“ΚΑΙΑΔΑΣ”
ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ

Το πηγάδι της Αρχαίας Αγοράς
με τα οστά 450
πεταμένων βρεφών


Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ότι στην Αρχαία Αγορά της Αθήνας δεν γεννήθηκε μόνο η Δημοκρατία, αλλά έγιναν και φριχτά γεγονότα. Σε ανασκαφές, δίπλα στην Αγορά, ανακαλύφθηκε ένα πηγάδι βάθους είκοσι μέτρων. Στον πάτο του, οι αρχαιολόγοι βρήκαν κάτι ανατριχιαστικό: τα σκόρπια λείψανα, τα κρανία και τα οστά 450 νεκρών βρεφών. Δεν είχε ξαναβρεθεί κάτι τέτοιο. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη εναπόθεση βρεφικών οστών που βρέθηκε ποτέ σε αρχαιολογικό χώρο. Είναι σκοτεινή ιστορία κι είναι δύσκολο να αποστασιοποιηθείς, όταν σκέφτεσαι τι ακριβώς έγινε εδώ πριν από δύο και πλέον χιλιετίες.


Αρχαιολόγοι που ανέσκαψαν την Αρχαία Αγορά της Αθήνας, ανακάλυψαν ένα πηγάδι
που περιείχε τους σκελετούς 450 νεογνών και 150 σκυλιών. Η φωτογραφία είναι από την πρώτη μέρα
των ανασκαφών το 1931. (Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα).
Φωτογραφία από τις ανασκαφές στην Αρχαία Αγορά. Το πηγάδι διακρίνεται κάτω δεξιά.


Αθήνα, 2ος αιώνας π.Χ.. Η Αγορά κάτω από την Ακρόπολη ήταν το κέντρο της δημόσιας ζωής, το μέρος όπου ο κόσμος αντάλλαζε ιδέες και αγαθά. Πολιτικά, πολιτισμικά, θρησκευτικά και οικονομικά, η Αγορά ήταν η καρδιά της Αρχαίας Αθήνας.

Τα κρανία των 450 νεκρών βρεφών ανακαλύφθηκαν το 1938 από ομάδα αμερικανών αρχαιολόγων, που έκαναν ανασκαφή εκεί. Μια από τις πρώτες θεωρίες ήταν πως ίσως επρόκειτο για μαζική βρεφοκτονία.

Τα οστά των βρεφών φυλάσσονται στην Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα. Οι επιστήμονες τα ελέγχουν και πάλι, ογδόντα χρόνια μετά την ανακάλυψή τους. Μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις ήταν ο τεράστιος αριθμός τους. Βρέθηκαν πάνω από 13.000 βρεφικά οστά. Η οργάνωσή τους ανά ηλικία για να ξεχωριστούν ανά άτομο ήταν δύσκολη υπόθεση.

Η τραυματολογική διάγνωση των σπασμένων κρανίων δεν έδωσε στοιχεία ότι είχαν σπάσει δια της βίας. Απορρίφθηκε λοιπόν η υπόθεση της μαζικής δολοφονίας, της βρεφοκτονίας, επειδή δεν βρέθηκαν αποδείξεις βίας.

Οι ερευνητές έπρεπε να καθορίσουν πότε ρίχτηκαν τα βρέφη στο πηγάδι. Σε αυτό βοήθησαν τα κεραμικά που βρέθηκαν μαζί με τα βρέφη.


Αγγεία από το πηγάδι των οστών.
Το είδος ορισμένων αγγείων ήταν δημοφιλές για 15 χρόνια, από το 165 έως το 150 π.Χ..
Το πηγάδι σήμερα.


