ΜΑ ΓΙΑΤΙ
ΔΕΝ ΜΕ
ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΕΙΣ;

Γιατί άντρες και γυναίκες
σκεφτόμαστε διαφορετικά


Η Μπάρμπαρα και ο Άλαν ετοιμάζονταν να πάνε σε ένα κοκτέιλ πάρτι. Η Μπάρμπαρα είχε αγοράσει καινούριο φόρεμα και ήθελε να είναι όμορφη. Έβγαλε δύο ζευγάρια παπούτσια, ένα μπλε και ένα χρυσαφί. Κι ύστερα έκανε την ερώτηση, που τρέμουν όλοι οι άντρες: «Ποια να φορέσω με αυτό το φόρεμα, αγάπη μου;».

Ένα παγερό ρίγος διέτρεξε τη σπονδυλική στήλη του Άλαν. Σκούρα τα πράγματα. «Ε... χμ.... Όποια σου αρέσουν καλύτερα, αγάπη μου», τραύλισε. «Έλα τώρα, Άλαν», του είπε εκνευρισμένη εκείνη, «ποια πάνε καλύτερα, τα μπλε ή τα χρυσαφί;». «Τα χρυσαφί!» απάντησε νευρικά ο Άλαν. «Γιατί δεν σ' αρέσουν τα μπλε;» τον ρώτησε. «Τα πλήρωσα μια περιουσία κι εσύ δε θέλεις ούτε να τα βλέπεις».

Ο Άλαν έσκυψε το κεφάλι. «Αν δεν σʼ ενδιαφέρει η γνώμη μου, Μπάρμπαρα, να μην τη ζητάς!», είπε. Νόμιζε, πως του ζήτησε να λύσει ένα πρόβλημα, αλλά, όταν το έλυσε, κάθε άλλο παρά τον ευχαρίστησε. Η Μπάρμπαρα όμως, είχε κάνει αυτό, που συνηθίζουν όλες οι γυναίκες: σκεφτόταν δυνατά. Είχε αποφασίσει ήδη ποια παπούτσια θα φορέσει και δεν ήθελε άλλη γνώμη. Ήθελε να επιβεβαιωθεί για την ωραία εμφάνισή της.

Η στρατηγική
των «μπλε ή χρυσαφί παπουτσιών»

Αν ρωτήσει μια γυναίκα ποια παπούτσια να διαλέξει, «τα μπλε ή τα χρυσαφί», ο άντρας δεν πρέπει να της απαντήσει. Αλλά να τη ρωτήσει: «Έχεις διαλέξει ήδη, αγάπη μου;» Οι περισσότερες γυναίκες θα αιφνιδιαστούν από αυτή την απάντηση, γιατί οι περισσότεροι άντρες θα εξέφραζαν άμεσα την προτίμησή τους. «Ε... σκέφτομαι να φορέσω τα χρυσαφί...» θα πει διστακτικά. Στην πραγματικότητα, έχει επιλέξει ήδη τα χρυσαφί. «Γιατί;» θα ρωτήσει ο άντρας. «Γιατί φοράω χρυσαφί αξεσουάρ και το φόρεμά μου έχει χρυσαφί μοτίφ», θα εξηγήσει. Τότε ο έξυπνος άντρας θα απαντήσει: «Α, θαυμάσια επιλογή! Θα είσαι φανταστική! Πολύ σωστά το σκέφτηκες. Κι εμένα αυτά με αρέσουν!». Και να είστε σίγουροι, ότι θα περάσει μια αξέχαστη βραδιά.



Οι άντρες και οι γυναίκες είναι διαφορετικοί. Όχι καλύτεροι ή χειρότεροι, αλλά διαφορετικοί. Θα μπορούσε να πει κανείς, ότι το μόνο κοινό τους σημείο είναι, ότι ανήκουν στο ίδιο είδος. Ζουν σε διαφορετικούς κόσμους, με διαφορετικές αξίες και, επομένως, διαφορετικούς νόμους. Όλοι το ξέρουν αυτό, αλλά ελάχιστοι, ειδικά οι άντρες, έχουν το θάρρος να το παραδεχτούν. Η αλήθεια όμως είναι πασιφανής. Δείτε τις αποδείξεις. Στις δυτικές χώρες γύρω στο 50% των γάμων καταλήγουν σε διαζύγιο και οι περισσότερες σοβαρές σχέσεις διαλύονται πριν γίνουν μόνιμες. Άντρες και γυναίκες κάθε πολιτιστικής παράδοσης, θρησκείας και χρώματος συγκρούονται μόνιμα με τις απόψεις, τη συμπεριφορά, τις διαθέσεις και τις πεποιθήσεις του συντρόφου τους.

Ορισμένα πράγματα είναι προφανή

Όταν πηγαίνει ένας άντρας στην τουαλέτα, συνήθως πηγαίνει για έναν και μόνο λόγο. Οι γυναίκες χρησιμοποιούν τις τουαλέτες ως χώρους κοινωνικής συναναστροφής και θεραπείας. Γυναίκες, που μπαίνουν στις τουαλέτες άγνωστες μεταξύ τους, βγαίνουν γκαρδιακές φίλες. Όλοι όμως, θα κοιτάξουν καχύποπτα τον άντρα, που θα φωνάζει, «Έι, Φρανκ, πάω στην τουαλέτα, θέλεις να έρθεις μαζί μου;».

Οι άντρες έχουν πάθος με τα τηλεχειριστήρια και αλλάζουν συνεχώς κανάλι. Οι γυναίκες δεν έχουν κανένα πρόβλημα να δουν διαφημίσεις. Οι άντρες όταν έχουν άγχος, πίνουν αλκοόλ και εισβάλλουν σε ξένες χώρες. Οι γυναίκες τρώνε σοκολάτες και βγαίνουν για ψώνια.

Οι γυναίκες κατηγορούν τους άντρες, ότι είναι αναίσθητοι, αδιάφοροι, ότι δεν δίνουν προσοχή σε αυτά που τους λες, ότι δεν είναι εκδηλωτικοί και συμπονετικοί, ότι δεν μιλάνε, ότι δεν ξέρουν να αγαπάνε, ότι δεν αφοσιώνονται στις σχέσεις τους, ότι προτιμούν το σεξ από τον έρωτα κι ότι αφήνουν σηκωμένο το καπάκι της λεκάνης.

Οι άντρες κατηγορούν τις γυναίκες, ότι είναι άσχετες στην οδήγηση, ότι είναι ανίκανες να διαβάσουν οδηγούς πόλης, ότι
κοιτάζουν ανάποδα τους χάρτες, ότι δεν έχουν αίσθηση του προσανατολισμού, ότι φλυαρούν χωρίς να μπαίνουν στην ουσία, ότι δεν παίρνουν πρωτοβουλίες στο σεξ κι ότι αφήνουν κατεβασμένο το καπάκι της λεκάνης. Οι άντρες δεν μπορούν να βρουν ποτέ αυτό που ψάχνουν, αλλά τα CDs τους είναι τακτοποιημένα με αλφαβητική σειρά. Οι γυναίκες βρίσκουν ως δια μαγείας τα χαμένα κλειδιά του αυτοκινήτου, αλλά σπανίως το συντομότερο δρόμο προς τον προορισμό τους. Οι άντρες θεωρούν τους εαυτούς τους το λογικότερο φύλο. Οι γυναίκες ξέρουν, ότι το λογικότερο φύλο είναι αυτές.

Οι άντρες θαυμάζουν τον τρόπο, με τον οποίο η γυναίκα μπαίνει σε ένα δωμάτιο γεμάτο κόσμο και σχολιάζει αυτομάτως τους πάντες. Οι γυναίκες απορούν με την έλλειψη παρατηρητικότητας των αντρών. Οι άντρες απορούν με τις γυναίκες, που δεν βλέπουν, ότι άναψε στο ταμπλό το λαμπάκι της βενζίνης, αλλά εντοπίζουν από απόσταση πενήντα μέτρων μια βρόμικη κάλτσα σε κάποια σκοτεινή γωνιά. Οι γυναίκες δεν μπορούν να καταλάβουν πώς τα καταφέρνουν οι άντρες να παρκάρουν σε ένα πολύ στενό χώρο χρησιμοποιώντας το καθρεφτάκι του αυτοκινήτου.

Διαφορετικές προδιαγραφές λειτουργίας
Οι άντρες και οι γυναίκες εξελίχτηκαν διαφορετικά λόγω αναγκαιότητας. Οι άντρες κυνηγούσαν, οι γυναίκες συνέλεγαν. Οι άντρες προστάτευαν, οι γυναίκες ανέτρεφαν. Με αποτέλεσμα, το σώμα και ο εγκέφαλός τους να εξελιχτούν με τελείως διαφορετικό τρόπο.

Όπως άλλαζε το σώμα τους για να προσαρμοστεί καλύτερα στη συγκεκριμένη λειτουργία τους, έτσι άλλαζε και ο εγκέφαλός τους. Οι άντρες έγιναν πιο ψηλοί και δυνατοί από τις περισσότερες γυναίκες, ενώ ο εγκέφαλός τους αναπτύχθηκε με τέτοιο τρόπο, ώστε να φέρνουν σε πέρας τις ασχολίες τους. Οι γυναίκες άφηναν τους άντρες να φύγουν για κυνήγι, ενώ εκείνες κρατούσαν αναμμένη τη φωτιά της σπηλιάς και ο εγκέφαλός τους εξελίχτηκε ανάλογα με τη λειτουργία τους στη ζωή.

