ΤΑ ΦΑΝΕΡΑ
ΣΧΟΛΕΙΑ

Ήταν πολλά κι ιδρύονταν
και λειτουργούσαν ελεύθερα
στον ελλαδικό χώρο
καθ΄ όλη την οθωμανική περίοδο


Κατά τον 17ο και κυρίως κατά τον 18ο αιώνα, λειτουργούσαν πολλά σχολεία στον ελλαδικό χώρο. Στις αρχές μάλιστα του 19ου αιώνα σημειώθηκε σπουδαία πνευματική άνθιση.

Ο συντάκτης του Λόγιου Ερμή της Βιέννης έγραφε λίγο πριν το ΄21:

IMAGE DESCRIPTIONΟ έρως της παιδείας ανάπτει επί μάλλον και διαδίδεται εις την Ελλάδα
και ο αριθμός των εις την διάδοσιν αυτήν συντελούντων μέσων
αυξάνει καθημερινώς.

Τα σχολεία πολλαπλασιάζονται,
οι σοφοί διδάσκαλοι πληθύνονται, βιβλιοθήκαι συστήνονται
.

«Ερμής ο Λόγιος», 1817.



Το εθνικό φαντασιακό λέει πως υπήρχαν «κρυφά σχολεία». Η τέτοια παράδοση είναι πλαστογραφημένη. Κρυφό σχολείο δεν υπήρχε πουθενά. Αυτό είναι ένα ιστορικό ψέμα. Εδώ κι εκεί, στα μεγάλα κέντρα, όταν τύχαινε μερικοί ιερωμένοι να ξέρουν λίγα γράμματα, μάθαιναν τα παιδιά ανάγνωση και γραφή. Τα μαθήματα αυτά μπορεί να γίνονταν στο νάρθηκα των εκκλησιών. Δεν ήταν όμως κρυφά.

Η οθωμανική εξουσία δεν εμπόδιζε τα σχολεία, ώστε να είναι κρυφά. Τα προνόμια του Πατριαρχείου ήταν πολλά και σπουδαία, αφού μπορούσαν οι ρωμιοί να έχουν αυτοδιοίκηση.

Οι μαθητές δεν χρειαζόταν να πηγαίνουν σε κρυφά σχολεία, γιατί υπήρχαν πολλά φανερά.



Ο Μωάμεθ Β΄ Πορθητής παραχώρησε στον Πατριάρχη τα βεράτια,
δηλαδή τα προνόμια που τον αναδείκνυαν σε αρχηγό της ορθόδοξης μειονότητας της αυτοκρατορίας.
Μέρος των βερατίων ήταν και η παιδεία των ρωμιών.
Ο Πατριάρχης Γεννάδιος Σχολάριος ίδρυσε στην Κωνσταντινούπολη την Πατριαρχική Σχολή,
τον ίδιο χρόνο της ανόδου του στον πατριαρχικό θρόνο (1454).

Εκεί όπου υπήρχαν εμπορικά κέντρα, στην Ήπειρο, στη Θεσσαλία, στο Πήλιο κι αλλού, φύτρωναν ένα ένα τα σχολεία, αλλού κατώτερα κι αλλού ανώτερα, Ελληνομουσεία, Ακαδημίες (δηλαδή σαν τα Γυμνάσια τα σημερινά) και μερικά με πρόγραμμα διδασκαλίας πανεπιστημιακό.

Η Λάρισα είχε σχολείο. Ο Τύρναβος, η Αγιά, τα Αμπελάκια, όπως φημίζονταν για τα εργαστήριά τους, τα βαφεία, έτσι φημίζονταν και για το σχολείο τους. Η Ζαγορά, οι Μηλιές, το Καρπενήσι, τα Άγραφα, η Ρεντίνα, η Υπάτη, η Αθήνα, είχαν όχι μόνο ονομαστούς δάσκαλους, αλλά και ξακουστά σχολεία.

Τό Μεσολόγγι είχε Ακαδημία. Η Δημητσάνα δεν είχε μόνο μύλους (εργοστάσια) μπαρουτιού, μα και σχολείο. Στην Καλαμάτα, που φημιζόταν για τα μεταξωτά της, υπήρχε καλό σχολείο.

Στο Άγιο Όρος άκμασε η Αθωνιάς Ακαδημία με δάσκαλο το φημισμένο Ευγ. Βούλγαρη. Στον Πολύγυρο Χαλκιδικής η σχολική κίνηση ήταν επίσης σπουδαία. Στις Σέρρες, τη Νάουσα, τη Σιάτιστα, τα σχολεία πλήθαιναν.

Εκεί όμως που η πνευματική κίνηση ξεπέρασε κάθε όριο, ήταν η Ήπειρος. Από εκεί βγήκαν οι μεγαλέμποροι κι εκεί κτίστηκαν σχολεία, που με τη φήμη τους ξεπέρασαν τα σύνορά τους. Τα Γιάννενα είχαν πολλά σχολεία. Το Μέτσοβο, το Ζαγόρι, οι Καλαρρύτες, το Συρράκο ήταν κέντρα εμπορικά και βιοτεχνικά. Σε κάθε κοινότητα που υπήρχαν βιοτέχνες και έμποροι, ανοίγονταν σχολεία. (Βλ. Πρώτη στ΄ άρματα, στα γρόσια και στα γράμματα. Η ευημερία της Ηπείρου κατά την οθωμανική περίοδο).

Η Τραπεζούντα, επίσης και η Προύσα, είχαν καλά σχολεία. Η Σμύρνη ακόμα καλύτερα. Και στις Κυδωνίες συστάθηκε Ακαδημία. Το ίδιο και στα νησιά του Αιγαίου. Η Χίος, η Πάτμος, η Άνδρος, η Σάμος, η Μυτιλήνη, η Ύδρα, η Πάρος, η Νάξος, έγιναν όχι μόνον εμπορικά κέντρα, μα και πνευματικά.


Αθωνιάς Ακαδημία (ιδρ. 1749, επί πατριαρχίας Κύριλλου Ε΄).
Ευαγγελική Σχολή Σμύρνης.

Το άρθρο αυτό είναι ένα οδοιπορικό στα κυριότερα ανώτερα σχολεία του ελλαδικού χώρου, που λειτουργούσαν ελεύθερα και φανερά κατά την οθωμανική περίοδο.