Tα κρανία έδωσαν στοιχεία ότι πολλά από τα νεκρά βρέφη είχαν σωματική αναπηρία. Ένα βρέφος είχε ασυνήθιστο κρανίο με ίχνη ασθένειας που έκανε το κόκαλο να μεγαλώνει ταχύτατα. Αυτό έκανε το μαλακό τμήμα του κρανίου, να μην επουλωθεί. Όλα αυτά τα στοιχεία δείχνουν ότι είχε υδροκέφαλο, δηλαδή πάρα πολύ εγκεφαλικό υγρό, που κάνει το κρανίο να διογκώνεται Αυτό σκότωσε το παιδί.

Και άλλα βρέφη είχαν παραμορφώσεις. Λόγου χάρη, η άνω γνάθος εννέα κρανίων είχε υπερωιοσχιστία, που τότε ήταν θανατική καταδίκη. Ο Αριστοτέλης είπε ότι τα ανάπηρα παιδιά δεν έχουν δικαίωμα στη ζωή. Όπως και σε πολλούς άλλους πολιτισμούς, η πίστη στις "ανάξιες" μορφές ζωής ήτανε εξαπλωμένη στην Αρχαία Ελλάδα.

Οι αρχαίοι έλληνες δεν ήθελαν παιδιά με σωματική αναπηρία. Πίστευαν ότι ήταν καταραμένα από τους θεούς ή από πνεύματα και δεν ήθελαν να φέρουν κακοτυχία στο σπίτι τους. Θεωρούταν φυσιολογικό να αφήνουν να πεθάνουν τα παιδιά που είχαν σωματική παραμόρφωση.


Η μαία ήταν εκείνη που εξέταζε το παιδί για αναπηρία με το που γεννιόταν. Όταν κάτι πήγαινε στραβά, η κρίση της ήταν άμεση. Η μαία έπαιρνε το παιδί από τη μητέρα του. Τα γραπτά του Πλάτωνα, μας λένε ότι η εγκατάλειψή τους ήταν κάτι το συνηθισμένο. Η έκθεση μωρών ήταν κοινή πρακτική της αρχαιοελληνικής ζωής και τη βλέπουμε στους μύθους και τους θρύλους της κοινωνίας. Υπήρχε ακόμα κι ένας θεός, ο Ήφαιστος, που ήταν παιδί της Ήρας. Λέγεται ότι όταν γεννήθηκε, η Ήρα είδε ότι ήταν άσχημος και παραμορφωμένος, οπότε τον πέταξε από τον Όλυμπο. Οι αρχαίοι αθηναίοι αφιέρωσαν ένα ναό στον Ήφαιστο. Ο βωμός του βρίσκεται στην Αγορά, κοντά στο πηγάδι όπου βρέθηκαν τα νεκρά μωρά. Πρόκειται για σύμπτωση;

Οι επιστήμονες, αφού εξέτασαν με προσοχή την περιοχή που βρίσκεται το πηγάδι, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το σημείο είχε επιλεγεί σκόπιμα.

Ο κύριος λόγος που το πηγάδι χρησιμοποιήθηκε για αυτό το σκοπό ήταν ότι η γειτονιά είχε εγκαταλειφθεί, αλλά ήταν βολικό, κοντινό σημείο. Άρα είχες μια ιδιωτική περιοχή, όπου μπορούσες να την κρατήσεις για τα κορμιά των μωρών.

Susan Rotroff, αρχαιολόγος.


Άρα το αρχαίο πηγάδι ήταν ένα μέρος, όπου εγκατέλειπαν τα ανάπηρα νεογέννητα χωρίς κατακραυγή. Αλλά δεν είχαν και τα 450 μωρά κάποια σωματική αναπηρία. Γιατί κατέληξαν κι αυτά στο πηγάδι; Τα κρανία βοηθάνε και πάλι τους ερευνητές. Πολλά κόκαλα είχαν ενδείξεις σπογγώδους ανάπτυξης, κάτω από το κανονικό κόκαλο. Αυτό γίνεται όταν έχουμε βακτηριακή μόλυνση, άρα μάλλον ήταν βακτηριακή μηνιγγίτιδα, που στον αρχαίο κόσμο θα ήταν θανάσιμη.

