ΟΙ ΔΕΚΑΤΡΕΙΣ
ΠΥΡΓΟΙ
ΤΟΥ ΤΣΑΝΚΙΓΙΟ

Ένα σχεδόν άγνωστο
ηλιακό παρατηρητήριο
2.500 χρόνων στο Περού


Το Τσανκίγιο (Chanquillo), στις βορειοδυτικές ακτές του Περού, 400 χιλιόμετρα βόρεια της Λίμα, είναι ένας από τους λιγότερο γνωστούς αρχαιολογικούς χώρους στη Νότια Αμερική. Σίγουρα όμως, είναι ένας από τους πιο συναρπαστικούς.

Πριν από 2.500 χρόνια περίπου, ένας πολιτισμός για τον οποίο δεν ξέρουμε σχεδόν τίποτα, έχτισε στην έρημο έναν οχυρωμένο ναό. Κάποτε, οι τοίχοι του ήταν κατάλευκοι και γεμάτοι ζωγραφιστές μορφές. Σήμερα, απομένουν μονάχα ψήγματα του διάκοσμου. Οι λεπτομέρειες για τον πολιτισμό αυτό και κάθε ίχνος της γλώσσας του, έχουν χαθεί.

Όμως, αν σταθείτε στο κατάλληλο μέρος, θα βιώσετε τον αληθινό σκοπό του Τσανκίγιο, όπως θα μπορούσατε και την εποχή που χτίστηκε. Θα πρέπει, όμως, να έρθετε εδώ πριν την ανατολή του Ήλιου.

Στην κορυφή ενός λόφου στο Τσανκίγιο έχουν κτισθεί δεκατρείς πύργοι, που σχηματίζουν ένα αρχαίο ηλιακό ημερολόγιο. Σε διαφορετικές εποχές του έτους, το μέρος της αυγής είναι σε άλλο σημείο του ορίζοντα.



Οι πύργοι του Τσανκίγιο φωτογραφημένοι από ένα κοντινό λόφο.
Στο συγκρότημα θρησκευτικών, διοικητικών και αμυντικών κτιρίων του Τσανκίγιο, το οποίο χρονολογείται στο 500 περίπου π.Χ., υπάρχει μία σειρά από τα ερείπια δεκατριών πύργων
στην κορυφογραμμή ενός λόφου στο κέντρο του συγκροτήματος, που χρησιμοποιούνταν για αστρονομικές παρατηρήσεις.
Κοιτώντας το λόφο από ένα συγκεκριμένο σημείο, όπου υπάρχουν οι βάσεις ενός κτιρίου, η ανατολή του Ήλιου κατά τα δύο ηλιοστάσια
φαίνεται να σημαδεύεται στον ορίζοντα στην αρχή και στο τέλος της σειράς των πύργων. Ταυτόχρονα, στην αντίθετη πλευρά
υπάρχει άλλο ένα σημείο, όπου υπάρχουν οι βάσεις ενός μικρότερου μεμονωμένου κτιρίου, από το οποίο το ίδιο φαινόμενο παρατηρείται για τη δύση του Ήλιου.



Στις 21 Δεκεμβρίου, όταν στο νότιο ημισφαίριο έχουν θερινό ηλιοστάσιο, τη μεγαλύτερη μέρα του χρόνου, ο Ήλιος βγαίνει δεξιά από τον πιο δεξιά πύργο. Μετά, καθώς η χρονιά περνά, ο Ήλιος περνά από κάθε πύργο και στις 21 Ιουνίου, στο χειμερινό ηλιοστάσιο, τη μικρότερη μέρα του χρόνου, βγαίνει στα αριστερά του πιο αριστερού πύργου.

Άρα, κάθε εποχή της χρονιάς, αν δείτε τον Ήλιο να βγαίνει, μπορείτε να μετρήσετε τη θέση του και θα ξέρετε με ακρίβεια δυο-τριών ημερών την ημερομηνία. Το Τσανκίγιο εξακολουθεί να είναι ημερολόγιο, γιατί ο Ήλιος βγαίνει ακόμα από το ίδιο μέρος, που έβγαινε, όταν τοποθετήθηκαν οι λίθοι.