Έτσι, οι εγκεφαλικές δομές των αντρών και των γυναικών ακολούθησαν διαφορετική πορεία εξέλιξης επί εκατομμύρια χρόνια. Τώρα ξέρουμε, ότι τα δύο φύλα επεξεργάζονται με διαφορετικό τρόπο τις πληροφορίες. Σκέφτονται
διαφορετικά. Πιστεύουν διαφορετικά πράγματα. Έχουν διαφορετικές αντιλήψεις, προτεραιότητες και συμπεριφορές. Αν αρνηθείτε να το παραδεχτείτε αυτό, είναι σίγουρο, ότι θα σας ταλανίζουν προβλήματα, σύγχυση και ψευδαισθήσεις σε όλη τη ζωή σας.

Μήπως είναι όλα αυτά
μια αντρική συνωμοσία;

Από τη δεκαετία του ΄60, διάφορες ομάδες πίεσης προσπάθησαν να μας πείσουν να αποτινάξουμε τη βιολογική κληρονομιά μας. Ισχυρίζονταν, ότι οι κυβερνήσεις, οι θρησκείες και τα εκπαιδευτικά συστήματα ήταν τα δόλια μέσα, με τα οποία καταπίεζαν οι άντρες τις γυναίκες, προκειμένου να τις κρατήσουν για πάντα υποδουλωμένες. Οι αλλεπάλληλες εγκυμοσύνες ήταν άλλο ένα μέσο να τις ελέγξουν.

Σίγουρα έτσι φαίνεται από ιστορικής σκοπιάς. Αλλά προκύπτει ένα ερώτημα, που πρέπει να απαντηθεί: αν οι γυναίκες και οι άντρες είναι ίδιοι, όπως ισχυρίζονται αυτές οι ομάδες, πώς κατάφεραν οι άντρες να κυριαρχήσουν απόλυτα στον κόσμο; Η μελέτη της λειτουργίας του εγκεφάλου μας δίνει πολλές απαντήσεις. Δεν είμαστε ίδιοι. Οι άντρες και οι γυναίκες πρέπει να έχουν ίσα δικαιώματα και ευκαιρίες να αναπτύξουν πλήρως τις δυνατότητές τους, αλλά σίγουρα δεν έχουν τις ίδιες έμφυτες ικανότητες. Τα κατά πόσον οι άντρες και οι γυναίκες είναι ισότιμοι είναι ερώτημα πολιτικό και ηθικό, αλλά το κατά πόσον είναι όμοιοι είναι επιστημονικό.

Αυτοί, που αντιδρούν στην ιδέα, ότι η βιολογία μας επηρεάζει τη συμπεριφορά μας το κάνουν συχνά με τις καλύτερες προθέσεις − αντιτίθενται στο σεξισμό. Αλλά έχουν μπερδέψει τη διαφορά μεταξύ του ισότιμου και του όμοιου, που είναι δύο τελείως διαφορετικά πράγματα. Στο υπό κρίση βιβλίο παρουσιάζεται πώς αποδεικνύει η επιστήμη, ότι οι άντρες και οι γυναίκες διαφέρουν ουσιαστικά τόσο σωματικά όσο και πνευματικά − δεν είναι ίδιοι.

Πεποίθηση των συγγραφέων είναι, ότι οι άντρες και οι γυναίκες πρέπει να έχουν ίσες ευκαιρίες να σταδιοδρομήσουν στον τομέα της επιλογής τους κι ότι οι άνθρωποι με τα ίδια προσόντα πρέπει να παίρνουν ίση αμοιβή για την ίδια εργασία. Η διαφορά δεν είναι το αντίθετο της ισότητας. Ισότητα σημαίνει να είμαστε ελεύθεροι να διαλέξουμε τα πράγματα που θέλουμε να κάνουμε και διαφορά σημαίνει, ότι ως άντρες ή γυναίκες ενδέχεται να μη θέλουμε να κάνουμε τα ίδια πράγματα.

Εξετάζουν αντικειμενικά τις αντρικές και γυναικείες σχέσεις κι ερμηνεύουν το ιστορικό, τη σημασία και τις συνέπειές τους αναπτύσσοντας τεχνικές και στρατηγικές για έναν πιο ευτυχισμένο και ολοκληρωμένο τρόπο ζωής. Δεν υπεκφεύγουν με εικασίες ή πολιτικώς ορθά κλισέ. Αν κάτι έχει την εμφάνιση πάπιας, κάνει πα πα, περπατά σαν πάπια και υπάρχουν επαρκή στοιχεία, που αποδεικνύουν, πως είναι πάπια. Τότε, θα το αποκαλέσουμε πάπια.

Τα στοιχεία, που παρουσιάζουν, αποδεικνύουν, ότι τα δύο φύλα έχουν την έμφυτη τάση να συμπεριφέρονται διαφορετικά. Δεν ισχυρίζονται, ότι τα δυο φύλα είναι προορισμένα ή οφείλουν να συμπεριφέρονται με ένα συγκεκριμένο τρόπο.



Ο άντρας ή θα διαβάζει ή θα ακούει.
Δεν μπορεί να τα κάνει και τα δύο.

Ο Πίτερ ζητά από την Πόλα να βγουν για φαγητό και περνάνε πάρα πολύ ωραία. Τα πάνε τόσο καλά οι δυο τους, που αποφασίζουν να τα φτιάξουν. Ένα χρόνο αργότερα, καθώς την πηγαίνει με το αυτοκίνητο στο σπίτι της μετά τον κινηματογράφο, η Πόλα ρωτά τον Πίτερ πώς θα ήθελε να γιορτάσουν την πρώτη τους επέτειο. Ο Πίτερ λέει: «Να παραγγείλουμε μια πίτσα και να δούμε γκολφ στην τηλεόραση!». Η Πόλα βυθίζεται στη σιωπή. Ο Πίτερ μαντεύει, πως υπάρχει κάποιο πρόβλημα και λέει: «Αν δε θέλεις πίτσα, να παραγγείλουμε κινέζικο». Η Πόλα απαντά, «Ωραία!» και δεν ξαναμιλάει.

Ο Πίτερ σκέφτεται: «Πέρασε κιόλας ένας χρόνος! Ώστε τα φτιάξαμε τον Ιανουάριο, δηλαδή, όταν αγόρασα το αυτοκίνητο, οπότε πρέπει να του κάνω το ετήσιο σέρβις. Ο μηχανικός είπε, ότι έφτιαξε το λαμπάκι των λαδιών στο ταμπλό που αναβόσβηνε... και το κιβώτιο ταχυτήτων έχει πρόβλημα!».

Στο μεταξύ, η Πόλα σκέφτεται: «Φαντάσου πόσο υπολογίζει τη σχέση μας, για να θέλει να γιορτάσει την επέτειό μας με τηλεόραση και πίτσα... δεν θα εκπλαγώ αν φωνάξει και τους φίλους του... Εγώ θα ήθελα να δειπνήσουμε με κεριά, να χορέψουμε και να συζητήσουμε για το μέλλον μας. Είναι φανερό, ότι η σχέση μας δεν είναι τόσο σημαντική για εκείνον όσο για εμένα. Ίσως αισθάνεται παγιδευμένος. Εγώ θα ήθελα να το επισημοποιήσουμε, αλλά αυτός νιώθει να απειλείται − αν και τώρα που το σκέφτομαι, συχνά εύχομαι να είχα περισσότερο χρόνο δικό μου για να τον περνάω με τις φίλες μου. Στην πραγματικότητα χρειάζομαι χρόνο να σκεφτώ την πορεία αυτής της σχέσης... Πού πηγαίνουμε; Θα συνεχίσουμε έτσι ή θα παντρευτούμε; Θα κάνουμε οικογένεια; Είμαι έτοιμη για μια τέτοια δέσμευση; Θέλω να περάσω μαζί του την υπόλοιπη ζωή μου;»

Ο Πίτερ προσέχει, ότι αναβοσβήνει πάλι το λαμπάκι των λαδιών, κατσουφιάζει και σκέφτεται: «Αυτοί οι ηλίθιοι στο συνεργείο με διαβεβαίωσαν, ότι έφτιαξαν το λαμπάκι κι ορίστε τώρα, σε λίγο δεν θα με καλύπτει η εγγύηση!».

Η Πόλα τον βλέπει και οι σκέψεις της ακολουθούν καινούριο δρόμο. «Κατσούφιασε... δεν είναι ευτυχισμένος... βάζω στοίχημα,
ότι με θεωρεί χοντρή και δεν του
αρέσει ο τρόπος που ντύνομαι. Είναι γεγονός, ότι θα έπρεπε να βάφομαι πιο διακριτικά και να γυμνάζομαι περισσότερο. Ο Πίτερ έχει να λέει για το ωραίο σώμα της φίλης μου της Κάρι και με προτρέπει να πηγαίνω μαζί της στο γυμναστήριο. Όταν το συζήτησα όμως με τις φίλες μου, μου είπαν, ότι ο Πίτερ πρέπει να με αγαπάει όπως είμαι κι όχι να προσπαθεί να με αλλάξει... ίσως έχουν δίκιο!
».

Ο Πίτερ όμως, σκέφτεται κάτι τελείως διαφορετικό. «Θα πάω στο συνεργείο και θα τους ξεχέσω! Θα τους πω να πάνε να...».