Λόγω των κακών συνθηκών υγιεινής, οι μολύνσεις κατά τη γέννα δεν ήταν σπάνιο φαινόμενο. Για παράδειγμα, το κόψιμο του ομφάλιου λώρου με μη αποστειρωμένο εργαλείο μπορεί να οδηγήσει σε θανάσιμη μόλυνση. Πολλοί νέοι γονείς της εποχής έζησαν το χαμό ενός νεογέννητου.

Το μέγεθος των οστών, δηλαδή η φάση της ανάπτυξης του κάθε βρέφους, βοήθησε στον καθορισμό της ηλικίας τους. Κανένα από τα βρέφη του πηγαδιού δεν είχε ζήσει πάνω από μία εβδομάδα. Με άλλα λόγια, λίγο μετά τη γέννα, οι μανάδες έδωσαν τα μωρά τους να πεθάνουν.

Φαίνεται ότι λύθηκε το μυστήριο του πηγαδιού της Αγοράς. Αλλά παραμένει ένα ερώτημα: Γιατί δεν έθαψαν τα νεκρά νεογνά σε κανονικό κοιμητήριο;

Οι αθηναίοι είχαν μία τελετή, τα Αμφιδρόμια, όπου το παιδί γινόταν αποδεκτό στην οικογένεια και την κοινωνία. Γινόταν μια εβδομάδα ή δέκα μέρες μετά τη γέννα. Στα Αμφιδρόμια, η τροφός κουβαλούσε το μωρό γύρω από ανοιχτή φωτιά. Στο τέλος, έβαζε το παιδί στα πόδια του πατέρα του. Το παιδί καλωσοριζόταν επίσημα στην οικογένεια μόνο όταν το σήκωνε ο πατέρας του.

Όποιο νεογνό δεν ήταν τυχερό για να ζήσει αρκετά ώστε να ολοκληρώσει την τελετή, δεν θεωρούταν πλήρες άτομο, πλήρες μέλος της κοινωνίας, οπότε δεν μπορούσε να θαφτεί κανονικά. Για αυτό δεν θάφτηκαν τα 450 νεκρά βρέφη στο κοιμητήριο έξω από τις πύλες της πόλης, όπως συνηθιζόταν. Πέθαναν μικρά, πριν την τελετή της κοινωνικής αποδοχής τους και γι΄ αυτό έριξαν τα κορμιά τους στο πηγάδι.

Αλλά ο μαζικός τάφος στο πηγάδι δεν είχε μόνο τα λείψανα βρεφών. Οι ερευνητές έκαναν κι άλλη μια ασυνήθιστη ανακάλυψη. Βρήκαν τους σκελετούς 150 σκυλιών. Τα κόκαλα των νεκρών σκυλιών είναι διαφορετικής ηλικίας από αυτήν που θα περίμενε κάνεις. Βρέθηκαν νεαρά ενήλικα σκυλιά, κουτάβια και μερικά γέρικα σκυλιά.

Αλλά δεν ήταν σκυλιά που πέθαναν από φυσικά αιτία. Τα επέλεξαν και τα έβαλαν στο πηγάδι. Τι σχέση έχει αυτό με τη γέννα; Οι αρχαίοι έλληνες πίστευαν ότι η γέννα ήταν πηγή ακαθαρσίας, ειδικά αν το μωρό γεννιόταν με παραμόρφωση ή νεκρό. Τα σκυλιά ίσως ήταν θυσία για τελετουργικό εξαγνισμό, για να εξαγνισθεί το μωρό με το οποίο θυσιάζονταν. Το γεγονός ότι έβαζαν σκυλιά στο πηγάδι ήταν ίσως επειδή η κοινότητα πίστευε πως τα παιδιά πήγαιναν στον Κάτω Κόσμο, σε ένα επικίνδυνο ταξίδι, και τα σκυλιά θα μπορούσαν να τα βοηθήσουν.