Έδρες Ελληνικών Σχολών μέχρι το 1670.
Κόκκινο: Έδρες Σχολών ως το 1613. (Υπογραμμισμένες είναι οι έδρες των Σχολών που ιδρύθηκαν επί λατινοκρατίας). Πράσινο: Έδρες Σχολών ως το 1670.
Κοινά σχολεία υπήρχαν σε πολλά μέρη, ενώ μαρτυρείται η λειτουργία αρκετών Σχολών (π.χ. στη Χίο και στη Λέσβο) που η ακμή τους συνέπιπτε συχνά με τη διδασκαλία εκεί γνωστών λογίων.
(Πηγή: «Ιστορία του ελληνικού έθνους», έκδ. «Εκδοτική Αθηνών Α.Ε.», Αθήνα, 1979).



Τα σχολεία που λειτούργησαν τους πρώτους αιώνες της οθωμανικής περιόδου μπορούμε να τα χωρίσουμε σε τρεις μεγάλες κατηγορίες: Είναι της στοιχειώδους εκπαίδευσης, της δεύτερης βαθμίδας εκπαίδευσης και οι ανώτερες σχολές.

Νομικά, ίσχυε η Αρχή του Κορανίου, ότι οι λαοί της Βίβλου και οι θεσμοί τους γίνονται ανεκτά.

Ο Σουλτάνος δεν είχε λόγο να εναντιωθεί στην εκπαίδευση, εφόσον δεν τον ενοχλούσαν. Ήθελε ήσυχους υπήκοους. Το αν θα ξέρανε γράμματα ή όχι αυτό δεν τον ενδιέφερε.




Οι συνοικίες, όπου συγκεντρώνονται τα σχολεία της ρωμέικης κοινότητας
της Θεσσαλονίκης στις αρχές του 20ού αιώνα.
Η σχολική στέγη αποτελούσε βασικό μέλημα των ρωμιών της πόλης. Τα περισσότερα σχολικά οικοδομήματα προέρχονταν από δωρεές, καθώς εύπορα μέλη παραχωρούσαν τη χρήση κτιρίων υπέρ εκπαιδευτηρίων.
Τα περισσότερα από τα εκπαιδευτήρια κατά την τελευταία οθωμανική περίοδο βρίσκονταν στη συνοικία
του Αγίου Αθανασίου, όπου κατοικούσαν οι εύποροι χριστιανοί της Θεσσαλονίκης.
Στη δεκαετία 1860-1870 τα σχολεία επεκτάθηκαν στις συνοικίες του Ιπποδρομίου και του Βαρδάρη,
λόγω της ενδυνάμωσης του χριστιανικού στοιχείου στις περιοχές αυτές.
Τα κυριότερα εκπαιδευτικά ιδρύματα της ρωμέικης κοινότητας, (το Γυμνάσιο, το Ανώτερο Παρθεναγωγείο
και η Κεντρική Αστική Σχολή) λειτουργούσαν στις ενορίες του Αγίου Αθανασίου και της Παναγούδας.
Συνοπτικά, η περιοχή του κεντρικού τμήματος πόλης που οριοθετείται από την οδό Πλάτωνος
έως το Συντριβάνι και από την οδό Αγίου Δημητρίου ως το Ιπποδρόμιο και τη Νέα Παναγία
συγκέντρωνε τα σχολεία της χριστιανικής κοινότητας της Θεσσαλονίκης έως το 1912.
Βασιλεύοντος Σουλτάνου Αβδούλ Χαμίτ Χαν του Β΄, νομαρχούντος Ρεούφ Πασιά...
κατετέθη ο θεμέλιος λίθος της Κεντρικής Αστικής Σχολής της Ελληνικής Ορθοδόξου Κοινότητος Θεσσαλονίκης (1907).
Η Κεντρική Αστική Σχολή Θεσσαλονίκης ιδρύθηκε το 1330 ως Σχολή Θεσσαλονίκης ανώτατων σπουδών. Μετά την οθωμανική κατάκτηση το 1430 λειτούργησε ως σχολείο μέσης εκπαίδευσης υπό τον τίτλο «Ελληνική Σχολή Θεσσαλονίκης». Στα μέσα της οθωμανικής περιόδου αναβαθμίστηκε ως «Ανώτερο Σχολείο», ενώ έως το 1873 λειτουργούσε ως Κεντρική Αστική Σχολή Θεσσαλονίκης. Στη συνέχεια με τον τίτλο «Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης» λειτούργησε έως το 1912. (Πηγή φωτο: parallaximag.gr).

Πολλοί ρωμιοί έμποροι που πλούτισαν στο εξωτερικό, έδωσαν χρήματα, κληροδότησαν δηλαδή περιουσίες, για την ίδρυση σχολείων στην Ήπειρο, στη Θεσσαλία, στην Πελοπόννησο και αλλού.

Στα Άγραφα λειτουργούσαν οι σχολές Καρπενησίου (1645), Βραγγιανών (1661) και Φουρνάς (1743).



Η Νέα Ακαδημία ή Ελληνικό Φροντιστήριο λειτουργούσε στη Μοσχόπολη τον 18ο αιώνα.
Στην εικόνα φαίνεται όψη του ναού του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου (αρχές 20ού αιώνα),
ο οποίος κατεδαφίστηκε κατά την καταστροφή του 1916.
Το κτίριο της Νέας Ακαδημίας βρισκόταν ακριβώς μπροστά από το ναό.
Ο Μεθόδιος Ανθρακίτης δίδαξε Λογική και Νεότερη Ευρωπαϊκή Φιλοσοφία στην Εκκλησιαστική Σχολή (των Ιερών Γραμμάτων, όπως ονομάζονταν τότε και λειτουργούσε από το 1705) στην Καστοριά.
Ήταν ο πρώτος που απέκλινε από την επίσημη θέση της Εκκλησίας (η φιλοσοφία στην υπηρεσία της θεολογίας) και ο πρώτος που αντικατέστησε την αρχαΐζουσα ως γλώσσα διδασκαλίας με τη δημώδη.

Κρυφό Σχολειό, όχι σχολείο.

O τόνος ανεβαίνει στη λήγουσα, χάρη της ρωμέικης οικειότητας: Όπως Παναγιά, όχι Παναγία.