Η Πόλα, που βλέπει την έκφρασή του, σκέφτεται, «Τώρα είναι πολύ αναστατωμένος... το βλέπω στο πρόσωπό του, αισθάνομαι την υπερέντασή του. Ίσως τον παρεξήγησα... ίσως θέλει να αρραβωνιαστούμε και διαισθάνεται, πως δεν είμαι βέβαιη για τα αισθήματά μου... Ναι, αυτό είναι! Γιʼ αυτό δεν μου μιλά... δεν θέλει να μου αποκαλύψει τα αισθήματά του, γιατί φοβάται μήπως τον απορρίψω. Βλέπω τον πόνο στα μάτια του».

Ο Πίτερ σκέφτεται: «Αν δεν το φτιάξουν κι αυτή τη φορά, αλίμονό τους! Τους είπα, ότι έχω πρόβλημα και είπαν, ότι φταίει ο κατασκευαστής. Αν τολμήσουν να μου πουν, ότι δεν καλύπτει το πρόβλημα η εγγύηση, θα γίνει το έλα να δεις... Πλήρωσα μια περιουσία γιʼ αυτό το αμάξι και καλά θα κάνουν...».
«Πίτερ;» λέει η Πόλα.

«Τι είναι;», απαντά ο Πίτερ εκνευρισμένος, που διέκοψε τις σκέψεις του.

«Σε παρακαλώ, μη βασανίζεις έτσι τον εαυτό σου... ίσως είναι λάθος να σκέφτομαι έτσι... Ω, νιώθω τόσο άσχημα... Ίσως χρειάζομαι απλώς λίγο χρόνο... Θέλω να πω, η ζωή δεν είναι ποτέ εύκολη...»

«Αυτό ξαναπές το!», γρυλίζει ο Πίτερ.

«Θα με θεωρείς ανόητη, έτσι;».

«Όχι», λέει μπερδεμένος ο Πίτερ.

«Αλλά να... ω, δεν ξέρω... τα έχω χαμένα... Θέλω λίγο χρόνο να το σκεφτώ», λέει.

Ο Πίτερ σκέφτεται: «Μα τι μου λέει τώρα; Θα της πω "εντάξει" κι αύριο θα το έχει ξεχάσει. Φαίνεται θα ΄χει τα "ρούχα" της».

«Σ' ευχαριστώ, Πίτερ... δεν φαντάζεσαι τι σημαίνει αυτό για μένα». Τον κοιτάζει στα μάτια και συνειδητοποιεί πόσο σημαντικός είναι για εκείνη κι ότι πρέπει να σκεφτεί πολύ καλά τη σχέση τους.

Όλη τη νύχτα η Πόλα στριφογυρίζει άγρυπνη στο κρεβάτι και το πρωί τηλεφωνεί στη φίλη της την Κάρι να το συζητήσουν. Αποφασίζουν να συναντηθούν το μεσημέρι για φαγητό και να κουβεντιάσουν για τα προβλήματά της με τον Πίτερ. Στο μεταξύ, ο Πίτερ γυρίζει σπίτι, ανοίγει μια μπίρα και κάθεται να δει τηλεόραση. Σκέφτεται, ότι η Πόλα έχει κάποιο πρόβλημα, τα «ρούχα» της προφανώς.

Η Πόλα και η Κάρι συναντιούνται την άλλη μέρα και συζητούν ως το βράδυ. Λίγες μέρες αργότερα, ο Πίτερ μιλά με το φίλο της Κάρι, τον Μαρκ, που του λέει, «Ώστε εσύ κι η Πόλα έχετε προβλήματα, ε;». Ο Πίτερ τα χάνει. «Δεν έχω ιδέα τι μου λες, αλλά ρίξε μια ματιά στο λαμπάκι των λαδιών να μου πεις τη γνώμη σου...».


Γιατί γίναμε έτσι

Μια φορά κι έναν καιρό, πριν πολλά πολλά χρόνια, οι άντρες και οι γυναίκες συμβίωναν ευτυχισμένοι και συνεργάζονταν αρμονικά. Ο άντρας περιπλανιόνταν καθημερινά στον εχθρικό κι επικίνδυνο κόσμο ρισκάροντας τη ζωή του για να κυνηγήσει και να φέρει τροφή στη γυναίκα και τα παιδιά του, και να τους προστατεύσει επίσης από τα άγρια ζώα και τους εχθρούς. Ανέπτυξε την ικανότητα προσανατολισμού σε μακρινές αποστάσεις, για να μπορεί να εντοπίζει την τροφή και να τη μεταφέρει στην εστία του, και τη σκοπευτική δεινότητα, ώστε να πετυχαίνει κινούμενους στόχους. Η περιγραφή της απασχόλησής του ήταν απλή: κυνηγός τροφής. Αυτή ήταν η μόνη απαίτηση, που είχαν από εκείνον.

Αλλά και η γυναίκα αισθανόταν, ότι ήταν πολύτιμη, γιατί ο άντρας διακινδύνευε τη ζωή του για να φροντίσει την οικογένειά του. Η αξία του ως άντρα μετριόταν από την ικανότητά του να σκοτώσει το θήραμα και να το μεταφέρει στην εστία του, και ο αυτοσεβασμός του μετριόταν από την εκτίμηση της γυναίκας για τους κόπους και τις προσπάθειές του. Η οικογένειά του προσδοκούσε να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του ως κυνηγού τροφής και προστάτη − δεν είχε άλλες απαιτήσεις. Ποτέ δεν χρειάστηκε να «αναλύσει τη σχέση» και κανείς δεν του ζητούσε να βγάλει έξω τα σκουπίδια ή να αλλάξει πάνες.

Ο ρόλος της γυναίκας ήταν εξίσου σαφής. Η μητρότητα καθόρισε τον τρόπο της εξέλιξής της και οι ικανότητές της εξειδικεύτηκαν, ώστε να ανταποκριθεί σε αυτόν το ρόλο. Έπρεπε να είναι σε θέση να παρακολουθεί το άμεσο περιβάλλον της, ώστε να εντοπίζει τα σημάδια κινδύνου, να έχει άριστη αίσθηση προσανατολισμού σε μικρές αποστάσεις, να χρησιμοποιεί χαρακτηριστικά σημάδια για να βρει το δρόμο της και να είναι άκρως ευαισθητοποιημένη στις μικροαλλαγές της συμπεριφοράς και της εμφάνισης των παιδιών και των ενηλίκων.

Τα πράγματα ήταν απλά: εκείνος ήταν κυνηγός τροφής κι εκείνη φύλακας της φωλιάς.

Εκείνη περνούσε την ημέρα της φροντίζοντας τα παιδιά, συλλέγοντας καρπούς και χορταρικά και συνυπάρχοντας με τις άλλες γυναίκες της ομάδας. Δεν ήταν επιφορτισμένη με την κύρια προμήθεια τροφής και την αντιμετώπιση των εχθρών και η επιτυχία της μετριόταν από την ικανότητά της να διατηρεί μια ομαλή οικογενειακή ζωή. Η αυτοεκτίμησή της πήγαζε από την αναγνώριση εκ μέρους του άντρα των κόπων της για την οικογενειακή εστία και τα παιδιά. Η ικανότητά της να φέρνει στον κόσμο παιδιά θεωρείτο μαγική, ακόμα και ιερή, διότι αυτή και μόνο αυτή κατείχε το μυστικό να δίνει ζωή. Κανείς δεν της ζητούσε να κυνηγήσει ζώα ή να πολεμήσει τους εχθρούς.

Η ζωή ήταν δύσκολη, αλλά οι ανθρώπινες σχέσεις εύκολες. Κι αυτή η κατάσταση συνεχίστηκε για εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια. Στο τέλος κάθε μέρας, οι κυνηγοί επέστρεφαν με το κυνήγι τους. Το θήραμα μοιραζόταν ακριβοδίκαια και έτρωγαν όλοι μαζί στην κοινή σπηλιά. Οι κυνηγοί αντήλλασσαν ένα μέρος του κρέατος με τους καρπούς και τα χορταρικά, που είχαν μαζέψει οι γυναίκες.

Μετά το φαγητό, οι άντρες συγκεντρώνονταν γύρω από τη φωτιά και κοίταζαν τις φλόγες, έπαιζαν παιχνίδια, αφηγούνταν ιστορίες και αντήλλασσαν αστεία. Ήταν η προϊστορική εκδοχή του αντρικού ζάπινγκ στην τηλεόραση ή της ανάγνωσης εφημερίδας. Εξουθενωμένοι από το κυνήγι, αναλάμβαναν δυνάμεις για να ξανακυνηγήσουν την άλλη μέρα. Οι γυναίκες στο μεταξύ πρόσεχαν όπως πάντα τα παιδιά και φρόντιζαν να φάνε καλά και να ξεκουραστούν οι άντρες. Ο καθένας αναγνώριζε τον κόπο του άλλου. Οι άντρες δεν θεωρούνταν τεμπέληδες, ούτε οι γυναίκες οι καταπιεσμένες υπηρέτριές τους.

