Η ΟΣΜΗ

Στο επίκεντρο
του χάσματος των τάξεων
στην ταινία «Παράσιτα»


Το Παράσιτο γεννά δύο άμεσες ψυχαναλυτικές αναφορές. Κατ’ αρχάς, όπως το διατύπωσε ο Λακάν (σ.σ. Ζακ Λακάν, Γάλλος ψυχαναλυτής και ψυχίατρος, 1901-1981), η γλώσσα είναι παράσιτο για όλα τα ομιλούντα όντα. Η γλώσσα μάς ενοικεί· είμαστε μολυσμένοι με γλώσσα πριν από τη γέννηση· και το παράσιτο αυτό συνεχίζει να ελίσσεται σαν σκουλήκι μέσα από το σώμα μας, αφήνοντας πίσω του ίχνη και, ενίοτε, εκρήξεις απόλαυσης.

Η γλώσσα απολαμβάνει το σώμα μας, και εμείς επίσης απολαμβάνουμε εκείνην. Η γλώσσα παραλύει και εμψυχώνει τον ξενιστή της, το ομιλούν όν. Και, υπό καλές προϋποθέσεις, μπορούμε να την χρησιμοποιήσουμε. Δεύτερον, υπάρχει το φαλλικό όργανο, ένα παράσιτο, επειδή έχει δικό του μυαλό, ακριβώς όπως το ασυνείδητο που μιλά και δρα ενάντια στις καλύτερες προθέσεις μας.

Στην συναρπαστική ταινία Παράσιτο, που δέχθηκε υμνητικές κριτικές και ανέδειξε τον Νοτιοκορεάτη σκηνοθέτη Μπονγκ Τζουν-χo, τον Οκτώβριο του 2019, βρίσκουμε μια άλλη μορφή παρασιτισμού: το αντικείμενο α. Ο Λακάν ανακάλυψε αυτό το παράσιτο το οποίο μεταλλασσόταν στην πορεία της διδασκαλίας του. Το αντικείμενο α είναι μία απουσία, μία τρύπα, ένα πράγμα πάντοτε χαμένο, αλλά και μια παρουσία που ενεργοποιεί τα κυκλώματα της ενόρμησης. Ενεργοποιεί φαντασιώσεις περί του όντος, ομοιώματα και τις μορφές που το ενσωματώνουν, όπως το βλέμμα και η φωνή, που ο Λακάν προσέθεσε στη φροϋδική σειρά αντικειμένων.

Αυτό το περίεργο παράσιτο μοιάζει να κατοικεί τόσο το ομιλούν ον όσο και τον Άλλο, χωρίς να ανήκει σε κανέναν, αλλά συνδέοντας τοπολογικά τα δύο μέσα από τα ακραία σημεία του σώματος. Εξ ου και το αντικείμενο α είναι τόσο δύσκολο να εξαλειφθεί. Είναι παντού και πουθενά, άγρια μεταδοτικό, ένας επιδημιολογικός εφιάλτης.


Χωρίς να θέλω να χαλάσω την ταινία, θα επισημάνω τη συγκεκριμένη μορφή του αντικειμένου α γύρω από την οποία περιστρέφεται το Παράσιτο. Η ιστορία βρίσκει τη συνοχή της στο αντικείμενο α ως οσμή. Η οσμή είναι άμορφη και αόρατη, σιωπηλή αλλά θανατηφόρα. Τα σώματα αφήνουν πίσω τους οσμές ως κατάλοιπα. Η παρουσία τους μπορεί να ερμηνευτεί ως ενοχλητικό απόβλητο (σωματική οσμή) ή γοητευτική ομορφιά (άρωμα).

Υπάρχουν επίσης πάντα τα αντίστροφα των προηγουμένων, ανάλογα με το ποιος μυρίζει ποιον: ενοχλητικό απόβλητο (άρωμα) ή γοητευτική ομορφιά (σωματική οσμή).