Το παλιό οστεοφυλάκιο της Μονής Πεντέλης παρουσιάζεται σήμερα σα δήθεν Κρυφό Σχολειό.
(Βλ. Η διαιώνιση της ιστορικής απάτης του «Κρυφού Σχολειού»).
Στην Αθήνα λειτουργούσαν οι σχολές Επιφανείου (1647), Ντέκα (1757)
και το Κοινό και Δημόσιο Σχολείο (1728).
Στη Χίο, στα πριν του ΄21 χρόνια, λειτουργούσε στο νησί η Σχολή της Χίου
υπό τη διεύθυνση του χιώτη ιερωμένου Νεόφυτου Βάμβα, κοραϊκής επιρροής
(βλ.: Πώς οι ρωμιοί μεταλλάχτηκαν σε «έλληνες»), εκπρόσωπου του λεγόμενου Νεοελληνικού Διαφωτισμού.
Με την αρωγή πολλών εύπορων χιωτών, η Σχολή αποτέλεσε ένα πρότυπο εκπαιδευτήριο.
Στις εγκαταστάσεις της περιλαμβάνονταν εννέα κτίρια με παρεκκλήσι, εργαστήριο, βιβλιοθήκη,
αναγνωστήριο και τυπογραφείο, ενώ είχε δεκατέσσερις διδάσκοντες.
(Για την Χίο και την καταστροφή της βλ. Όμορφες-καλοντυμένες-ελεύθερες
και Μια χούφτα τυχοδιώκτες).

Κωνσταντίνος Οικονόμου ο εξ Οικονόμων.
Λόγιος κληρικός και δάσκαλος με φιλολογικά και θεολογικά ενδιαφέροντα.
Δίδαξε στο Φιλολογικό Γυμνάσιο Σμύρνης από το 1809 έως το 1819.
Άνθιμος Γαζής. Λόγιος κληρικός με σημαντικό εκδοτικό έργο.
Ιδρυτής μαζί με τον Γρ. Κωνσταντά της νεωτερικής Σχολής των Μηλεών.

Σκηνή διδασκαλίας.
Από το εξώφυλλο του βιβλίου «Αλφαβητάριον Μικρόν», Βιέννη, 1816.
Κωνσταντίνος Κούμας.
Λόγιος και δάσκαλος με νεωτερικές αντιλήψεις και σπουδαίο συγγραφικό έργο.
Διεύθυνε το Φιλολογικό Γυμνάσιο Σμύρνης και τη Σχολή Κουρούτσεσμε.

Στη Δημητσάνα ιδρύθηκε το «Ελληνομουσείον».
Αριστερά εικονίζεται κάτοψη του αρχικού κτιρίου της σχολής, που κατασκευάστηκε περίπου το 1770 και δεξιά κάτοψη του κτιρίου του αλληλοδιδακτικού σχολείου.



Πατμιάδα Σχολή (1713).
Θεόφιλος Καΐρης. Δίδαξε στην Ακαδημία Κυδωνιών φυσική, μαθηματικά και χημεία.
Εμπλούτισε τη βιβλιοθήκη της Ακαδημίας με ελληνικά και ξένα συγγράμματα και την εφοδίασε με όργανα φυσικής, χημείας, αστρονομίας και γεωγραφίας. Το 1819 ίδρυσε στη Σχολή τυπογραφείο.
Η Ακαδημία Κυδωνιών (περ. 1800) βρισκόταν στο Αϊβαλί (Κυδωνίες) της Μικράς Ασίας κι αποτελούσε ένα από τα σημαντικότερα εκπαιδευτικά κέντρα των ορθόδοξων με ευρύτατη ακτινοβολία.

Στο δυναμικό της Ακαδημίας Κυδωνιών ανήκαν μεταξύ άλλων οι:

Βενιαμίν Λέσβιος, ο οποίος δίδαξε φιλοσοφία, μαθηματικά και φυσιογνωστικές επιστήμες, μαθήματα «καινοφανή» για την εποχή, γεγονός που προκάλεσε την αντίδραση εκκλησιαστικών κύκλων και το διωγμό του. Η Εκκλησία εναντιωνόταν στα νεοτερικά μαθήματα, όχι οι οθωμανοί.

• Ο Θεόφιλος Καΐρης (εικόνα επάνω δεξιά) εξαιτίας του έργου του «Θεοσέβεια», μιας θρησκευτικής διδασκαλίας με αναφορές στην ισότητα και την ουσιαστική ελευθερία του ατόμου, θεωρήθηκε αιρετικός και επικίνδυνος. Με την πίεση της Ιεράς Συνόδου υπέστη πολλές διώξεις, ώσπου το 1852 το δικαστήριο της Σύρου τον καταδίκασε σε φυλάκιση.

Ο Καΐρης, ασθενής ήδη και σε προχωρημένη ηλικία, μεταφέρθηκε στις φυλακές Σύρου, όπου λίγες μέρες αργότερα πέθανε. Ενταφιάστηκε σε χώρο του λοιμοκαθαρτηρίου Ερμούπολης, αφού ο τοπικός ιερέας δεν παρείχε άδεια ταφής στο κοιμητήριο, χωρίς νεκρώσιμη ακολουθία και υπό την επίβλεψη της αστυνομίας. Την επομένη της ταφής του άγνωστοι άνοιξαν τον τάφο του, τεμάχισαν τη σορό του κι έριξαν μέσα στα σωθικά του ασβέστη.



Αναξαγόρειος Σχολή Βουρλών Μικράς Ασίας.
Ιδρύθηκε το 1760, ως το πρώτο σχολείο των Βουρλών, με την επωνυμία: «Το Σχολείον της Παναγίας».
Στην Ιερά Μονή του Αγίου Νικολάου των Φιλανθρωπηνών Ιωαννίνων
ισχυρίζονται ότι δήθεν λειτουργούσε κρυφό σχολείο.
Δεν είχαν ανάγκη οι μαθητές να πηγαίνουν σε κρυφό σχολειό, όταν στην περιοχή τους υπήρχαν περίφημα φανερά σχολεία, όπως η Σχολή Επιφανίου (ιδρ. 1647), η Μαρουτσαία (1742),
η Σχολή Εμμανουήλ Γκιούμα (1676) κ.λπ..

Καθηγητές και απόφοιτοι της Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης (1878).
Η Σμύρνη αποτελούσε μεγάλο πνευματικό κέντρο με τεράστια παράδοση
πνευματικής και πολιτιστικής δημιουργίας την οθωμανική περίοδο.
Εκεί ιδρύθηκαν σπουδαία εκπαιδευτήρια και πολιτιστικά κέντρα, όπως η Ευαγγελική Σχολή (ιδρ. 1717),
το Φιλολογικό Γυμνάσιο (1803), το Παρθεναγωγείο (1830) κ.λπ..
Λειτουργούσαν ακόμα πολλές σχολές ιδιωτικής εκπαίδευσης και νυχτερινά σχολεία.
Η σφραγίδα του Φιλολογικού Γυμνασίου Σμύρνης με παράσταση του Όμηρου (1809).

Η Σχολή Καρυτσιώτη ήταν μία ιστορική σχολή, που λειτούργησε στον Άγιο Ιωάννη Αρκαδίας από το 1798 έως το 1826.