Οι απλές αυτές τελετουργίες και συμπεριφορές απαντώνται ακόμα σε πρωτόγονους πολιτισμούς, που διατηρούνται σε μέρη, όπως το Βόρνεο, περιοχές της Αφρικής και της Ινδονησίας και σε ορισμένους αβορίγινες της Αυστραλίας, μαορί της Νέας Ζηλανδίας και ινουίτ του Καναδά και της Γροιλανδίας. Σʼ αυτούς τους πολιτισμούς ο καθένας γνωρίζει και κατανοεί το ρόλο του. Οι άντρες εκτιμούν τις γυναίκες και οι γυναίκες εκτιμούν τους άντρες. Ο καθένας βλέπει, ότι ο άλλος συμβάλλει ισότιμα στην επιβίωση και την ευημερία της οικογένειας. Αλλά για τους άντρες και τις γυναίκες, που ζουν στις σύγχρονες πολιτισμένες χώρες, οι παλιοί αυτοί κανόνες έχουν καταργηθεί και τους έχουν αντικαταστήσει το χάος, η σύγχυση και η δυστυχία.

Δεν περιμέναμε να γίνει έτσι
Η επιβίωση της οικογενειακής μονάδας δεν εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από τον άντρα και οι γυναίκες δεν μένουν στο σπίτι να φροντίσουν τα παιδιά και το νοικοκυριό. Για πρώτη φορά στην ιστορία του ανθρώπινου είδους, οι περισσότεροι άντρες και γυναίκες βρίσκονται σε σύγχυση ως προς τις απαιτήσεις του ρόλου τους Είμαστε η πρώτη γενιά ανθρώπων, που αντιμετωπίζει μια σειρά προβλημάτων, τα οποία δεν απασχόλησαν ποτέ τους προγόνους μας, άντρες ή γυναίκες. Για πρώτη φορά στην ιστορία προσβλέπουμε στους συντρόφους μας για αγάπη, πάθος και προσωπική ολοκλήρωση, διότι βασικός στόχος μας δεν είναι πια η επιβίωση. Οι σύγχρονες κοινωνικές δομές παρέχουν συνήθως ένα στοιχειώδες επίπεδο διαβίωσης μέσω της συνταξιοδότησης, της κοινωνικής πρόνοιας, της νομοθεσίας για την προστασία του καταναλωτή και διαφόρων κρατικών οργανισμών.

Γιατί η μαμά και ο μπαμπάς
δεν μπορούν να βοηθήσουν;

Αν γεννηθήκατε πριν από το 1960, μεγαλώσατε παρακολουθώντας τους γονείς σας να συμπεριφέρονται ο ένας στον άλλο με βάση τους πανάρχαιους κανόνες επιβίωσης, που ίσχυαν για τους άντρες και τις γυναίκες. Οι γονείς σας επαναλάμβαναν τη συμπεριφορά που είχαν διδαχτεί από τους δικούς τους γονείς, οι οποίοι, με τη σειρά τους, αντέγραψαν τους δικούς τους, που είχαν μιμηθεί τους δικούς τους και ούτω καθεξής μέχρι τους ανθρώπους των σπηλαίων με τους σαφώς προσδιορισμένους ρόλους.

Τώρα, οι κανόνες έχουν αλλάξει ριζικά και οι γονείς σας δεν
ξέρουν πώς να σας βοηθήσουν.
Το ποσοστό διαζυγίων στους νιόπαντρους ανέρχεται τώρα στο
50% και, αν λάβουμε υπόψη τα ζευγάρια που συζούν, το πραγματικό ποσοστό εκείνων που χωρίζουν ξεπερνά το 70%. Πρέπει να βρούμε νέους κανόνες, για να ανακαλύψουμε πώς θα γίνουμε ευτυχισμένοι και θα επιβιώσουμε συναισθηματικά αλώβητοι τον 21ο αιώνα.

Όταν εμείς οι άνθρωποι αποδεχθούμε τους εαυτούς μας ως ζώα, που οι παρορμήσεις τους ακονίστηκαν από εκατομμύρια χρόνια εξέλιξης, θα είναι ευκολότερο να καταλάβουμε τις βασικές ορμές και παρορμήσεις μας και να αποδεχθούμε τον εαυτό μας και τους άλλους. Αυτός είναι ο δρόμος για την αληθινή ευτυχία.


Οι άντρες
δεν προσέχουν τις λεπτομέρειες

Η Λιν και ο Κρις επιστρέφουν στο σπίτι από ένα πάρτι. Εκείνος οδηγεί, εκείνη τον καθοδηγεί με τον οδικό χάρτη και μόλις έχουν τσακωθεί, γιατί του είπε να στρίψει αριστερά, ενώ εννοούσε δεξιά. Περνούν εννιά λεπτά σιωπής, οπότε ο Κρις αντιλαμβάνεται, ότι κάτι δεν πάει καλά. «Αγάπη μου... όλα καλά;», ρωτά ο Κρις. «Ναι, όλα καλά!», απαντά η Λιν.

Η έμφαση στη λέξη «καλά» επιβεβαιώνει, ότι κάθε άλλο παρά καλά είναι. Ο Κρις σκέφτεται το πάρτι. «Μήπως έκανα απόψε κάτι, που σε πείραξε;», ρωτά. «Δεν θέλω να το συζητήσω!», απαντά απότομα η Λιν.

Αυτό σημαίνει, ότι είναι θυμωμένη και θέλει να το συζητήσει. Στο μεταξύ, εκείνος δεν έχει ιδέα τι έκανε και τη νευρίασε. «Πες μου, σε παρακαλώ, τι έκανα;», ικετεύει. «Δεν ξέρω τι έκανα!». Στις περισσότερες συζητήσεις σαν αυτή, ο άντρας λέει την αλήθεια − απλούστατα, δεν καταλαβαίνει το πρόβλημα. «Καλά, λοιπόν», λέει εκείνη, «θα σου πω ποιο είναι το πρόβλημα κι ας υποκρίνεσαι το χαζό!» Αλλά ο Κρις δεν υποκρίνεται. Ειλικρινά δεν καταλαβαίνει. Η Λιν παίρνει βαθιά ανάσα. «Αυτή η χαζογκόμενα σε τριγύριζε όλο το βράδυ και σου έκανε τα γλυκά μάτια κι εσύ, αντί να της γυρίσεις την πλάτη, την ενθάρρυνες!».

Ο Κρις απομένει άναυδος. Ποια χαζογκόμενα; Ποια γλυκά μάτια; Αυτός δεν είδε τίποτα. Βλέπετε, όταν του μιλούσε η «χαζογκόμενα» (η έκφραση αυτή είναι γυναικεία, οι άντρες θα περιέγραφαν μια τέτοια γυναίκα με τη λέξη «σέξι»), δεν πρόσεξε, ότι λίκνιζε προκλητικά τους γοφούς της, τέντωνε το πόδι της προς το μέρος του, έσιαζε τα μαλλιά της, χάιδευε το μηρό της, έτριβε τους λοβούς των αυτιών της, του έριχνε παρατεταμένα βλέμματα, έσερνε το δάχτυλο στο χείλος του ποτηριού της και του μιλούσε όλο νάζι. Είναι κυνηγός. Μπορεί να εντοπίσει μια ζέβρα στον ορίζοντα και να σου πει με τι ταχύτητα κινείται. Δεν έχει τη γυναικεία ικανότητα να συλλαμβάνει τα οπτικά, φωνητικά και σωματικά σινιάλα, που δείχνουν, ότι κάτι τρέχει. Όλες οι γυναίκες στο πάρτι είδαν τι έκανε η «χαζογκόμενα» χωρίς να γυρίσουν καν το κεφάλι. Ένας τηλεπαθητικός «γυναικείος συναγερμός» ήχησε και έγινε αντιληπτός απʼ όλες. Όμως, οι περισσότεροι άντρες δεν τον πήραν χαμπάρι.

Όταν ισχυρίζεται λοιπόν ένας άντρας, ότι είναι αθώος των κατηγοριών, προφανώς είναι. Ο αντρικός εγκέφαλος δεν είναι βιολογικά προγραμματισμένος να ακούει και να βλέπει λεπτομέρειες. (Αποσπάσματα από το βιβλίο).



Στο βιβλίο τους οι συγγραφείς με εύθυμο και ευχάριστο τρόπο ρίχνουν άπλετο φως στις αιτίες, που κάνουν τους άντρες και τις γυναίκες να είναι διαφορετικοί μεταξύ τους. Βοηθούν να κατανοήσει καλύτερα το ένα φύλο το άλλο. Μεταξύ άλλων αποκαλύπτουν:
  • Γιατί οι άντρες δεν μπορούν να κάνουν παρά μόνο ένα πράγμα την κάθε φορά.
  • Γιατί οι άντρες δεν πρέπει να λένε ποτέ ψέματα στις γυναίκες.
  • Γιατί οι γυναίκες μιλάνε τόσο πολύ κι οι άντρες τόσο λίγο.
  • Γιατί οι άντρες λατρεύουν τις ερωτικές εικόνες, ενώ οι γυναίκες μένουν αδιάφορες.
  • Γιατί οι γυναίκες προτιμούν να επιλύουν τα προβλήματα με τη συζήτηση.
  • Γιατί οι άντρες προτείνουν λύσεις, αλλά σιχαίνονται τις συμβουλές.
  • Γιατί οι γυναίκες οδηγούνται στην απόγνωση από τη σιωπή των αντρών.
  • Γιατί οι άντρες θέλουν σεξ και οι γυναίκες χρειάζονται αγάπη.

