    7 Φεβ 2016

    Ελα μωρε. Οι ρωμιοί τα λένε, αυτή φταίει?
    Την ευλογία σας ρωμιοί.

  • Ανώνυμος 37172

    7 Φεβ 2016


    Μπράβο κυρία Λούπου μας, την ευλογία μας θεοφιλεστάτη εν Χριστώ αδελφή.