Η πινακίδα ΨΥΧΗΣ ΑΚΟΣ (Θεραπεία Ψυχής),
που υπήρχε στην είσοδο της βιβλιοθήκης της Μηλιώτικης Σχολής.
Η Σχολή των Μηλεών ή Μηλιώτικη Σχολή ιδρύθηκε στις Μηλιές του Πηλίου (1773)
από τον Γρηγόριο Κωνσταντά και τον Άνθιμο Γαζή. Στη Σχολή, εκτός από τα εγκύκλια μαθήματα,
διδασκόταν η φιλοσοφία και οι φυσικές επιστήμες σε ανώτερο για την εποχή επίπεδο.
Πέραν από την οικονομική άνθιση που γνώρισε το Πήλιο, αξιοσημείωτη υπήρξε η άνθιση
των γραμμάτων και των τεχνών. Ιδιαίτερα κατά την περίοδο του 18ου και 19ου αιώνα, το Πήλιο αποτέλεσε πόλο έλξης διάφορων διανοούμενων, ενώ με χορηγίες πλούσιων εμπόρων χτίστηκαν πολλά σχολεία και βιβλιοθήκες.
Δάσκαλος και μαθητές.
Χαρακτικό με παράσταση διδασκαλίας από το βιβλίο «Χρήσιμος Παιδαγωγία», Βενετία, 1777.

Έδρες Ελληνικών Ανώτερων Σχολών από το 1669 μέχρι το 1821.
Αν και πλήρης εικόνα της κατάστασης της παιδείας δεν μπορεί να δοθεί,
θεωρείται όμως βέβαιο ότι κοινά σχολεία λειτουργούσαν σε ολόκληρο τον ελληνικό χώρο για μεγαλύτερο ή μικρότερο χρονικό διάστημα.
Ο απόλυτος έλεγχος που ασκούσε ως τότε η Εκκλησία στα σχολεία άρχισε να μειώνεται με την πάροδο του 18ου αιώνα. Ονομαστές ήταν οι Σχολές της Ηπείρου, της Θεσσαλίας,
ορισμένων νησιών του Αιγαίου, της Κωνσταντινούπολης και της Σμύρνης. (Πηγή: «Ιστορία του ελληνικού έθνους», έκδ. «Εκδοτική Αθηνών Α.Ε.», Αθήνα, 1979).



Σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας όπου υπήρχε φανερό σχολείο, ακόμα και σήμερα επιδεικνύουν κοντά του και κάποιο κρυφό!

Ανοησίες του εθνικού φαντασιακού της Ρωμιοσύνης.




Πινακίδα προς το ψέμα.
Ο Καραγκιόζης στο κρυφό σχολειό.
Και για... ξενόγλωσσους.
Πάλιωσε η πινακίδα, όπως κι ο μύθος.


Μικρό κοριτσάκι διαβάζει, ενώ οι γυναίκες της οικογένειας επιδίδονται σε διάφορες εργασίες. (Αθήνα, Γεννάδειος Βιβλιοθήκη).




Το παραμύθι:
Η Εκκλησία έσωσε τη γλώσσα και την πίστη μας


Γλώσσα

Ο ελλαδικός χώρος την εποχή του ΄21 ήταν μια γλωσσική Βαβέλ. ΟΙ περισσότεροι «αγωνιστές της επανάστασης» ήταν αρβανίτες και μιλούσαν αρβανίτικα (αλβανικά). Πολλοί ήταν βλάχοι και μιλούσαν βλάχικα. (Βλ. Το Αφιέρωμα: Η πραγματική καταγωγή μας, Βλάχοι, αρβανίτες, ανατολίτες, βορειοαφρικανοί κ.ά.).

IMAGE DESCRIPTIONΈνα χαρακτηριστικό παράδειγμα της πολυγλωσσίας στον ελλαδικό χώρο τον 19ο αιώνα αποτελεί η πολύ πετυχημένη λαϊκή κωμωδία του Δ. Βυζάντιου, «Βαβυλωνία». Σε μία σκηνή της, ένας αρβανίτης, που δεν καταλαβαίνει ένα κρητικό, νομίζοντας πως ο τελευταίος τον έχει προσβάλλει, τον τραυματίζει με μια πιστολιά. Φτάνει η αστυνομία, γίνονται ανακρίσεις από επτανήσιο αστυνόμο, ο οποίος παρά την ανακριτική του πείρα, δεν τα καταφέρνει να εξακριβώσει αν ο τραυματισμός του κρητικού είναι κάζο πενσάτο (εκ προμελέτης) ή ατσιντέντε (τυχαίο), επειδή ούτε αυτός καταλαβαίνει τους μάρτυρες ούτε οι μάρτυρες αυτόν.

Χαρακτηριστικό είναι το δημοσίευμα του αμερικάνου εθελοντή Bolse στην εφημερίδα της Φιλαδέλφειας «Democratic Press» (φύλλο 13.12.1826), για το Ναύπλιο του 1826: «Τα καφενεία της πόλης είναι κατάμεστα από στρατιώτες, που παίζουν μπιλιάρδο ή κουβεντιάζουν. Ούτε στην αρχαία Βαβυλώνα δεν ακούγονταν τόσες γλώσσες όσες στο σημερινό Ναύπλιο

Η γλώσσα εξ άλλου που μιλάμε σήμερα δεν είναι ελληνικά. Η λεξιλογική και μορφολογική ομοιότητα της σημερινής γλώσσας —των ρωμέικων, όπως λέγονταν μέχρι πρότινος κι όχι ελληνικών— με προγενέστερες φάσεις της οφείλεται στον καθαρευουσιανισμό και στην τάση υποχρεωτικής «εξυγίανσής» της από διάφορα ξένα στοιχεία (αλβανικές, τούρκικες, σλάβικες κ.λπ. λέξεις και τοπωνύμια).

Από τον 19ο αιώνα και μετά, επιβλήθηκε δια της παιδείας αθρόα και αυθαίρετη εισαγωγή αρχαίων λέξεων και ριζών για τη δημιουργία νέων λέξεων. Κάποιες λέξεις επομένως, που χρησιμοποιούμε σήμερα στη γλώσσα μας, οι οποίες είναι ίδιες ή μοιάζουν με αρχαίες, δεν χρησιμοποιούνταν διαχρονικά, αλλά «νεκραναστήθηκαν» και επιβλήθηκαν μετά τη δημιουργία του κράτους, για να πείσουν τους αρβανίτες, βλάχους, βορειοαφρικανούς, ανατολίτες κ.λπ. κατοίκους του ελλαδικού χώρου για τη δήθεν γλωσσική ─και κατ΄ επέκταση φυλετική─ τους συνέχεια.