Στην ταινία Παράσιτο, η τρέλα και η βία συμπυκνώνονται γύρω από το αντικείμενο οσμή. Το αντικείμενο αυτό λειτουργεί ως αφηγηματική οσμή, αδιόρατη αλλά επίμονη, προκαλώντας μια έκρηξη jouissance προς την κατεύθυνση της ενόρμησης θανάτου.

Σε αντίθεση με το βλέμμα και τη φωνή, που εκδηλώνονται στην εικόνα και τον ήχο της ταινίας ως μέσο, η μυρωδιά δεν φτάνει ποτέ στο κοινό. Συνάγουμε απλώς τα αποτελέσματά της καθώς τα υποκείμενα μετατρέπονται σε ερείπια.








Πρώτη δημοσίευση:
Lacanian Review Online με τίτλο: «Parasite».
Μετάφραση: Άκης Γαβριηλίδης («Το "Παράσιτο"
ως αντικείμενο μικρό α», Nomadic universality).




ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


6 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 48633

    19 Μαρ 2020

    Μουσικό διάλειμμα επί τη ευκαιρία:
    https://www.youtube.com/watch?v=LZc43mslq80

  • Ανώνυμος 48630

    19 Μαρ 2020

    Μια και μιλάμε για ταινίες. Το αρκετά καλό Dark Waters (2019) έκανε εισπράξεις 16,7 εκατομμύρια δολάρια.
    Από την άλλη μεριά το Knives Out (2019) μια ταινία μυστηρίου που ξεχνιέται εύκολα, αλλά περιλαμβάνει ένα σωρό γνωστούς ηθοποιούς, Daniel Craig, Chris Evans, Jamie Lee Curtis, Michael Shannon, Don Johnson, εισέπραξε 313 εκατομμύρια δολάρια.
    Παρομοίως η ταινία 1917 (2019) και καλά ο Στρατιώτης Ράιαν του Α'ΠΠ που δεν περιλαμβάνει ούτε μια σκηνή μάχης της προκοπής και που πρωταγωνιστής απλά περνάει από τοπίο σε τοπίο σαν να βρίσκεται σε σκηνή θεάτρου έκανε εισπράξεις 368 εκατομμύρια δολάρια.
    Κάτι δεν πάει καλά με το φιλοθεάμων κοινό..

  • Ανώνυμος 48628

    18 Μαρ 2020

    https://www.iefimerida.gr/politiki/papadimoylis-tria-karotsia-soyper-market
    Πιάστηκε στα πράσα ο αερολόγος κομμουνιστής.

  • Ανώνυμος 48627

    18 Μαρ 2020

    Ημερολόγια καραντίνας -Ο Νίκος Σταμπολίδης γράφει στο iefimerida: «Ποτέ μου δεν είδα τον Παρθενώνα τόσο γκρίζο»
    https://www.iefimerida.gr/ellada/nikos-stampolidis-karantina-koronoioos

    Πωπώ! Τί λες ρε γίγαντα.

  • Ανώνυμος 48625

    18 Μαρ 2020

    Μετά το θέμα με τους μαύρους και τη ζωγραφική τώρα ο Άκης έπιασε και το θέμα με την οσκαρική ταινία στο κομμουνιστομπλόγκ του.
    Πάντως Άκη ο Κυριάκος έκανε στην άκρη τους παπάδες στο θέμα με την πανδημία και τις εκκλησίες, κάτι που ο Τσίπρας, αν το έκανε, θα το έκανε μετά από πολύ αργοπορία και τυμπανοκρουσίες ότι τα έβαλε με την εκκλησία και πέτυχε μεγάλη νίκη.

  • Ανώνυμος 48624

    18 Μαρ 2020

    Θα το διαβάσω 50 φορές, και μετά θα πω την γνώμη μου..
    Στην ανάγκη, θα ζητήσω βοήθεια από τον Δημήτρη Δανίκα.