Διαβάστε επίσης:
Έκθεση νεογέννητων κοριτσιών στην Αρχαία Αθήνα.



Πηγή:
Stephan Arapovic, Thomas Langelage:
“Crime scene: Antiquity. Faith and power”.

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


12 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 51795

    18 Οκτ 2021

    Το πιο πιθανό λοιπόν, σύμφωνα με τις Λίστον και Ρότροφ, είναι ότι τα μωρά αυτά είχαν πεθάνει πριν από αυτή την τελετή και για αυτό τον λόγο κατέληξαν μέσα στο πηγάδι. Η ομάδα των Καναδών και Αμερικανών επιστημόνων θεωρούν ότι οι ίδιες οι μαίες τα πέταξαν εκεί, καθώς αφενός το πηγάδι δεν ήταν ορατό από τον κόσμο της Αγοράς κι αφετέρου δεν ήταν και πολύ μακριά, ώστε να πρέπει να διανύουν χιλιόμετρα για να «εναποθέσουν» κάπου τα πεθαμένα παιδιά. Μάλιστα, κατά κάποιο τρόπο, η Λίστον θεωρεί ότι το πηγάδι θεωρήθηκε ως μια αξιοπρεπής επιλογή ταφής, αφού δεν μπορούσαν να τους φτιάξουν τάφο - ήταν καλύτερο από το να τα πετάξουν στις χωματερές της εποχής.
    https://www.iefimerida.gr/news/211423/elysan-mystirio-me-ta-450-ptomata-vrefon-stin-arhaia-agora

  • Ανώνυμος 51793

    18 Οκτ 2021

    Αν ισχύουν αυτά που αναφέρονται στο σύνδεσμο που παρατίθεται στο σχόλιο 51789 (mixanitouxronou.gr) και που προσωπικά δεν βλέπω τον λόγο να μην ισχύουν, τότε ο τίτλος της πηγής του άρθρου ("Crime scene: Antiquity. Faith and power") είναι άκυρος, δεν πρόκειται για έγκλημα. Κάτι που επισήμανα στο σχόλιό μου 51778, αφού ακόμα και από όσα αναφέρονται στο άρθρο δεν παραπέμπουν εύκολα σε έγκλημα. Κανονικά η συντάκτρια του άρθρου θα έπρεπε εξαρχής να διασταυρώσει τα στοιχεία της διαβάζοντας και άλλες πηγές, έστω ένα απλό γκουγκλάρισμα. Έχω την εντύπωση ότι κάποιοι θεωρούν ως δεδομένο οτιδήποτε διαβάσουν αν επιβεβαιώνει τις αντιλήψεις τους. Δεν πάει έτσι, κάνουμε και διασταυρώσεις, δεν πέφτουμε με τα μούτρα σε μία πηγή να "πνιγούμε". Ένα επιχείρημα αρκούντως ισχυρό μπορεί να αναιρέσει εκατοντάδες, χιλιάδες ακόμα και εκατομμύρια ανίσχυρα επιχειρήματα.

  • Ανώνυμος 51789

    18 Οκτ 2021

    Είναι απορίας άξιον από πιο Μετσόβιο Πολυτεχνείο αποφοίτησαν οι Μηχανικοί του Site? Πιθανόν κάπου στο Μέτσοβο να υπάρχει και κάποιο άλλο "κρυφό" πολυτεχνείο κάτι σαν κρυφό σχολειό!