Η θέα είναι υπέροχη, καθώς ο Ήλιος λάμπει ανάμεσα στους πύργους.
Σχεδόν νιώθεις την παρουσία του παρελθόντος και φαντάζεσαι πώς πρέπει να ήταν,
όταν χιλιάδες πολίτες στέκονταν εδώ για να υποδεχτούν τον Ήλιο,
τον οποίο, σχεδόν σίγουρα, αντιμετώπιζαν ως Θεό τους.

Το Τσανκίγιο αποτελεί μάλλον μία από τις πρώτες μας προσπάθειες να μετρήσουμε τον ουρανό. Ανά τις χιλιετίες, η επιθυμία να μετρήσουμε ό,τι συμβαίνει στον ουρανό, οδήγησε στη σύγχρονη Αστρονομία και στα θεμέλια του σύγχρονου πολιτισμού μας.

Οι δεκατρείς πύργοι της κορυφογραμμής μαρτυρούν την αδιάκοπη σαγήνη που μας ασκεί η λειτουργία του ουρανού, καθώς και την άμεση σχέση της ζωής μας με το Σύμπαν. Η ανατολή και η δύση του Ήλιου παρέχουν το ρυθμό, με τον οποίο διακρίνουμε το πέρασμα του χρόνου.

Ο άνθρωπος υπάρχει στη Γη για ένα μικρό κλάσμα μιας πολύ γρήγορης στιγμής στο βάθος του χρόνου. Όμως, μέσα στις 200.000 χρόνια που ζούμε στον πλανήτη αυτό, έχουμε κάνει εκπληκτική πρόοδο.

Μόλις πριν από 2.500 χρόνια πιστεύαμε ότι ο Ήλιος ήταν Θεός και υπολογίζαμε την τροχιά του με πέτρινους πύργους χτισμένους στην κορυφή ενός λόφου.

Σήμερα, η γλώσσα της περιέργειας δεν είναι οι Ήλιοι-Θεοί, αλλά η Επιστήμη. Έχουμε αστεροσκοπεία που είναι απείρως πιο εκλεπτυσμένα από τους δεκατρείς πύργους, τα οποία μπορούν να παρατηρήσουν τα βάθη του Σύμπαντος. Και ίσως ακόμα πιο εκπληκτικό, μέσω της Θεωρητικής Φυσικής και των Μαθηματικών, είναι να μπορούμε να υπολογίσουμε πώς θα είναι το Σύμπαν στο μακρινό μέλλον και να κάνουμε απτές προβλέψεις για το τέλος του.


Αν συνεχίσουμε να εξερευνούμε το Σύμπαν και τους φυσικούς νόμους που το διέπουν, θα κατανοήσουμε πραγματικά τους εαυτούς μας και τη θέση μας σε αυτό το θαυμαστό Κόσμο. Κι αυτό έχουμε κάνει μέσα στον ελάχιστο χρόνο μας στον πλανήτη Γη.



ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


4 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 49715

    25 Νοε 2020

    Σχετικά με το σχόλιο 49710. Do you want to know more?

    Superstring theory is based on supersymmetry. No supersymmetric particles have been discovered and recent research at LHC and Tevatron has excluded some of the ranges. For instance, the mass constraint of the Minimal Supersymmetric Standard Model squarks has been up to 1.1 TeV, and gluinos up to 500 GeV. No report on suggesting large extra dimensions has been delivered from LHC. There have been no principles so far to limit the number of vacua in the concept of a landscape of vacua.
    Some particle physicists became disappointed by the lack of experimental verification of supersymmetry, and some have already discarded it; Jon Butterworth at University College London said that we had no sign of supersymmetry, even in higher energy region, excluding the superpartners of the top quark up to a few TeV. Ben Allanach at the University of Cambridge states that if we do not discover any new particles in the next trial at the LHC, then we can say it is unlikely to discover supersymmetry at CERN in the foreseeable future.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Superstring_theory#Lack_of_experimental_evidence

    The map–territory relation describes the relationship between an object and a representation of that object, as in the relation between a geographical territory and a map of it. Polish-American scientist and philosopher Alfred Korzybski remarked that "the map is not the territory" and that "the word is not the thing", encapsulating his view that an abstraction derived from something, or a reaction to it, is not the thing itself. Korzybski held that many people do confuse maps with territories, that is, confuse models of reality with reality itself. The relationship has also been expressed in other terms, such as Alan Watts's "The menu is not the meal."
    https://en.wikipedia.org/wiki/Map–territory_relation