Ρέι και Ρουθ:
Μια σύγχρονη ιστορία αγάπης

Ο Ρέι και η Ρουθ δεν τσακώνονται τώρα, όταν ταξιδεύουν. Συμβουλεύεται εκείνος το χάρτη κι αποφασίζει ποιο δρόμο θα ακολουθήσουν. Εκείνη μιλάει και του δείχνει τα ενδιαφέροντα σημεία, που συναντούν στο δρόμο τους κι εκείνος ακούει χωρίς να τη διακόπτει. Εκείνη δεν επικρίνει πια την οδήγησή του, γιατί ξέρει, πως οι χωρικές του ικανότητες του δίνουν τη δυνατότητα να κάνει πράγματα, που εκείνη θεωρεί επικίνδυνα, αλλά γι΄αυτόν είναι απολύτως ασφαλή.

Ο Ρέι αγόρασε μια φωτογραφική μηχανή αξίας 3.000 δολαρίων με όλα τα εξαρτήματα και η Ρουθ καταλαβαίνει τώρα γιατί είναι ξετρελαμένος μαζί της. Όταν είναι η σειρά της να τραβήξει φωτογραφία, ο Ρέι δεν γελά πια με την ασχετοσύνη της, αλλά ρυθμίζει εκείνος τη μηχανή και της δείχνει πώς θα βγάλει μια καλή φωτογραφία.

Όταν σταματήσουν οι άντρες να ζητούν από τις γυναίκες να διαβάσουν το χάρτη, θα γίνουν όλοι πολύ πιο ευτυχισμένοι, και όταν σταματήσουν οι γυναίκες να επικρίνουν την οδήγηση των αντρών, θα μειωθούν δραστικά οι καβγάδες.

Είμαστε όλοι καλοί σε διαφορετικά πράγματα, γιʼ αυτό, αν δεν είστε καλός σε ένα συγκεκριμένο τομέα, μη στεναχωριέστε. Μπορείτε να βελτιωθείτε με την άσκηση, αλλά μην αφήσετε αυτό το μειονέκτημα να καταστρέψει τη ζωή σας. Ή τη ζωή του συντρόφου σας.



Η Μαρία Λούπου είναι Χημικός Μηχανικός Ε.Μ.Π..
Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


35 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 47804

    16 Αυγ 2019

    «Δεν υπάρχουν επιστημονικές αποδείξεις ότι οι άνδρες και οι γυναίκες διαφέρουν πολύ στις διανοητικές τους ικανότητες», καταλήγει ο ερευνητής του. Δεν είναι λοιπόν οι γυναίκες καλύτερες στο multitasking; Ανοησίες, απαντά ο Λουντζ Γένκε.
    Αυτό σημαίνει ότι ο εγκεφάλός μας φιλτράρει συνεχώς. «Κάθε δευτερόλεπτο περνάει από τον εγκέφαλό μας ένας όγκος δεδομένων έντεκα εκατομμυρίων bit. Συνειδητά μπορούμε να αντιληφθούμε όμως μόνο 11 έως 60 bit», λέει ο νευροεπιστήμονας.
    Το να κάνει κανείς πολλά πράγματα ταυτόχρονα συμβαίνει κυρίως όταν η διαδικασία έχει σχεδόν αυτοματοποιηθεί όπως συμβαίνει για παράδειγμα με την οδήγηση. Σε γενικές γραμμές πάντως τα νέα είναι καλά. Άντρες και γυναίκες, με λίγη εξάσκηση, μπορούν να κάνουν περισσότερα και καλύτερα, κάμποσα πράγματα μαζί.
    https://www.tovima.gr/2019/08/16/science/deutsche-welle-oi-gynaikes-den-einai-kalyteres-sto-multitasking/

  • Ανώνυμος 47769

    9 Αυγ 2019

    https://www.scienceandtechnology.gr/news/prin-apo-4000-xronia-oi-gynaikes-taksideyan-kai-oi-andres-kathontan-spiti-2/
    Πάρτε βρε..

  • Ανώνυμος 43035

    30 Μαΐ 2017

    Bielidopoulos...αμφίφιλος ἤ ετερόφιλος. βρεεεε τον μασκαρα

  • Bielidopoulos

    29 Μαΐ 2017


    Ο 43028 στις Απόκριες ντύνεται άντρας.

  • Ανώνυμος 43028

    29 Μαΐ 2017

    Bielidopoulos έγραψε. εμαθα ελληνικα. εγινα ανδρας.
    ρεεεε την γκομενα;; εκσπερματωνει;;;; οπατις.

  • Bielidopoulos

    28 Μαΐ 2017


    7 ψέματα που λέει ένας άνδρας για να μην χάσει το σεξ:
    1) Της είπα ότι μου αρέσει να την ακούω να μιλάει.
    2) Της είπα ότι μαγειρεύει τέλεια (μπιαχ!)
    3) Είπα ότι συμπαθώ την μητέρα της.
    4) Της είπα ότι είμαι τρελά ερωτευμένος μαζί της.
    5) Της είπα έχω οικονομική άνεση.
    6) Της είπα ότι καμία δεν είναι ομορφότερη όσο εκείνη (ναι σιγά...).
    7) Είπα ότι την συγχωρώ που με απάτησε.
    http://www.bovary.gr/health-diary/2371/7-psemata-poy-leei-enas-andras-gia-na-min-hasei-sex

  • Bielidopoulos

    11 Ιαν 2017


    Η θέση της γυναίκας δεν χειροτέρεψε ξαφνικά με την εμφάνιση του χριστιανισμού ή του Ισλαμισμού. Οι αρχαίοι Έλληνες δεν τη μεταχειρίζονταν καλύτερα. Θα δυσκολευτεί αρκετά όποιος αναζητήσει στα κείμενα των Ελλήνων φιλοσόφων έστω και μια απλή διαμαρτυρία για τη θέση της γυναίκας. Ο Πλάτωνας γράφει ότι «οι άντρες είναι προφανώς ανώτεροι από τις γυναίκες και τα παιδιά...» (Νόμοι 917), ο δε Αριστοτέλης υποστηρίζει «...ο άντρας έχει τη θέση του αφέντη και η γυναίκα τη θέση του εξαρτημένου...» (Πολιτικά Α 13, 1260). Ο Πυθαγόρας μίλαγε για τις δυο αρχές που δημιούργησαν τον κόσμο, η πρώτη το αγαθό στοιχείο από το οποίο προήλθε η τάξη, το φως και ο άντρας και το κακό στοιχείο το οποίο γέννησε το χάος, το σκότος και τη γυναίκα.
    http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=447360

    ΤΟ ΕΛΛΑΔΙΣΤΑΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΑΙ !
    FULL POWER μαλλιαροί μου ελλαδίτες !

  • Bielidopoulos

    11 Ιαν 2017


    Πώς ένας αρχαίος ιός καθόρισε άνδρες και γυναίκες
    http://www.tovima.gr/science/medicine-biology/article/?aid=828389

    Τι φταίει για την υποτονική σεξουαλική επιθυμία στον άνδρα;
    http://health.in.gr/sexualhealth/article/?aid=1500124435

    http://www.bovary.gr/my-best/2778/oi-gynaikes-den-theloyn-ton-andra-me-koiliakoys-fetes-poio-antriko-soma-protimoyn

    Και μουσικό διάλειμμα:
    https://www.youtube.com/watch?v=XSO-hALfAhs

  • Bielidopoulos

    11 Ιαν 2017


    "Οποια και να είναι η αιτία, η μελέτη αυτή αναφέρει ότι οι νοητικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών δεν είναι εξ ολοκλήρου κληρονομήσιμες. Αντίθετα, τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι οι νοητικές ικανότητες αποκτούνται μέσω των ρόλων που η κοινωνία προσδοκά από τα δύο φύλα, και ότι αυτές οι διαφορές μπορούν να μεταβληθούν όσο αλλάζει η κοινωνία. Οι σύγχρονοι καιροί υπαγορεύουν σύγχρονη σκέψη."
    http://www.kathimerini.gr/778711/article/epikairothta/episthmh/oi-nohtikes-diafores-twn-dyo-fylwn

    Τί έγραφα πιο πάνω (08.03.2015, 20:49:53);
    I need moar powaaar!

  • Ανώνυμος 40587

    11 Ιαν 2017

    Θανατηφόρα γυναίκα-θηλυκός Τσεγκις Χαν-θηλυκός ταμερλάνος-γυναίκα στιλέτο...
    Και στην ερώτηση τι θέλει μια γυναίκα; η ίδια απάντησε:πούτσα-λούσα και χορό.
    καλή χρονιά σε όλους
    kimon

  • Bielidopoulos

    11 Ιαν 2017


    http://www.ethnos.gr/video/arthro/maimou_piastike_sta_prasa_na_prospathei_na_kanei_seks_me_elafi_vid-64837788/

  • Bielidopoulos

    11 Ιαν 2017


    Εκεί που γράφει ΕΓΩΝΗΩΜΑ εννοεί στουρνιδίωμα.
    Στουρνιδίωμα: στούρνος + γονιδίωμα, ©Bielidopoulos, all rights reserved.
    ;)

  • Ανώνυμος 35148

    31 Ιουλ 2015

    ΜΑ ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΜΕ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΕΙΣ

    ΠΟΛΥ ΑΠΛΑ

    ΓΙΑΤΙ ΑΒΑΣΑΝΙΣΤΑ ΦΡΑΖΕΙΣ ΛΕΞΕΙΣ ΠΟΥ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΕΣΥ ΔΕΝ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΕΙΣ
    ΑΝΔΡΑΣ ΣΟΥ ΛΕΕΙ ΚΑΤΙ Η ΑΝΑΔΡΑΣΗ;
    ΓΥΝΗ ΣΟΥ ΛΕΕΙ ΚΑΤΙ ΤΟ ΕΓΩΝΗΩΜΑ;
    ΣΕ ΛΙΓΟ ΚΑΙ ΤΙΣ 500 ΛΕΞΕΙΣ ΠΟΥ ΚΟΙΝΩΝΟΥΜΕ ΣΤΟ
    ΕΙΚΟΝΟΛΑΤΡΙΚΑ ΤΗΛΕΔΙΑΣΤΑΤΟ ΘΑ ΤΙΣ ΞΕΧΑΣΟΥΜΕ
    ΕΠΩΝΘΥΜΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

  • Ανώνυμος 32790

    9 Μαρ 2015

    Καλά, φάε την κρεμούλα σου τώρα Bielidopoulos...