    Πέραν της πλάκας ένα παλαιότερο άρθρο με θέμα "Το μυστήριο των 450 νεκρών μωρών, τα λείψανα των οποίων βρέθηκαν το 1930 στην Αρχαία Αγορά. Μαζί τους βρέθηκαν και σκελετοί από 150 σκύλους" έχει δημοσιευτεί και στο
    http://www.mixanitouxronou.gr/lithike-to-mistirio-ton-450-nekron-moron-ta-lipsana-ton-opion-vrethikan-to-1930-stin-archea-agora-mazi-tous-vrethikan-ke-skeleti-apo-150-skilous/
    Παρότι το site δεν έχει ημερομηνία του άρθρου, ως μηχανικός του Μετσοβείου της Αθήνας, "διάβασα" τον κώδικα html του άρθρου όπου προκύπτει ότι η ημερομηνία δημοσίευσης πρέπει να ήταν η 13/6/2015
    Σε εκείνο το άρθρο αναγράφεται: "Η μελέτη της Δρ.Λίστον στα κρανία των νεογνών, έδειξε ότι το ένα τρίτο πέθανε από βακτηριακή μηνιγγίτιδα, μία λοίμωξη του εγκεφάλου και των γύρω ιστών που προκαλείται συχνά από την κοπή του ομφάλιου λώρου με μη αποστειρωμένα αντικείμενα ...Τα άλλα μωρά πιθανόν να πέθαναν από κάποια από τις πολλές παιδικές αρρώστιες της εποχής για τις οποίες δεν υπήρχε γιατρειά." Ένα βρέφος 18 μηνών έφερε τραύματα που είχαν επουλωθεί αλλά και θανατηφόρο κατά τους μελετητές. Ένα από τα 450 μέσα σε μια περίοδο αρκετών δεκαετιών προφανώς.

    Το άρθρο επαναλαμβάνεται με την "σκανδαλοθηρική" έμφαση που δίνει κάθε site στα ελληνικά (πχ sansimera.gr 2017, emo.gr 3/2021 ή και ακόμη παλιότερα archaiologia.gr 2011).

    Δεδομένου ότι η υπόθεση απασχολεί την ακαδημαϊκή κοινότητα από το 1938, έχοντας δοθεί διάφορες διαχρονικά ερμηνείες και αναδημοσιεύσεις τους ας δούμε την πρωτότυπη εργασία ως Βιβλίο πλέον "The Agora Bone Well"
    By Maria A. Liston, Susan I. Rotroff, and Lynn M. Snyder (Hesperia Suppl. 50). Pp. xiii + 185. American School of Classical Studies at Athens, Princeton 2018. $75. ISBN 978-0-87661-550-8 (paper)
    περίληψη του οποίου υπάρχει στο https://www.ajaonline.org/book-review/3969 από το οποίο και το αγγλικό κείμενο των ερευνητών:
    "The remaining 13,018 human specimens belonged to nearly 460 neonatal infants. The sex distribution is nearly equal, and the gestational age of the infants clusters near the end of full-term pregnancy. Very few individuals were older than a week. A large number of specimens showed signs of illness or other health issues that could have greatly increased mortality: preterm or undersized births (34%), cranial pathologies from likely infections (25%), and various developmental defects (e.g., cleft palate inhibiting normal feeding). The authors convincingly link these patterns with natural infant mortality."
    Κρατάμε δυο στοιχεία:
    1ο Βάση της αναθεωρημένης μελέτης οι ερευνητές αναφέρουν ότι πρόκειται πλέον για 460 και όχι 450 νεογνά.
    2ο Σας μεταφράζω την τελευταία πρόταση: Οι συγγραφείς συνδέουν πειστικά αυτά τα πρότυπα με τη φυσική βρεφική θνησιμότητα. ΦΥΣΙΚΗ παρακαλώ

    Το 1ο στοιχείο δείχνει ότι η αρθρογράφος δεν γνωρίζει την επίσημη τελική αναφορά των μελετητών αλλά παραμένει στις πρώτες ανακοινώσεις του Neawsweek Magazine της 06/10/15 (https://www.newsweek.com/2015/06/19/discovery-dead-infants-athenian-well-sheds-light-ancient-greek-society-341681.html) "450 Dead Babies Found in Athenian Well Shed Light on Ancient Greeks"