    "All methodologies, even the most obvious ones, have their limits." ―Paul Feyerabend in Against Method.
    Feyerabend also criticized science for not having evidence for its own philosophical precepts. Particularly the notion of Uniformity of Law and the Uniformity of Process across time and space, as noted by Stephen Jay Gould. "We have to realize that a unified theory of the physical world simply does not exist" says Feyerabend, "We have theories that work in restricted regions, we have purely formal attempts to condense them into a single formula, we have lots of unfounded claims (such as the claim that all of chemistry can be reduced to physics), phenomena that do not fit into the accepted framework are suppressed; in physics, which many scientists regard as the one really basic science, we have now at least three different points of view...without a promise of conceptual (and not only formal) unification". In other words, science is begging the question when it presupposes that there is a universal truth with no proof thereof.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Criticism_of_science#Philosophical_critiques

    Ο επιστημονικός ρεαλισμός, ή αφελής εμπειρισμός, συνίσταται στην αντίληψη ότι το Σύμπαν είναι έτσι ακριβώς όπως το περιγράφουν οι επιστημονικές θέσεις και δηλώσεις. Οι ρεαλιστές πιστεύουν πως αντικείμενα και δομές όπως τα ηλεκτρόνια ή τα μαγνητικά πεδία πράγματι υπάρχουν όπως τα φανταζόμαστε. Ο ρεαλισμός είναι αφελής, υπό την έννοια ότι αποδέχεται τα επιστημονικά μοντέλα «τοις μετρητοίς»: αυτή είναι η φιλοσοφική στάση που οι περισσότεροι επιστήμονες ενστερνίζονται.
    Κατ' αντιδιαστολή με τον ρεαλισμό, ο ινστρουμενταλισμός υποστηρίζει πως η αντίληψή μας, οι επιστημονικές μας ιδέες και θεωρίες δεν απεικονίζουν απαραιτήτως τον αληθινό κόσμο επακριβώς, αλλά είναι χρήσιμα εργαλεία για να εξηγήσουν, να προβλέψουν και να ελέγξουν τις εμπειρίες μας. Για έναν ινστρουμενταλιστή, τα ηλεκτρόνια και τα μαγνητικά πεδία αποτελούν απλώς χρήσιμες ιδέες και αξιοποιήσιμα μοντέλα που μπορεί στην πραγματικότητα να αντιστοιχούν σε υπαρκτά φυσικά αντικείμενα ή δομές, αλλά μπορεί και όχι. Για τους ινστρουμενταλιστές, η εμπειρική παρατήρηση μπορεί μόνο να αποδείξει πως οι θεωρίες είναι λογικά συνεπείς και συμβατές με τα φαινόμενα, αλλά όχι να «αποκαλύψει» κάποια «αυθεντική» φυσική πραγματικότητα.
    https://el.wikipedia.org/wiki/Φιλοσοφία_της_επιστήμης#Επιστημονικός_ρεαλισμός_και_ινστρουμενταλισμός

    To date, no evidence for supersymmetry has been found, and experiments at the Large Hadron Collider have ruled out the simplest supersymmetric models. While it's not quite the last nail in the coffin, theorists are scratching their heads, wondering if supersymmetry isn't really found in nature, and what we should think of next if we can't find anything.
    https://www.space.com/supersymmetry-particle-physics-string-theory.html

    Ten years in, the Large Hadron Collider has failed to deliver the exciting discoveries that scientists promised.
    The Large Hadron Collider is the world’s largest particle accelerator. It’s a 16-mile-long underground ring, located at CERN in Geneva, in which protons collide at almost the speed of light. With a $5 billion price tag and a $1 billion annual operation cost, the L.H.C. is the most expensive instrument ever built — and that’s even though it reuses the tunnel of an earlier collider.
    Last week, CERN unveiled plans to build an accelerator that is larger and far more powerful than the L.H.C. — and would cost over $10 billion.
    https://www.nytimes.com/2019/01/23/opinion/particle-physics-large-hadron-collider.html

  • Ανώνυμος 49712

    24 Νοε 2020

    Και για να συμπληρώσω το σχόλιο μου 49711
    Δεν ζούμε σε ένα "θαυμαστό κόσμο". Ο κόσμος δεν είναι ούτε θαυμαστός ούτε μη θαυμαστός.
    Όταν ξυπνάω κάποιο πρωινό και βλέπω τον ήλιο να λάμπει και του ουρανό καταγάλανο και πλημμυρίζω από αισθήματα ομορφιάς και θριάμβου, δεν είναι επειδή ο ήλιος είναι λαμπερός και ο ουρανός καταγάλανος. Αυτά στην πραγματικότητα, δεν υπάρχουν έτσι.
    Τον εαυτό μου απολαμβάνω! Τον εαυτό μου βρίσκω σαν πηγή χαράς και απόλαυσης!
    Το υπέροχο αίσθημα της ύπαρξης μου. Εγώ, βλέπω τον κόσμο σαν θαυμαστό.