  • Bielidopoulos

    9 Μαρ 2015

    ~
    Δεν με χρειάζεστε, πουτάνα τα κάνετε και μόνοι σας.
    Στο μεταξύ ο Σαρτζετάκης βόλεψε την κορούλα του.
    Ραγιάδες μου!
    http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22767&subid=2&pubid=64152229
    http://www.espressonews.gr/περιεχόμενο/1451/πάτυ-σαρτζετάκη-η-περιζήτητη-νύφη

  • Ανώνυμος 32788

    9 Μαρ 2015

    Bielidopoulos: Κλασσική περίπτωση ρωμιού, έχει άποψη γιά τα πάντα και ποτέ δεν κάνει λάθος. Μακριά από τέτοιους τύπους, οδηγούν σε χρεωκοπίες....

  • Bielidopoulos

    9 Μαρ 2015

    ~
    Το παράδειγμα με το κιμπούτς είναι του στυλ: παραδέχομαι αυτό που θέλω να αποδείξω.

  • Ανώνυμος 32786

    8 Μαρ 2015

    Μπα, είσαι και ειδικός στα κιμπούτς; Ήμαρτον......

  • Bielidopoulos

    8 Μαρ 2015

    ~
    Το κιμπούτς δεν ήταν αποκομμένο από την υπόλοιπη κοινωνία, αλλιώς τα παιδιά δεν θα ήξεραν τι εστί φυσικός, μηχανικός, αθλητής, δάσκαλος, σύμβουλος και μάνατζερ. Άρα τα παιδιά στο κιμπούτς επηρεάζονταν από τις αξίες, τις αντιλήψεις και τις πεποιθήσεις την υπόλοιπης κοινωνίας. Τελικά οι ισραηλινοί τι ήθελαν να πετύχουν εντός του κιμπούτς; Σεξουαλική ισότητα ή ουδετερότητα; Καθωσπρέπει γλώσσα; Όταν η υπόλοιπη κοινωνία ήταν διαφορετικά προσανατολισμένη; Μάλλον τα είχαν μπερδέψει και αυτοί. Όπως τα έχουν μπερδέψει και οι συγγραφείς του βιβλίου σε κάποια πράγματα.

  • Ανώνυμος 32781

    8 Μαρ 2015

    ~
    Israeli kibbutzim have for years tried to remove the sex stereotyping of boys and girls. Children's clothes, shoes, hairstyles and lifestyles were fashioned on one sexless, neutral model. Boys were encouraged to play with dolls, sew, knit, cook and clean, and girls were motivated to play football, climb trees and play darts.

    The idea of the kibbutz was to have a sexually neutral society in which there were no rigid formulae for each sex and each member had equal opportunity and equal responsibility within the group. Sexist language and phrases like 'big boys don't cry' and 'little girls don't play in the dirt' were removed from the language and kibbutzniks claimed that they could demonstrate a complete interchangeability of roles between the sexes.

    So, what happened? After 90 years of kibbutzim, studies have shown that boys in the kibbutz constantly display aggressive and disobedient behaviour, form power groups, fight amongst themselves, form unwritten hierarchies and do 'deals', while girls co-operate with each other, avoid conflicts, act affectionately, make friends and share
    with one another. Given a free hand to choose their own school courses and subjects, each opted for sexspecific courses, with boys studying physics, engineering and sports, and girls becoming teachers, counsellors, nurses and personnel managers. Their biology directed
    them to pursuits and occupations that fitted the wiring of their brains.

    Studies of neutrally-reared children in these societies show the removal of the mother/child bond does not reduce the sex differences or preferences in children. Rather, it creates a generation of children who feel neglected and confused and are likely to grow into screwed-up adults.

    (Extract from the book of Barbara & Allan Pease)

  • Bielidopoulos

    8 Μαρ 2015

    ~
    Γερακίνα το κείμενο είναι γεμάτο στερεότυπα για το ρόλο της γυναίκας και του άντρα. Τα περισσότερα (όχι όμως όλα) που αναφέρει αφορούν τις δικές μας πατριαρχικές κοινωνίες που θέλουν τον άντρα αρπακτικό και τη γυναίκα θήραμα. Αυτά που λέει δεν είναι θεμελιώδη και δεν αφορούν όλες τις κοινωνίες. Ο εγκέφαλος είναι generic εργαλείο, θα επεξεργαστεί ό,τι του δώσεις. Και ο άντρας και η γυναίκα θα γίνει αυτό που μαθαίνει από την κοινωνία, ανεξαρτήτως από τις όποιες γενετικές προδιαθέσεις, οι οποίες εκδηλώνονται εφόσον το υπαγορεύουν οι περιβαλλοντικοί και κοινωνικοί παράγοντες.
    Π.χ. ο καπιταλισμός, ο καταναλωτισμός και η μόδα θέλει τη γυναίκα να αισθάνεται όμορφη και την χρησιμοποιεί για να πείθει και τον άντρα να καταναλώνει. Ε αυτό που εμείς θεωρούμε φυσιολογικό, μπορεί να είναι κάτι εντελώς άγνωστο σε άλλου τύπου κοινωνίες. Απλά ζούμε σε μία εποχή που το διαφορετικό μοιάζει εξωγήινο. Μήπως είμαστε εμείς οι διαφορετικοί και η παρένθεση στην ιστορία της ανθρωπότητας;

  • Bielidopoulos

    8 Μαρ 2015

    "In 2010, an isotope analysis of Neanderthal teeth found traces of cooked vegetable matter, and more recently a 2014 study of Neanderthal coprolites (fossilized feces) found substantial amounts of plant matter, contradicting the earlier belief they were exclusively (or almost exclusively) carnivorous."
    http://en.wikipedia.org/wiki/Neanderthal#Behavior
    Και που σαι ακόμα. Σε λίγο μπορεί να τους βγάλουν και πρωτόγονους γεωργούς.

  • Ανώνυμος 32778

    8 Μαρ 2015

    http://roadhouse.gr/5287

  • Ανώνυμος 32777

    8 Μαρ 2015

    Καλέ τι επάθατε;

    Έχετε ρημάξει τις σπηλιές του πλανήτη ψάχνοντας στοιχεία. Η βιβλιοπαρουσίαση λέει πώς μάλλον πρέπει να κοιτάξετε λιγάκι το τι κάνετε με τις γυναίκες σας και τι κάνουν εκείνες με εσάς.

    Γερακίνα (λέμε!)

  • Ανώνυμος 32775

    8 Μαρ 2015

    @ Bielidopoulos:
    Το άρθρο του «Βήματος» υποστηρίζει μάλλον το αντίθετο από αυτό που ισχυρίζεσαι:
    Η αντίληψη ότι οι Νεάντερταλ κατανάλωναν μόνο κρέας, πρέπει να αναθεωρηθεί, καθώς η ανάλυση των αρχαιότερων κοπράνων των προϊστορικών «ξαδέρφων» του ανθρώπου (και γενικότερα των αρχαιότερων ανθρώπινων κοπράνων), που έχουν ποτέ βρεθεί, δείχνει ότι οι στενοί συγγενείς μας ήσαν ΚΑΙ φυτοφάγοι, συνεπώς έκαναν μια πιο ισορροπημένη διατροφή.
    Abstract
    «Analysis of five sediment samples from different occupation floors suggests that Neanderthals predominantly consumed meat, as indicated by high coprostanol proportions, but also had significant plant intake, as shown by the presence of 5β-stigmastanol.....
    Discussion and Conclusions
    ...The predominance of coprostanol and a near absence of 5β-stigmastanol among our samples indicate that the Neanderthals from El Salt had a meat-dominated diet. However, this must be viewed from the perspective that animal tissues contain far higher abundances of the precursor sterols than do plant tissues. Normally, the sterol content of meat is 3 times higher, gram for gram, of fresh plants such as cabbage. Nevertheless, higher plant intake would be indicated by the presence of 5β-stigmastanol. For example, consumption of tubers would yield a significant proportion of this plant's digestion products. This disagrees with claims of preservation bias hampering our ability to identify consumption of tubers (underground storage organs) and other plants. In fact, the tandem occurrence of 5β-stigmastanol from the oldest sample (WL H44) points to some plant intake. According to Buck and Stringer, this could either represent direct consumption of plants or stomach contents of animals that had consumed plants.
    Taken together, these data suggest that the Neanderthals from El Salt consumed both meat and vegetables, in agreement with recent hypotheses based on indirect evidence. Future studies in Middle Palaeolithic sites using the faecal biomarker approach will help clarify the nature, role and proportion of the plant component in the Neanderthal diet, and allow us to assess whether our results reflect occasional consumption or can be representative of their staple diet. Also, this data represents the oldest positive identification of human faecal matter, in a molecular level, using organic geochemical methods..»