    Το 2ο στοιχείο επαναδιατυπώνει την άποψη των μελετητών ότι τα 460 νεογνά (πέραν του ενός 18 μηνών με επιθανάτιο τραύμα) πέθαναν από φυσικά για την εποχή τους αίτια και δεν σκοτώθηκαν ή πετάχτηκαν ζωντανά για να πεθάνουν. Συνεπώς όλα τα αναφερόμενα στο άρθρο από το
    "Θεωρούνταν φυσιολογικό να αφήνουν να πεθάνουν τα παιδιά που είχαν σωματική παραμόρφωση. Η μαία ήταν εκείνη που εξέταζε το παιδί για αναπηρία με το που γεννιόταν. Όταν κάτι πήγαινε στραβά, η κρίση της ήταν άμεση. Η μαία έπαιρνε το παιδί από τη μητέρα του. " μέχρι το
    "Άρα το αρχαίο πηγάδι ήταν ένα μέρος, όπου εγκατέλειπαν τα ανάπηρα νεογέννητα χωρίς κατακραυγή." ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΟΥΘΕΝΑ ΣΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ ΕΜΒΟΛΙΜΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ!

    Τα περί σκύλων και λοιπά έθιμα δεισιδαιμονιακού (ή και βάρβαρου υγειονομικού αν επρόκειτο για ασθενή και αδέσποτα) περιεχομένου κείμενα είναι δευτερευούσης πολιτισμικής αξίας και δεν σχολιάζονται επί της παρούσης. Επίσης και οι απόψεις των αρχαίων για τους μη αρτιμελής εκ γενετής ή άλλα παρόμοια δεν φαίνονται να σχετίζονται με το εν λόγω αρχαιολογικό εύρημα και συνεπώς αποτελούν αντικείμενο άλλης μελέτης.

    Συμπερασματικά, διότι κάποια σοβαρά πράγματα λέγονται ως αστεία, υπάρχουν δυστυχώς Δύο Μετσόβια Πολυτεχνεία. Το ένα αυτό που ολοκλήρωσαν τις σπουδές τους ο αρθρογράφος και όσοι επικροτούν την έρευνα που παρουσιάζει και ένα άλλο λιγότερο βουκολικό, λιγότερο ρομαντικό, περισσότερο των δεδομένων και των πηγών ενημέρωσης. Τουλάχιστον το ένα προσφέρει ένα πικρό έστω γέλιο στο άλλο!!

    Γιαννάκη έγραψε πάλι η ελεύθερη έρευνα
    Λ.Ν. Μηχανικός ΕΜΠ

  • Ανώνυμος 51788

    17 Οκτ 2021

    https://www.in.gr/2021/10/17/life/fizz/teris-xrysos-eimai-etoimos-gia-feygio-mou/
    https://www.enimerotiko.gr/lifestyle/teris-chrysos-to-pragmatiko-onoma-o-paroligon-viasmos-sta-10-to-emfragma-kai-i-omoiotita-me-ton-mitsotaki/
    Ουδέν σχόλιον.

  • Ανώνυμος 51787

    17 Οκτ 2021

    Μου αρέσει όταν οι άνθρωποι λένε βλακείες. Γιατί αν οι άνθρωποι δεν έλεγαν βλακείες, δεν θα υπήρχε τίποτα για μένα ώστε να τους την πω. Το έχω ανάγκη. Χωρίς πυρομαχικά, πώς θα μπορέσω να ανέβω στην σκηνή;
    https://esquire.com.gr/culture/music/7316/ola-osa-emathe-i-zoi-ston-eminem

    Σωστός.
    Σεβασμός στην πελατεία Γιάννη!
    Για να ανέβουμε λίγο:
    https://www.youtube.com/watch?v=mmo3HFa2vjg
    https://www.youtube.com/watch?v=hTWKbfoikeg

  • Ανώνυμος 51786

    17 Οκτ 2021

    51784
    Πετάγεσαι σαν την τσουτσού, μήπως και ασχοληθούμε μαζί σου.
    Παραμελημένο πλάσμα..
    Γ.