    ΥΓ
    και πόσο, ξεχάσαμε να νιώθουμε έτσι..
    Γιάννης

  • Ανώνυμος 49711

    24 Νοε 2020

    " Αν συνεχίσουμε να εξερευνούμε το Σύμπαν και τους φυσικούς νόμους που το διέπουν, θα κατανοήσουμε πραγματικά τους εαυτούς μας και τη θέση μας σε αυτό το θαυμαστό Κόσμο. Κι αυτό έχουμε κάνει μέσα στον ελάχιστο χρόνο μας στον πλανήτη Γη."
    Το αίσθημα που προκαλεί - τουλάχιστον σε μένα - η εξερεύνηση του αχανούς διαστήματος μέσω της θεωρητικής φυσικής και των μαθηματικών, είναι ότι είμαι ένα ασήμαντο πλάσμα που δεν αξίζει προσοχής, υποσκάπτει την εκτίμηση γιά τον εαυτό μου, μού δημιουργεί μια επιθυμία για μείωση του εαυτό μου, ότι δεν είμαι αυτός που δίνει νόημα στον κόσμο.
    Ο κόσμος, το σύμπαν - υποτίθεται - είναι κάτι καθ' αυτό που υπερτερεί απέναντι μου, συνεπώς εκεί προς τα "έξω", κάπου μακριά βρίσκεται ο πραγματικό κόσμος. Αλλά δεν είναι αυτό μια "χριστιανική" συνταγή παρακμής;
    Ο άνθρωπος "εκ των πραγμάτων" είναι κάτι πολύ σημαντικό και αυτό δεν είναι ύβρις, υπεροψία. Και όποιος δεν νιώθει έτσι, να φροντίσει να νιώθει.
    Ο άνθρωπος συμπεριφέρεται υπεροπτικά, καταστρέφει το περιβάλλον του και μαζί και τον εαυτό του, όχι εξ αιτίας αυτής της αίσθησης της μοναδικότητας του ανάμεσα στα άλλα πλάσματα, αλλά εξ αιτίας της απληστίας του να γνωρίσει τα πάντα.
    Μπορεί κάποιος να καταλάβει ότι δεν στρέφομαι εναντίον της γνώσης γενικά, αλλά εναντίον του είδους της γνώσης. Αυτής, που λέει πως δεν υπάρχουν όρια στην γνώση.
    Παρεμπιπτόντως, οι αρχαίοι άνθρωποι μελετούσαν τον ουρανό όχι σαν αυτοσκοπό την συλλογή πληροφοριών γνώσης ώστε να τον γνωρίσουν φιλοσοφικά και επιστημονικά, αλλά για να χρησιμοποιήσουν τις γνώσεις τους και κάνουν την ζωή τους (αγροτικές, κτηνοτροφικές δραστηριότητες και ιεροπραξίες) ευκολότερη.
    Εκείνη την εποχή, η όποια επιστήμη υπάκουε στο "εδώ", στη δημιουργία ενός αισθήματος αυτοπεποίθησης και χαράς.
    Δείτε τα πρόσωπα, την σοβαρότητας και τις χειρονομίες των περισσοτέρων σημερινών επιστημόνων.
    Γιάννης

  • Ανώνυμος 49710

    24 Νοε 2020

    "Αν συνεχίσουμε να εξερευνούμε το Σύμπαν και τους φυσικούς νόμους που το διέπουν, θα κατανοήσουμε πραγματικά τους εαυτούς μας και τη θέση μας σε αυτό το θαυμαστό Κόσμο. Κι αυτό έχουμε κάνει μέσα στον ελάχιστο χρόνο μας στον πλανήτη Γη."