Παρ΄ όλα αυτά και παρ΄ όλη την επιχείρηση του έθνους-κράτους να επιβάλει τα ρωμέικα με χιλιάδες εξελληνισμούς ονομάτων, τοπωνυμιών, με τη διδασκαλία τους στα σχολεία, αλλά και δια της βίας πολλές φορές, ακόμα και στις μέρες μας, χιλιάδες τοπωνύμια και μη ελληνικές λέξεις (σλάβικες, αλβανικές, τούρκικες κ.λπ.) επιβιώνουν στη γλώσσα μας, ενώ πολλοί άνθρωποι σε ολόκληρα χωριά σε ορισμένες περιπτώσεις, μιλούν τη μητρική τους γλώσσα (βλάχικα, αρβανίτικα κ.ά.).

Όλα τα γλωσσικά κριτήρια συνηγορούν, στο ότι τα ρωμέικα που μιλάμε σήμερα, δεν έχουν άμεση σχέση με τα αρχαία ελληνικά. Δεν αποτελούν μορφές της ίδιας γλώσσας. Ονομάστηκαν αυθαίρετα ελληνικά, όπως κι οι ρωμιοί αυθαίρετα ονομάστηκαν έλληνες. Ο μύθος της ενιαίας ελληνικής δεν έχει σχέση με τη γλωσσολογία, αλλά με την πολιτική. Δεν υπάρχει μια ενιαία ελληνική, όπως δεν υπάρχει εξ άλλου και κάποιος ενιαίος «ελληνισμός». Επομένως είναι μύθος το ότι η Εκκλησία έσωσε τα ελληνικά την οθωμανική περίοδο.


(Βλ. Τη γλώσσα μου έδωσαν ρωμέικη. Η γλωσσική ασυνέχεια στον ελλαδικό χώρο από την αρχαιότητα έως σήμερα).


IMAGE DESCRIPTIONΠίστη

Ο Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής υπήρξε ο επιφανέστερος των Σουλτάνων. Κατά τη βασιλεία του, η οθωμανική αυτοκρατορία έφτασε στη μέγιστη γεωγραφική της επέκταση και στο απόγειο της δύναμής της. Ήταν μορφωμένος και προήγαγε τον πολιτισμό. Εισήγαγε μεγάλες νομοθετικές αλλαγές σχετικά με την κοινωνία, την εκπαίδευση, το ποινικό δίκαιο και τη φορολογία, που καθόρισαν τη μορφή της αυτοκρατορίας για αιώνες μετά το θάνατό του.

Μια από τις μεταρρυθμίσεις, που είχε σκεφτεί να εφαρμόσει, ήταν να εξισλαμίσει όλους τους χριστιανούς υπηκόους της αυτοκρατορίας του.

Τελικά, άκουσε τις εισηγήσεις των συμβούλων του, που του ανέλυσαν με αριθμούς πόσα έσοδα
θα έχανε ετησίως από το χαράτσι, που θα έπαυαν να πληρώνουν πλέον οι χριστιανοί, αν γίνονταν μουσουλμάνοι.

Πολλές αναλύσεις έχουν γίνει στην Ελλάδα για το «ποιος έσωσε την πίστη μας» κατά την οθωμανική περίοδο. Η Εκκλησία; Ο λαός; Οι παραδόσεις μας; κ.λπ..

Τίποτε από τα παραπάνω. Ο Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής την έσωσε, για φορολογικούς λόγους!


(Βλ. Γιάννη Λάζαρη: Το Άγνωστο 1821, έκδ. «Δρόμων», 2016).



Πατριαρχείο εναντίον ελεύθερης παιδείας

Είτε από αδιαφορία, είτε ως αρχή, η Υψηλή Πύλη ποτέ δεν εναντιώθηκε στην αναγέννηση των γραμμάτων στην Ελλάδα.

Οι πιο πραγματικοί εχθροί σ΄ αυτή την ευτυχισμένη αποκατάσταση βρίσκονται μέσα στους κόλπους μας.

Κι αν προσπάθειές μας κατορθώσουν να δαμάσουν τις προκαταλήψεις ή την αδιαφορία αυτού του πανίσχυρου κλήρου, που αποτελεί σήμερα το πρώτο σώμα του ελληνικού έθνους, πολύ λίγα θα απομένουν να γίνουν προκειμένου για τους τούρκους.

Νεόφυτος Βάμβας, κληρικός, λίγο πριν το ΄21.




Η «Απανταχούσα», που κυκλοφόρησε με μορφή φυλλαδίου το 1820, αποτελούσε την έκφραση
του αυστηρού ελέγχου της πνευματικής ζωής από το Πατριαρχείο.
Διαβάστε στην «Ελεύθερη Έρευνα»: Η Ιερά Εξέταση του Γρηγορίου Ε΄. (Λογοκρισία, κάψιμο βιβλίων, αφορισμοί και διώξεις διαφωτιστών λίγο πριν τo '21).
Δεν είναι μόνο υπερβολή του σατιρικού λόγου ο τίτλος του βιβλίου του Φίλιππου Ηλιού
Τύφλωσον Κύριε τον λαόν σου. Είναι και η αντίληψη, που επικρατούσε στον κόσμο του διαφωτισμού,
ότι η δύναμη της Εκκλησίας στηρίζεται στην αμάθεια, την «τυφλότητα» του λαού.


Εκρηκτικές ήταν οι εντάσεις και οι ρήξεις, που γνώρισε η πνευματική κοινωνία στα τρία χρόνια, που προηγήθηκαν από το 1821. Η προϊούσα σκλήρυνση της στάσης της Εκκλησίας εκφράστηκε με συνολικά επιθετική πολιτική, που είχε ως στόχο την εξουδετέρωση των κέντρων του διαφωτισμού και τον έλεγχο των πνευματικών δραστηριοτήτων, που ανέπτυσσαν οι φορείς των νέων ιδεών.

Τα μέτρα, που έλαβε ο Γρηγόριος Ε΄ κατά τη διάρκεια της τρίτης πατριαρχίας του ήταν σκληρότατα και ακραία: κλείσιμο σχολείων, πολλαπλοί αφορισμοί, εγκύκλιοι κατά των φιλοσοφικών μαθημάτων, λογοκρισία, κάψιμο βιβλίων κ.λπ..

Ποτέ στο παρελθόν δεν είχε επιχειρηθεί από την πλευρά του πατριαρχείου, μιά τόσο εκτεταμένη, με τόση εσωτερική συνοχή και συνέπεια στην εφαρμογή της, επιχείρηση, προκειμένου να ανακοπεί, με όλα τα μέσα, η ανάπτυξη κάποιου αντιπάλου ιδεολογικού κινήματος.