  • Ανώνυμος 51785

    16 Οκτ 2021

    51784=ανίατη περίπτωση

  • Ανώνυμος 51784

    16 Οκτ 2021

    Μιλαει ο βλακας με τον εαυτο του...

  • Ανώνυμος 51783

    16 Οκτ 2021

    51782
    από το στόμα σου και στου θεού τ' αυτί!
    ;)
    Γ.

  • Ανώνυμος 51782

    16 Οκτ 2021

    Πού εξαφανίστηκαν οι καρπαζοσχολιαστές Γιάννη!
    Μάλλον κάποιο αλλοπρόσαλλο κείμενο-μανιφέστο θα ετοιμάζουν συνωμοτικά..
    Ωραία, πάλι φάπες θα πέσουν.
    ;)

  • Ανώνυμος 51781

    16 Οκτ 2021

    "Είναι σκοτεινή ιστορία κι είναι δύσκολο να αποστασιοποιηθείς, όταν σκέφτεσαι τι ακριβώς έγινε εδώ πριν από δύο και πλέον χιλιετίες".
    Τελικά τι ακριβώς έγινε εκεί πριν από δύο και πλέον χιλιετίες; Στο πηγάδι έθαβαν μωρά που πέθαναν εξ αιτίας αναπηρίας ή τα άφηναν ζωντανά για να πεθάνουν;
    "όποιο νεογνό δεν ήταν τυχερό για να ζήσει αρκετά ώστε να ολοκληρώσει την τελετή, δεν θεωρούταν πλήρες άτομο, πλήρες μέλος της κοινωνίας, οπότε δεν μπορούσε να θαφτεί κανονικά. Για αυτό δεν θάφτηκαν τα 450 νεκρά βρέφη στο κοιμητήριο έξω από τις πύλες της πόλης, όπως συνηθιζόταν. Πέθαναν μικρά, πριν την τελετή της κοινωνικής αποδοχής τους και γι΄ αυτό έριξαν τα κορμιά τους στο πηγάδι".
    Από αυτή την φράση μάς δίνεται να καταλάβουμε πως τα μωρά πέθαιναν το αργότερο 10 ημέρες αφότου γεννήθηκαν και τα έριχναν στο πηγάδι. Συνεπώς, πρόκειται για κάποιο έθιμο και όχι για βίαιη πράξη.
    Είναι αλήθεια πως εκείνους τους καιρούς υπήρχε μια σκληρότητα απέναντι στα παιδιά που γεννιόντουσαν με σοβαρές αναπηρίες. Αλλά αυτή η σκληρότητα δεν ήταν αυτοσκοπός. Τότε δεν υπήρχαν τα ιατρικά επιτεύγματα που υπάρχουν σήμερα, ούτε ήταν εύκολο στις τότε κοινωνίες να συντηρούν ανάπηρους. Οι άνθρωποι προσπαθούσαν να εξασφαλίσουν να τεκνοποιούν οι πιο υγιείς άνδρες και γυναίκες ώστε να αυξάνονται οι πιθανότητες να γεννηθούν υγιείς απόγονοι, άρα ικανότεροι προς επιβίωση άνθρωποι, άρα ισχυρότερη κοινωνία, ομάδα, λαός.
    Συνεπώς πίσω από αυτή την σκληρότητα υπήρχε ένας ευγενής στόχος. Μια ευγένεια.
    Σήμερα που αισθανόμαστε ισχυρότεροι λόγω ιατρικής επιστήμης, αλλά και οικονομικά, μπορούμε να αντιμετωπίσουμε με περισσότερη κατανόηση παρόμοιες περιπτώσεις. Μάλιστα, ορισμένες φορές, είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε ότι δύο γονείς πρόκειται να γεννήσουν παιδιά με πολύ σοβαρή αναπηρία και τους αποθαρρύνουμε να το κάνουν.
    Σημαίνει πως είμαστε καλλίτεροι, πιο καλοσυνάτοι και φιλεύσπλαχνοι ή πιο ευγενείς άνθρωποι από τους τότε; Όχι. Επειδή είμαστε πιο ισχυροί ( ή έτσι αισθανόμαστε) γίναμε πιο ανεκτικοί.
    Η ανεκτικότητα δεν σε κάνει πιο δημοκράτη ή πιο καλοσυνάτο άνθρωπο. Απλά, είσαι πιο ανεκτικός. Κάτι που είναι προς το συμφέρον κάποιων ανθρώπων, αλλά ταυτόχρονα μας κάνει πιο μαλθακούς, πιο ανούσιους.
    Θα μπορούσαμε να πούμε πως εκείνες τις εποχές οι άνθρωποι ήταν περισσότερο ευγενικοί από εμάς (με την βαθύτερη έννοια).
    Αυτό κάποιοι δεν μπορούν να το καταλάβουν. Προτιμούν με ένα φιλάρεσκο ύφος να παίρνουν την υποτιθέμενη καλοσύνη τους παραμάσχαλα και να την διαφημίζουν στην αγορά σαν την πραμάτεια τους. Εσχάτως, την έχουν κάνει και..ηλεκτρονική καλοσύνη.
    Από την προσωπική μου πείρα, τίποτα δεν είναι πιο ξένο σε αυτούς τους ανθρώπους, από αυτό το είδος της πραγματικής καλοσύνης και μεγαλοψυχίας. Εννοώ, όταν αυτό πρέπει να αποδειχθεί στη πράξη και όχι μόνο στα λόγια. Ας μου δείξει κάποιος μια περίπτωση που να μην είναι έτσι.