  • Ανώνυμος 32771

    8 Μαρ 2015

    Η πέψη αρχίζει ως διαδικασία από το στόμα, είτε τρως μαγειρεμένη τροφή είτε τρως ωμή τροφή.

  • Bielidopoulos

    8 Μαρ 2015

    ~
    "Η εργαστηριακή ανάλυση έδειξε μέσα στα κόπρανα χημικές ουσίες που υπάρχουν τόσο στα ζώα όσο και στα φυτά, γεγονός που αποτελεί την πρώτη άμεση ένδειξη ότι οι Νεάντερταλ δεν περιορίζονταν στο κρέας, αλλά έτρωγαν μάλλον ό,τι έβρισκαν μπροστά τους, από ρίζες και φύλλα έως μούρα και καρπούς, ανάλογα με το τι υπήρχε διαθέσιμο κάθε εποχή στο περιβάλλον τους."
    http://www.tovima.gr/science/medicine-biology/article/?aid=609712

    Σε απλά ελληνικά: τρώγανε ότι έβρισκαν και σίγουρα αυτά που έβρισκαν μπροστά τους δεν ήταν κρέας κυνηγίου, διότι τα άγρια ζώα γινόντουσαν Λούης στη θέα τους. Το κρεάς θα το έβλεπαν και αυτοί με το κυάλι, μία φορά την εβδομάδα και αν. Βέβαια μέχρι πρότινος πιστευόταν ότι ήταν κρεατοφάγοι και ακάματοι κυνηγοί μαμούθ διότι είχαν βρεθεί κάτι κόκκαλα ζώων σε σπήλαια, τα οποία σπήλαια ως γνωστόν διαθέτουν καλές συνθήκες για να συντηρήσουν για πολύ καιρό διάφορα ευρύματα, κάτι που δεν συμβαίνει με τις ανοιχτές κοιλάδες, τα δάση και λοιπά. Και τα κόκκαλα μπορούν επίσης να συντηρηθούν επί μακρόν σε κατάλληλες συνθήκες, κάτι που δεν συμβαίνει με τις φυτικές τροφές. Ευτυχώς που υπάρχει και η επιστήμη της ανάλυσης των κοπράνων για να λάμψει επιτέλους η απλή αλήθεια.

  • Bielidopoulos

    8 Μαρ 2015

    ~
    Τα τσεκούρια που λες είναι θραύσματα λίθων κατάλληλα για να γδέρνουν καμία χελώνα ίσως, ενώ ταυτόχρονα παρέμεναν σχεδόν αποκλειστικά φυτοφάγοι ή φρουτοφάγοι. Το πραγματικό κυνήγι το ξεκίνησε ο άνθρωπος της αγροτικής επανάστασης που είχε στη διάθεσή του ένα σωρό πλεονεκτήματα (μέταλλο, τόξα, άλογο κ.λπ.). Οι παλαιολιθικοί με το "κυνήγι" τους μοιάζουν (και είναι) με ρακοσυλλέκτες μπροστά του. ("Another view is that until the Upper Paleolithic, humans were frugivores (fruit eaters) who supplemented their meals with carrion, eggs, and small prey such as baby birds and mussels, and only on rare occasions managed to kill and consume big game such as antelopes.")
    Τα δε περί LC-PUFAs και άλλων θαυματουργών ουσιών που υποτίθεται ότι εξακόντισαν το IQ ή η αύξηση της μάζας του εγκεφάλου (ε και; ο νεάντερταλ είχε μεγαλύτερο εγκέφαλο) είναι γνωστές ιστορίες που ακούγονται συχνά πυκνά, χωρίς αντικειμενική αξία. Όλο και κάποια χημική ουσία βρίσκουν, σήμερα είναι η μία αύριο η άλλη. Γεγονός είναι ότι επειδή ο άνθρωπος είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα, αν αυξήσεις κάτι, θα πρέπει από κάπου αλλού να κόψεις. Και το πρόσφορο είναι το πεπτικό σύστημα. Για αυτό εξάλλου και μαγειρεύουμε την τροφή μας, είναι το αρχικό στάδιο της πέψης η οποία λαμβάνει χώρα εκτός του πεπτικού.
    Η ουσία του θέματος είναι εδώ:
    "Most, if not all, are believed to have been opportunistic omnivores. One hypothesis is that carbohydrate tubers (plant underground storage organs) may have been eaten in high amounts by pre-agricultural humans. It is thought that the Paleolithic diet included as much as 1.651.9 kilograms per day of fruit and vegetables. The relative proportions of plant and animal foods in the diets of Paleolithic people often varied between regions, with more meat being necessary in colder regions (which weren't populated by anatomically modern humans until 30,000-50,000 BP)."
    Που σημαίνει ότι η αναλογία φυτικής και ζωικής τροφής που κατανάλωναν οι παλαιολιθικοί πληθυσμοί είναι μεταβαλλόμενη, παραμένοντας σε σημαντικό βαθμό φυτοφάγοι. Απλά κατεβαίνοντας από τα δέντρα, από εκεί που ήταν φρουτοφάγοι, πρόσθεσαν αναγκαστικά και άλλα είδη τροφής, ειδικά στα ψυχρά κλίματα που δεν φυτρώνει τίποτα το χειμώνα. Οι μεγάλοι πληθυσμοί όμως και συνακόλουθα οι πρώτοι μεγάλοι πολιτισμοί δεν αναπτύχθηκαν σε ψυχρά κλίματα αλλά σε περιοχές όπως μέση ανατολή, Ινδία, νότια Ασία, τροπικές και υποτροπικές περιοχές.

  • Ανώνυμος 32768

    8 Μαρ 2015

    @ Bielidopoulos,
    Δεν διαφωνώ, το λήμμα μάλιστα της αγγλόφωνης wikipedia που παραθέτεις λέει (3η παράγραφος):
    A difficulty with the frugivore point of view is that humans are established to conditionally require certain long-chain polyunsaturated fatty acids (LC-PUFAs), such as AA and DHA, from the diet. Humans' LC-PUFA requirements are much greater than chimpanzees' because of humans' larger brain mass, and humans' abilities to synthesize them from other nutrients are poor, suggesting readily available external sources. Pregnant and lactating females require 100 mg of DHA per day. However, LC-PUFAs are almost nonexistent in plants and in most tissues of warm-climate animals.
    Η «διαφωνία» μου (αν νομίζεις πως υπάρχει) είναι πως ακόμα και στην κατώτερη παλαιολοιθική περίοδο ο άνθρωπος και κυνηγούσε, γιά αυτό έφτιαχνε και εργαλεία-όπλα.

    https://www.youtube.com/watch?v=ML1OZCHixR0

  • Bielidopoulos

    8 Μαρ 2015

    ~
    Anthropologists have diverse opinions about the proportions of plant and animal foods consumed. Just as with still existing hunters and gatherers, there were many varied "diets" - in different groups - and also varying through this vast amount of time. Some paleolithic hunter-gatherers consumed a significant amount of meat and possibly obtained most of their food from hunting, while others are shown as a primarily plant-based diet. Most, if not all, are believed to have been opportunistic omnivores. One hypothesis is that carbohydrate tubers (plant underground storage organs) may have been eaten in high amounts by pre-agricultural humans. It is thought that the Paleolithic diet included as much as 1.651.9 kilograms per day of fruit and vegetables. The relative proportions of plant and animal foods in the diets of Paleolithic people often varied between regions, with more meat being necessary in colder regions (which weren't populated by anatomically modern humans until 30,000-50,000 BP). It is generally agreed that many modern hunting and fishing tools, such as fish hooks, nets, bows, and poisons, weren't introduced until the Upper Paleolithic and possibly even Neolithic. The only hunting tools widely available to humans during any significant part of the Paleolithic period were hand-held spears and harpoons.
    http://en.wikipedia.org/wiki/Paleolithic#Diet_and_nutrition

    Καλά λοιπόν τα έγραψα. Το συμπέρασμα είναι ότι η λεγόμενη "παλαιολιθική δίαιτα" δεν υφίσταται έτσι όπως την ερμηνεύουν διάφοροι απατεώνες και ψευδοεπιστήμονες και ποτέ ο άνθρωπος δεν ακολούθησε δίαιτα βασισμένη κατά 70% σε λίπη η πρωτείνες (πλην εσκιμώων και ίσως κάποιων άλλων εξαιρέσεων). Οι παλαιολιθικοί πληθυσμοί ήταν ευκαιριακοί παμφάγοι τρεφόμενοι αναλόγως της εποχής, του τόπου και της χρονικής περιόδου. Τα στοιχεία που υπάρχουν είναι αποσπασματικά και διάσπαρτα σε περίοδο εκατοντάδων χιλιάδων ετών με αποτέλεσμα ο καθένας να λέει το κοντό και το μακρύ του. Το αν τρέφονταν για παράδειγμα με χόρτα δεν μπορούμε να το ξέρουμε διότι δεν μπορούν να διατηρηθούν έυκολα οι αποδείξεις, ενώ μερικά κόκκαλα ζώων μπορούν να διατηρηθούν σε μια σπηλιά με ιδανικές συνθήκες. Άρα το ότι ο Αχιλλέας έτρωγε κρέας δεν σημαίνει ότι όλοι οι αρχαίοι έλληνες έτρωγαν κρέας. Κοινή λογική. Τέλος το τι έτρωγαν πριν 30.000 χρόνια δεν έχει καμία σχέση με εμάς, που είμαστε προιόντα της γεωργικής επανάστασης, είτε το θέλουμε είτε όχι.