    Αυτό το τελευταίο δεν το έπιασα. Καταρχήν αν όντως ο άνθρωπος ήξερε πως λειτουργεί το σύμπαν, δεν θα άλλαζε και τίποτε, μια και τέτοιου είδους γνώση δεν παρέχει κάποια ανταμοιβή ή όφελος, αφού το σύμπαν δεν στηρίζεται πουθενά, δεν θεμελιώνεται σε "νόμους", δεν έχει σκοπό, δεν έχει νόημα, είναι για πάντα εκτός ελέγχου.
    Αλλά ας αφήσω τη φιλοσοφία. Ας πάμε στην επιστήμη. Μόνο το 5% της υλενέργειας του παρατηρούμενου σύμπαντος είναι γνωστό τί είναι (πρωτόνια, νετρόνια κυρίως), το υπόλοιπο 95% (σκοτεινή ενέργεια, σκοτεινή ύλη) δεν ξέρουμε τί ακριβώς είναι και αν "υπακούει" στις σύγχρονες θεωρίες. Σύμφωνα με την επικρατούσα θεωρία (lambda-CDM model) η πυκνότητα της σκοτεινής ενέργειας παραμένει σταθερή και το σύμπαν διαστέλλεται επιταχυνόμενα. Αυτό συνεπάγεται ότι καθώς ο χωροχρόνος επεκτείνεται, δημιουργείται συνεχώς νέα σκοτεινή ενέργεια! Επίσης δεν έχουμε μία θεωρία κβαντικής βαρύτητας (η θεωρία υπερσυμμετρίας, SUSY, δεν έχει επιβεβαιωθεί πειραματικά μετά από πολλά πειράματα και έρευνες) και δεν ξέρουμε τί ρόλο βαράει η αντιύλη στο σύμπαν.
    Υπάρχουν σημαντικά ερωτήματα αναπάντητα τόσο στις κβαντικές θεωρίες πεδίου, όσο και στην αστροφυσική, όπως ο μηχανισμός εκπομπής των εκλάμψεων ακτίνων γάμμα. Όσο μακρύτερα παρατηρούμε το σύμπαν (αστρονομία, αστροφυσική) και όσο βαθύτερα (κβαντική φυσική), τόσο βρισκόμαστε μπροστά σε φαινόμενα που δεν ερμηνεύονται με τα υπάρχουσα φυσικομαθηματικά μοντέλα ή τις υπάρχουσες θεωρίες ή που μας οδηγούν σε τροποποιήσεις ή προσθήκες. Κάθε φορά που απαντάμε σε ένα ερώτημα, γεννιούνται δεκάδες νέα.
    Τα μοντέλα που χρησιμοποιούμε αποτελούν διανοητικά κατασκευάσματα που μας είναι χρήσιμα διότι μας επιτρέπουν να κάνουμε προβλέψεις (π.χ. αντοχή υλικών, ουράνια μηχανική, κυματοσυνάρτηση θέσης ηλεκτρονίου κ.λπ.), αλλά δεν έχουν αναγκαστικά φυσική σημασία και ισχύ κοσμοαντίληψης. Θα ήταν παράλογο εξάλλου να είχαν, εξαίρεση αποτελούν οι πιστοί.
    Η κατανόηση του εαυτού και της θέσης του στον κόσμο είναι κάτι ψυχολογικό θα έλεγα και σε αυτό τον τομέα η ανθρωπότητα φοβάμαι ότι νοσεί σοβαρά, βλέπε παγκόσμια περιβαλλοντική κρίση. Μπορεί να θέλει χειραγώγηση τύπου Οζυμανδύας στην ταινία Watchmen (2009).

    In antiquity, Ozymandias (Ὀσυμανδύας) was a Greek name for the Egyptian pharaoh Ramesses II.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Ozymandias#Origin

    The Standard Model is inherently an incomplete theory. There are fundamental physical phenomena in nature that the Standard Model does not adequately explain:
    Gravity. Dark matter. Dark energy. Neutrino masses. Matter–antimatter asymmetry.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Physics_beyond_the_Standard_Model#Phenomena_not_explained

    Gamma-ray burst emission mechanisms are theories that explain how the energy from a gamma-ray burst progenitor (regardless of the actual nature of the progenitor) is turned into radiation. These mechanisms are a major topic of research as of 2007. Neither the light curves nor the early-time spectra of GRBs show resemblance to the radiation emitted by any familiar physical process.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Gamma-ray_burst_emission_mechanisms