    Γιάννης

  • Ανώνυμος 51778

    15 Οκτ 2021

    Αυτά που διαβάζω δεν μου μοιάζουν για έγκλημα, αλλά για κοινωνικά αποδεκτή πρακτική. Κάτι σαν έθιμο.
    Σήμερα με την σχεδόν εκμηδένιση της βρεφικής θνησιμότητας, τον προγεννητικό έλεγχο (έχει υπολογισθεί ότι περίπου 1 στα 30 νεογνά πάσχει από μια σοβαρή γενετική ασθένεια) και τις θεραπείες και φάρμακα έχουμε άλλα προβλήματα (βλέπε περιβαλλοντική κρίση, υπερπληθυσμός, καθολική αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης που οδηγεί σε γηρασμένες κοινωνίες).
    Τουλάχιστον αυτοί οι απολίτιστοι αρχαίοι και οι βάρβαροι του μεσαίωνα δεν κατέστρεψαν τη βιόσφαιρα.
    Ας ελπίσουμε ότι παρόλη την τεχνολογική ανάπτυξη και βιομηχανική δραστηριότητα δεν θα καταλήξουμε να νοσταλγούμε το παρελθόν..
    Υπάρχουν και κάποιοι αρχαιόκαβλοι που λένε ότι αν είχαν μια χρονομηχανή θα προτιμούσαν να ζούσαν στην εποχή του Μάρκου Αυρήλιου.
    Δεν υπάρχει plan(et) B καρντάσια, ούτε χρονομηχανές. Ακούς εκεί. Μήπως θέλετε να μετακομίσετε σε πολυκατοικία στον Άρη; Να σας φτιάξει ο Έλον ο Μασκ και high street με shopping center να κάνετε τα ψώνια σας.

    Ο Πλανήτης μας θα Έχει έναν Εντελώς Διαφορετικό Ωκεανό το 2100
    O ωκεανός του μέλλοντος θα είναι πιο όξινος, πιο θερμός, θα έχει υψηλότερη στάθμη, πιο πολλά σκουπίδια και καθόλου ψάρια.
    https://www.vice.com/el/article/wnqjqm/o-okeanos-to-2100