Φεγγαράκι μου λαμπρό


Σημαντικότερη λαογραφική αναφορά στο «Κρυφό Σχολειό» θεωρείται το παιδικό τραγούδι «Φεγγαράκι μου λαμπρό»:
Φεγγαράκι μου λαμπρό, φέγγε μου να περπατώ, να πηγαίνω στο σχολειό,
να μαθαίνω γράμματα, γράμματα σπουδάσματα, του Θεού τα πράματα.



Το παιδικό τραγούδι, που αναφέρεται και ως νανούρισμα, καλύπτει ολόκληρο τον ελλαδικό χώρο και γνώρισε πολλές και τέτοιας λογής αλλοιώσεις, τις οποίες σπάνια συναντάμε σε δημοτικά τραγούδια. Οι δύο πρώτοι στίχοι του συναντώνται σε δημοτικό που δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1825. Επαναδημοσιεύτηκε το 1844 κι άλλες φορές αργότερα.

Το τραγούδι στην αρχική του μορφή δεν συσχετιζόταν με το κρυφό σχολείο, ούτε αναφερόταν σαφώς σε αυτό.

Η παραλλαγή που αναφέρεται σε σχολείο και συνδέεται με τη δήθεν ύπαρξη κρυφών σχολείων δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1855.

Η σύνδεση του ποιήματος με την πεποίθηση ύπαρξης οργανωμένων κρυφών σχολείων υπό την αιγίδα της Εκκλησίας προέρχεται από κυριολεκτική ανάγνωση, καθώς συμπεριλαμβανόταν σε πολλά και διάφορα αλφαβητάρια και επίσημα σχολικά βιβλία του κράτους.



Νικόλαος Γύζης

Ο όρος «Κρυφό Σχολειό» έγινε δημοφιλής κι εγγράφηκε στο συλλογικό φανατασιακό μετά την απεικόνισή του σε πίνακα του Νικ. Γύζη, η οποία έγινε την περίοδο 1885-1886.

Εξίσου δημοφιλές και το σχετικό ποίημα (1900), που εμπνεύστηκε από τον ίδιο πίνακα ο Ιωάννης Πολέμης. (Απ' έξω μαυροφόρ' απελπισιά...).




Ο πίνακας «Έλληνικόν Σχολείον εν καιρώ δουλείας» του Νικ. Γύζη, που αργότερα μετονομάστηκε σε «Κρυφό σχολειό»,
έχει γεμίσει τα βιβλία, τις δημόσιες υπηρεσίες και τους στρατώνες της Ρωμιοσύνης προπαγανδίζοντας ένα τεράστιο ιστορικό ψέμα.
Ο Νικόλαος Γύζης σπούδασε στη Βασιλική Ακαδημία Καλών Τεχνών του Μονάχου με υποτροφία από το Ευαγές Ίδρυμα του Ναού της Ευαγγελιστρίας της Τήνου.


Το παραμύθι παντού


Το παραμύθι του «κρυφού σχολειού» στο χαρτονόμισμα των 200 δραχμών.
Γραμματόσημο της Ρωμιοσύνης με το ιστορικό ψέμα του «κρυφού σχολειού».



Εθνική και ηθική διαπαιδαγώγηση από το παλιό στρατιωτικό κανάλι.




ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

● «Ιστορία του ελληνικού έθνους», έκδ. «Εκδοτική Αθηνών Α.Ε.», Αθήνα, 1979.
● Γιάνη Κορδάτου: «Μεγάλη ιστορία της Ελλάδας», έκδ. «20ός αιώνας», Αθήνα, 1956.
● «Εγκυκλοπαιδικόν λεξικόν Ηλίου», έκδ. «Ήλιος», Αθήνα.
● Μαρκ Μαζάουερ: «Τα Βαλκάνια», έκδ. Πατάκη, Αθήνα, 2001.
● Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου – Ανδρέα Ανδρέου: «Οι δομές της παιδείας στα «κρυφά σχολειά» (1453-1912). Από το μύθο στην επιστημονική προσέγγιση της Ελληνικής παιδείας την περίοδο της Οθωμανοκρατίας», ΚΘ΄ Πανελλήνιο Ιστορικό Συνέδριο, 16-18 Μαΐου 2008, Θεσσαλονίκη, 2009.
● Χριστίνας Ρούσσου: «Διπλωματική εργασία. Αποκατάσταση 40ού Δημοτικού Σχολείου Θεσσαλονίκης, Ελληνική Αστική Σχολή Δ. Ιωαννίδη Σιατιστέως», ΑΠΘ, Πολυτεχνική Σχολή, Θεσσαλονίκη, 2014.
● Κώστα Λάππα: «Η εκπαίδευση. Οργάνωση και λειτουργία των σχολείων 1770-1821», opencourses.uoa.gr.
● Γιάννη Λάζαρη: Το Άγνωστο 1821, έκδ. «Δρόμων», 2016.
● Στέφανου Μπλάτσου: «Εκπαίδευση-Τουρκοκρατία» της σειράς «Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της Ελλάδας», παρ. COSMOTE TV.
● parallaximag.gr



IMAGE DESCRIPTIONΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
στην «Ελεύθερη Έρευνα»
άλλα άρθρα για την οθωμανική περίοδο
και το 1821, στο Αφιέρωμα:

1821:
Η ΑΠΟΣΤΑΣΙΑ
ΤΩΝ ΡΩΜΙΩΝ

Το άγνωστο ΄21




ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


12 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 48666

    23 Μαρ 2020

    https://i.postimg.cc/YCdQ8XXN/virus-facts.jpg
    Ντάξει έχουν ακόμα δρόμο οι ρωμιοί για να φτάσουν σε αυτό το επίπεδο: "Ο σοφός είναι αυτάρκης και νιώθει ότι έχει αρκετά. Δίνοντας στους άλλους, νιώθει ότι έχει ακόμα περισσότερα. Βοηθώντας τους άλλους, νιώθει ακόμα πλουσιότερος." (tao te ching, 81)

    "Η αναζήτηση της γυναίκας από την αστυνομία γίνεται μετά από μήνυση που υπέβαλε στο Αστυνομικό Τμήμα Νοτίου Πηλίου ο αρχιμανδρίτης ηγούμενος του μοναστηριού διότι η 68χρονη, παρά το γεγονός ότι η θεία λειτουργία γινόταν κεκλεισμένων των θυρών και απαγορευόταν η παρουσία πιστών, παραβίασε τις διατάξεις και μπήκε στον ιερό ναό αρνούμενη να αποχωρήσει."
    https://www.iefimerida.gr/ellada/koronoios-igoymenos-minyse-68hroni

    Είπαμε ότι ζούμε ανεπανάληπτες στιγμές. Αυτό που χθες ήταν ευλογία, μετατρέπεται σήμερα σε κατάρα και τούμπαλιν.
    Να ένα κείμενο με κάποιες σοβαρές προβλέψεις, όχι φιλολογικού τύπου αναλύσεις του στυλ Χαράρι:
    https://www.capital.gr/bloomberg-view/3439719/12-problepseis-kleidia-gia-to-pos-tha-moiazoun-oikonomies-kai-agores-diethnos-meta-ton-koronoio
    Αν και κάποια είναι αναμενόμενα, τίποτε από αυτά δεν είναι απόλυτα σίγουρο ότι θα συμβούν.

