Ο ΚΡΗΤΙΚΟΣ
ΛΑΒΥΡΙΝΘΟΣ

Μπούγκαρντ Τράιγκερ (εκδ. Μίτος)

 


Οι μύθοι για το Μινώταυρο, το Θησέα και την Αριάδνη ή ακόμα και για το Δαίδαλο και τον Ίκαρο συνδέονται στενά με κάποιο λαβύρινθο στην Κρήτη. Οι παλαιότερες παραστάσεις λαβυρίνθου προέρχονται από την γ΄ χιλιετία π.Χ. και συναντώνται σε θραύσματα κεραμικών καθώς και σε βραχογραφίες. Ο λαβύρινθος αποτελούσε το κύριο μοτίβο της νομισματοκοπίας στα νομίσματα της Κνωσού τους τελευταίους προχριστιανικούς αιώνες.

Παραστάσεις λαβυρίνθων έχουν βρεθεί επίσης μακρυά από την Ελλάδα, στη Συρία, το Αφγανιστάν, τις Ινδίες καθώς και την Ισπανία, την Αγγλία, την Σκανδιναβία, τη Ρωσία και την Αμερική. Ο λαβύρινθος για πολλούς αρχαίους πολιτισμούς αποτελούσε ένα αίνιγμα, ένα ιερό σημείο, ένα σύμβολο... 

Ο Άρθουρ Έβανς ήταν βέβαιος, ότι ο κρητικός λαβύρινθος ήταν το ανάκτορο της Κνωσού με τα άπειρα δωμάτιά του, που ο ίδιος ανακάλυψε. Για να αιτιολογήσει την άποψή του χρησιμοποιούσε ως επιχείρημα τους μακρούς και ελισσόμενους διαδρόμους, την σειρά των αποθηκών με τα αδιέξοδα τους και τον κυκεώνα των βοηθητικών χώρων, προ πάντων όμως, τη συχνότητα με την οποία απεικονίζονταν στους τοίχους του ανακτόρου χαραγμένα σχήματα στη μορφή του διπλού πέλεκυ.

Αυτό του έδωσε την αφορμή να χαρακτηρίσει το ανάκτορο της Κνωσού ως «οίκο του διπλού πέλεκυ» και να το ταυτίσει με τον κρητικό λαβύρινθο ακολουθώντας την άποψη που εξέφραζαν πολλοί, ότι η λέξη λαβύρινθος συνδέεται ετυμολογικά με την λέξη λάβρυς (=διπλός πέλεκυς.)

Υπάρχουν όμως και άλλα σχήματα - σύμβολα, τα οποία παριστάνονται στην Κνωσό πολύ συχνότερα από τους διπλούς πελέκεις∙ σε άλλα ανάκτορα και κτίρια συναντώνται επίσης διπλοί πελέκεις χωρίς για το λόγο αυτό να αισθανθεί κανείς την ανάγκη να χαρακτηρίσει και αυτά τα οικοδομήματα ως λαβυρίνθους. Η άποψη ακόμη, ότι τα σπουδαία οικοδομήματα, που έφεραν στο φως οι ανασκαφές του Έβανς αποτελούν ένα μπερδεμένο σύμπλεγμα αιθουσών, αυλών και διαδρόμων ή εντύπωση ελισσομένων διαδρόμων καταρρίπτεται από το ορθογώνιο και το ευσύνοπτο των σχεδίων των κτιρίων, που δημοσίευσε ο ίδιος. Το ότι το ανάκτορο της Κνωσού ήδη στους μινωικούς χρόνους ονομαζόταν λαβύρινθος δεν αποτελεί τίποτε άλλο από μια αναπόδεικτη υπόθεση. Η θεωρία λοιπόν του Έβανς, ότι το μινωικό ανάκτορο της Κνωσού είναι ο ιστορικός κρητικός λαβύρινθος συνοδεύεται από πολλά ερωτηματικά.

Από ταξιδιωτικές περιγραφές της Τουρκοκρατίας προκύπτει, ότι η επίσκεψη του κρητικού λαβυρίνθου για τους επισκέπτες της εποχής υπολογιζόταν στα κύρια θέλγητρα ενός ταξιδιού σ' αυτό το νησί. Ουδέποτε όμως βρέθηκε κάποιος λαβύρινθος στην Κρήτη ούτε βέβαια υπάρχει κάποια σχετική μαρτυρία από την αρχαιότητα ακόμα.

Έτσι τίθεται το ερώτημα: Ο λαβύρινθος, που έχει εξάψει τη φαντασία πολλών ανθρώπων, αποτελεί μόνο μία μυθολογική αναφορά ή υπήρξε και κάποιος λαβύρινθος σε ιστορικές εποχές; Κι άν υπήρξε, τι απέγινε; Η διερεύνηση αυτού του θέματος αποτελεί τον σκοπό του -εμπλουτισμένου με πολλές έγχρωμες φωτογραφίες, χάρτες, σχεδιαγράμματα κ.λπ.- παρουσιαζόμενου βιβλίου.

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