  • Bielidopoulos

    8 Μαρ 2015

    @32761
    Paleolithic hunting and gathering people ate varying proportions of leafy vegetables, fruit, nuts and insects, meat, fish, and shellfish. However, there is little direct evidence of the relative proportions of plant and animal foods. Although the term "paleolithic diet", without references to a specific timeframe or locale, is sometimes used with an implication that most humans shared a certain diet during the entire era, that is not entirely accurate. The Paleolithic was an extended period of time, during which multiple technological advances were made, many of which had impact on human dietary structure. For example, humans probably did not possess the control of fire until the Middle Paleolithic, or tools necessary to engage in extensive fishing.

    Another view is that until the Upper Paleolithic, humans were frugivores (fruit eaters) who supplemented their meals with carrion, eggs, and small prey such as baby birds and mussels, and only on rare occasions managed to kill and consume big game such as antelopes. This view is supported by studies of higher apes, particularly chimpanzees. Chimpanzees are the closest to humans genetically, sharing more than 96% of their DNA code with humans, and their digestive tract is functionally very similar to that of humans.

  • Ανώνυμος 32765

    8 Μαρ 2015

    Αχα! Θα το πω και στον Γερακίνο, να διαβάσει το άρθρο. Θα τού αρέσει πολύ. Τουλάχιστον δεν τον ρωτάω αν του αρέσουν αυτά που φορώ οπότε δεν τον αγχώνω με τέτοια.

    Όσο για τους χάρτες ... ότι και να λέει, τούς διαβάζω τέλεια!

    Χαχαχα

    Καλημέρα σε όλους.

  • Ανώνυμος 32763

    8 Μαρ 2015

    http://www.marsvenus.com/p/men-are-from-mars-women-are-from-venus-hardcover

  • Ανώνυμος 32761

    8 Μαρ 2015

    ~
    http://el.wikipedia.org/wiki/Παλαιολιθική_περίοδος
    Κατώτερη Παλαιολιθική
    Τα αρχαιότερα αναγνωρίσιμα εργαλεία, κατασκευασμένα από ανθρωπίδες είναι απλά λίθινα τσεκούρια, σαν κι αυτά που ανακαλύφθηκαν στο Ολντουβάι (Olduvai) της Τανζανίας. Τα συγκεκριμένα λίθινα εργαλεία «κατασκευάστηκαν» περίπου πριν από 1 εκατομμύριο χρόνια από τον Αυστραλοπίθηκο (Αustralopithecus africanus), πρόγονο των σύγχρονων ανθρώπων..... Οι χειροπελέκεις ήταν το τυπικό εργαλείο αυτών των πρώιμων κυνηγών και τροφοσυλλεκτών.

    Μέση Παλαιολιθική
    Η Μέση Παλαιολιθική περιλαμβάνει τον Μουστέριο πολιτισμό, ο οποίος συνδέεται συχνά με τον άνθρωπο του Νεάντερταλ (homo neandertalensis), ο οποίος έζησε στο μεσοδιάστημα της περιόδου 100.000 - 40.000 π.Χ. Υπολείμματα αυτής της φάσης του ανθρώπινου πολιτισμού έχουν βρεθεί σε σπήλαια, όπως και ενδείξεις χρήσης της φωτιάς. Οι Νεάντερταλ ήταν κυνηγοί προϊστορικών θηλαστικών και ενδείξεις της παρουσίας τους έχουν βρεθεί στην Ευρώπη, τη Β. Αφρική, την Παλαιστίνη και τη Σιβηρία.......

    Ανώτερη Παλαιολιθική
    Στην Ανώτερη Παλαιολιθική περίοδο ο άνθρωπος του Νεάντερταλ εξαφανίζεται και αντικαθίσταται από ένα είδος Homo sapiens τον άνθρωπο Cro-Magnon και τον άνθρωπο Grimaldi. Στο κλείσιμο της παλαιολιθικής αναπτύχθηκαν αρκετοί πολιτισμοί όπως ο Ωρινάκιος, ο Περιγόρδιος, ο Σολουτραίος και ο Μαγδαληναίος. Το κυνήγι γίνεται πλέον ομαδική ενασχόληση και εντατικοποιείται η αλιεία, ενώ έχουμε και τις πρώτες αποφασιστικές ενδείξεις για την ύπαρξη συστημάτων πίστης επικεντρωμένων στην μαγεία και το υπερφυσικό......
    Οι κυνηγοί της Σολουτραίας φάσης του πολιτισμού εισήλθαν στην Ευρώπη πιθανώς από την Ανατολή εκδιώκοντας ή υποτάσσοντας του Ωρινάκιους προκατόχους. Οι Σολουτραίοι κατασκεύαζαν εξαιρετικές αιχμές δοράτων στο σχήμα του φύλλου δάφνης και απασχολούνταν με την εξημέρωση αλόγων. Οι Σολουτραίοι όπως και οι Ωρινάκιοι αντικαταστάθηκαν από τους Μαγδαληναίους. Η Μαγδαληναία είναι η τελευταία και η πλέον εντυπωσιακή φάση της Παλαιολιθικής περιόδου. Τα τεχνουργήματά τους υποδεικνύουν ανεπτυγμένες κοινωνίες αλιέων και κυνηγών. Ανάμεσα στα εργαλεία τους συγκαταλέγονται οι μικρόλιθοι, λεπτοδουλεμένοι λίθοι που υποδεικνύουν υψηλή τεχνική επεξεργασίας, καμάκια και βάρκες. Ωστόσο, η κορωνίδα της Μαγδαληναίας φάσης του ανθρώπινου πολιτισμού θεωρείται ανάψυξη της τέχνης και ιδιαίτερα η ζωγραφική των σπηλαίων.

  • Bielidopoulos

    8 Μαρ 2015

    ~
    "Οι γυναίκες άφηναν τους άντρες να φύγουν για κυνήγι, ενώ εκείνες κρατούσαν αναμμένη τη φωτιά της σπηλιάς και ο εγκέφαλός τους εξελίχτηκε ανάλογα με τη λειτουργία τους στη ζωή. Έτσι, οι εγκεφαλικές δομές των αντρών και των γυναικών ακολούθησαν διαφορετική πορεία εξέλιξης επί εκατομμύρια χρόνια."

    Καμία σχέση με την πραγματικότητα. Μάλλον ευγενείς υποθέσεις. Για να δούμε λοιπόν τι ισχύει. Η παλαιολιθική περίοδος (ο όρος σημαίνει παλιά περίοδος του λίθου) χωρίζεται σε κατώτερη (2,7 εκατομμύρια έως 300.000 χρόνια πριν), μέση (300.000 έως 40.000 χρόνια πριν) και ανώτερη (40.000 έως 10.000 χρόνια πριν). Κατά τη διάρκεια της κατώτερης παλαιολιθικής, δηλαδή επί εκατομμύρια χρόνια, οι παλαιολιθικοί πληθυσμοί ήταν συλλέκτες τροφής, σχεδόν αποκλειστικά φρουτοφάγοι. Κάτι αναμενόμενο εξάλλου αν θυμηθούμε ότι το γένος homo προέρχεται από τετράποδα που ανέβηκαν στα δέντρα, τα δύο μπροστινά πόδια έγιναν χέρια για να πιάνονται από τα κλαδιά και για να τρώνε φρούτα και τα μάτια ήταν μπροστά και όχι στο πλάι για να υπολογίζουν αποστάσεις από κλαδί σε κλαδί και να μετακινούνται από δέντρο σε δέντρο. Όταν κατέβηκε από τα δέντρα και στάθηκε όρθιος άρχισε αναγκαστικά να προσθέτει στη δίαιτά του και άλλες τροφές, προκειμένου να καλύψει την έλλειψη φρούτων αναλόγως την περιοχή που αποικούσε (π.χ. βόρεια ψυχρά κλίματα). Την υπόλοιπη παλαιολιθική περίοδο που δεν ήταν αποκλειστικά φρουτοφάγος διέθετε μικρά ακόντια και καμάκια και μόνο προς το τέλος της ανώτερης παλαιολιθικής ή τις αρχές της νεολιθικής διέθετε εξελιγμένα κυνηγετικά εργαλεία, όπως τόξα και αγκίστρια. Την περίοδο από 30.000 περίπου έως 10.000 χρόνια πριν θεωρείται μεταβατική και προετοίμασε το έδαφος για την αγροτική επανάσταση. Τότε παρατηρείται άυξηση του πληθυσμού των παλαιολιθικών και συμπεριφορές που μοιάζουν με ό,τι έφερε η αγροτική επανάσταση. Γενικά μιλώντας ο όρος παλαιολιθική δίαιτα δεν περιλαμβάνει κάτι συγκεκριμένο, αντιθέτως δηλαδή από ότι διαδίδεται από διάφορους ψευδοεπιστήμονες, αλλά πρόκειται για έναν πολύ γενικό όρο που αφορά τους παλαιολιθικούς πληθυσμούς οι οποίοι ήταν παμφάγοι και τρέφονταν με ότι ευκαιριακά έβρισκαν και αναλόγως την εποχή που έζησαν και τον τόπο.