    Και λίγο χιούμορ:
    https://www.iefimerida.gr/ellada/apagoreysi-kykloforias-twitter-antimetopizei-me-hioymor

  • Ανώνυμος 48663

    23 Μαρ 2020

    «Η καταιγίδα θα περάσει, αλλά οι επιλογές που κάνουμε τώρα θα αλλάξουν τις ζωές μας για τα επόμενα χρόνια», γράφει για την πανδημία του κορωνοϊού ο διάσημος Ισραηλινός Ιστορικός και στοχαστής Γιουβάλ Νώε Χαράρι, εστιάζοντας στο ζήτημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ιδιωτικότητας και των προσωπικών δεδομένων, καθώς οι κυβερνήσεις εντείνουν τις προσπάθειες ανάσχεσης του φονικού ιού.
    Ναι, η καταιγίδα θα περάσει, η ανθρωπότητα θα επιβιώσει, οι περισσότεροι από εμάς θα είμαστε ακόμα ζωντανοί – αλλά θα ζούμε σ’ έναν αλλιώτικο κόσμο.
    https://www.iefimerida.gr/stories/gioybal-noe-harari-o-kosmos-meta-ton-koronoio

    Νάτος πετάχτηκε και ο άλλος κολλημένος αερολόγος στοχαστής. Λες και δεν ξέρουμε ότι ζούμε ανεπανάληπτες στιγμές με μελλοντικές συνέπειες.
    Μπλα, μπλα, μπλα, μπορεί να γίνει αυτό, αλλά ξέρετε κάτι; Μπορεί να γίνει και το άλλο..
    Άντε να ξαναγράψεις τα χαζοβιβλία σου ρε κακομοίρη και μάζεψε και κάνα πορτοκάλι στην έρημο της Ιουδαίας.
    Αφού ρε Χαράρι δεν ξέρεις τί τελικά θα προκύψει από αυτή την ιστορία, το ομολογείς έμμεσα και ο ίδιος, τί κάθεσαι και αραδιάζεις.

    Στο μεταξύ:
    Κορωνοϊός: Καθηγητής του Γέιλ -«Δεν θέλω να κλάψω τη Ρωμιοσύνη, μείνετε σπίτι Ελληνες»
    erida.gr/kosmos/koronoios-kathigitis-gieil-ohi-klapso-romiosyni

    Μείνετε σπίτι ρωμιοί εννοούσε, αλλά δεν βαριέσαι. Καθηγητάκος είναι, του το συγχωρώ.
    Παρεμπιπτόντως όλοι τούτοι οι βολεμένοι όλο προβλέψεις και προφητείες αμολούν, μπας και πείσουν ότι είναι προφήτες και δικαιολογήσουν καρέκλες και συνέδρια, αλλά για την παγκόσμια περιβαλλοντική κρίση δεν βγάζουν κιχ. Είτε δεν γνωρίζουν, είτε δεν θέλουν να χάσουν το ποίμνιο που τους ακούει και διαβάζει με γουρλωμένα μάτια. Και ως γνωστόν το ποίμνιο δεν θέλει να ακούει για συνέπειες των πράξεών του και αλλαγή του τρόπου ζωής του, μόνο ασυνάρτητα, γενικόλογα, αμφίσημα και βαρύγδουπα.

    Επί τη ευκαιρία προτεινόμενη ταινία: Surrogates (2009).
    (Set in a futuristic world where humans live in isolation and interact through surrogate robots, a cop is forced to leave his home for the first time in years in order to investigate the murders of others' surrogates.)
    https://www.imdb.com/title/tt0986263/

  • Ανώνυμος 48655

    22 Μαρ 2020

    https://www.iefimerida.gr/politiki/diaggelma-kyriakoy-mitsotaki-apagoreysi-kykloforias
    Κάτι έγραφα στο 48640 για πα-λούκι και στο 48636 για συλλογική ευθύνη.

    "Θα υπάρχει από αέρος επιτήρηση με drones και ελικόπτερα. Αυστηροί έλεγχοι και στα διόδια όπου θα επιβάλλεται επιστροφή."
    https://www.iefimerida.gr/politiki/koronoios-anakoinoseis-apagoreysi-kykloforias

    Η τεχνολογία απελευθερώνει έλεγαν κάποιοι ημιμαθείς.
    Μα καλά δεν έχουν δει τις ταινίες Terminator ή τη σειρά Star Trek Picard που παίζεται τώρα.

    "Κορωνοϊός: Το Βέλγιο επιστρατεύει ρομπότ για τους ηλικιωμένους που βρίσκονται σε καραντίνα"
    https://www.iefimerida.gr/kosmos/koronoios-belgio-dinei-rompot-se-ilikiomenoys

    Ε, αφού είπαμε ότι η τεχνολογία επελευθερώνει, τί δεν καταλαβαίνετε.

    "In the Star Trek fictional universe, Eugenics Wars is a world war that occurred between 1992 and 1996, in which the progeny of a human genetic engineering project established themselves as supermen and attempted world domination. Beginning with TNG the world war (and presumably the Eugenics Wars) were moved to the 2050s."
    https://en.wikipedia.org/wiki/Eugenics_wars
    https://en.wikipedia.org/wiki/Timeline_of_Star_Trek#Eugenics_Wars_and_World_War_III

    Ντάξει μέχρι το 2050 έχουμε καιρό.
    (*TNG: Star Trek - The Next Generation)

    Ας πάμε σε ταινία και σειρά με επιδημία ζόμπι και οχυρώσεις:

    Pride and Prejudice and Zombies (2016)
    https://www.youtube.com/watch?v=BSQeVY2fdL8

    Kingdom (2019-)
    https://www.youtube.com/watch?v=DcuEbTFvy70
    Η σειρά λέει. Enjoy!

    Στο μεταξύ, ο καθένας με τις εμμονές και τα κολλήματά του:
    https://www.iefimerida.gr/kosmos/paskal-mprykner-i-pandimia-toy-koronoioy-simatodotei-telos-toy-germanikoy-despotismoy

    ΥΓ: Από εδώ και πέρα αντί να γράφω ε ρε Homelander που θέλετε, μπορώ τώρα να γράφω ε ρε κορωνοιό που θέλετε.
    Καλό;

  • Ανώνυμος 48653

    21 Μαρ 2020

    Τιμούμε όλους, σεβόμαστε όλους, προστατεύουμε όλους, κατεξοχήν αυτούς. Δεν μπορούμε να υπάρχουμε , ούτε να έχουμε ταυτότητα χωρίς αυτούς είπε.
    https://www.in.gr/2020/03/21/greece/lygise-o-sotiris-tsiodras-tin-ora-pou-milouse-gia-tous-ilikiomenous/

    Ο Τσιόδρας μιλάει για τους ηλικιωμένους και δυστυχώς αναφέρει αλήθειες, αφού την ταυτότητα την δίνει η κοινωνία, αλλά ξέρετε κάτι; Κοινωνία είναι οι παλιοί, οι βολεμένοι, οι γνώστες και μύστες του πώς να χρησιμοποιείς το σύστημα και να κάνεις την φάση αλλιώς, οι συντηρητικοί που θέλουν να ανακυκλώνεται το σκατό τους και να μην αλλάζει τίποτε (βλέπε για παράδειγμα το συνταξιοδοτικό της ρωμιοσύνης). Τσιόδρα πρέπει να είσαι τρελό βύσμα. Πώς αλλιώς θα βρισκόσουν εκεί που βρίσκεσαι..

  • Ανώνυμος 48652

    21 Μαρ 2020

    "Είμαι σίγουρος ότι αν τους πούμε υποχρεωτικά να ξεχυθούν στα λιβάδια θα κλειδωθούν μέσα…"
    https://www.bovary.gr/faces/my-best/o-leonidas-koytsopoylos-tragoydaei-me-kithara

    Ναι, διότι εκ φύσεως είναι επαναστατικός και αντιδραστικός λαός.
    Αντιδραστικότητα, επαναστατικότητα και άγιος θεός ναούμ.
    Μάλλον θα το πήραν από τους χλαμυδοφόρους προγόνους τους.

  • Ανώνυμος 48651

    21 Μαρ 2020

    https://www.ethnos.gr/ellada/95416_ypodohi-iroon-epifylassoyn-sta-mat-oi-katoikoi-stis-kastanies

    Ήσουνα στους δρόμους με πλακάτ
    Τώρα θέλεις προστασία από τα ΜΑΤ
    Δε ξέρεις τι θες...
    https://www.youtube.com/watch?v=KQ4JAjo9sM8

  • Ανώνυμος 48640

    20 Μαρ 2020

    Τα λόγια του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν αποτελούν μέρος της πολιτικής με υπονοούμενα, ήταν ξεκάθαρος – και δεν ακούγεται καθόλου ωραίο: «Μαζευτείτε για να μη σας μαζέψουμε»;
    https://www.ethnos.gr/apopseis/95159_koronoios-poso-pio-apla-na-mas-pei-o-prothypoyrgos

    Έμπαινε Κυριάκο, θέλει βούρδουλα ο ρωμιός, για να μην πω την άλλη λέξη που αρχίζει από πα και τελειώνει σε λούκι.

    Αίας Μανθόπουλος «Φόρεσα σαρίκι γιατί μου το ζήτησε ο Μανούσος»
    https://www.ethnos.gr/lifestyle/tileorasi/95385_aias-manthopoylos-foresa-sariki-giati-moy-zitise-o-manoysos

    Και γιατί παραπονιέσαι ρε γίγαντα, ε, Αία ήθελα να πω..
    Μια χαρά είσαι με το σαρίκι, εκτός και και αν προτιμάς τραγιάσκα.
    Όλο παράπονα είναι αυτοί οι απόγονοι!
    Αμάν πια βρε ανικανοποίητοι.

    *σαρίκι < τουρκική sarık
    *τραγιάσκα < ρουμανική trăiască (ζήτω) < trăi (ζω, υπάρχω, μένω) < trajati < πρωτοσλαβική *trajati

  • Ανώνυμος 48639

    20 Μαρ 2020

    48638
    Καλό!

  • Ανώνυμος 48638

    20 Μαρ 2020

    Επαναστάτη εσύ 48637.
    https://www.youtube.com/watch?v=WwR3mHzMdCU
    Του ρωμιού ο τράχηλος ιό του στέμματος δεν υπομένει!

  • Ανώνυμος 48637

    20 Μαρ 2020

    Δύο κείμενα απόλαυσα σήμερα. Αυτό της ανάρτησης και το σχόλιο 48636 (με το δεύτερο διαφωνώ σε πολλά, αλλά δεν έχει σημασία στη παρούσα φάση).
    Γιατί τα απόλαυσα; Γιατί δεν λένε λέξη για τον Κορωνοϊό!
    Σε όποιο site κι αν επισκεφτώ, στο 98% των αναρτήσεων υπάρχει η λέξη Κορωνοϊός. Μού φαίνεται ότι έπαθα.. ψυχική φλεγμονή μαζί του (όχι λοίμωξη). Έπαθα Κορωνοϊοτίτηδα!

    Κορωνοϊός, Κορωνοϊός, Κορωνοϊός, ΚορωνοΪός, Κορωνοϊός, Κορωνοϊός, Κορωνοϊός, Κορωνοϊός .......................

    Τώρα, γιατί οι Ρωμιοί πιστεύουν στο παραμύθι του κρυφού σχολείου; Νομίζω πως τα πράγματα είναι αρκετά γνωστά, δεν θα πρωτοτυπήσω. Οταν η αλήθεια, η αληθινή ιστορία είναι σκληρή, απωθητική και εκθέτει την "καλή" συλλογική συνείδηση που αναπόφευκτα χρειάζεται το κράτος έθνος, τότε μία είναι η λύση: η επινόηση μιας φανταστικής πραγματικότητας, η οποία μέσα από την εκπαίδευση και την εκγύμναση θα θεωρηθεί ως ιστορική αλήθεια.
    Εξυπακούεται σ' αυτό το παραμύθι, πέρα από την αντιστροφή της πραγματικότητας, θα πρέπει να εξυμνούνται οι εξουσιαστικοί μηχανισμοί όχι σαν φορείς αποκλειστικά δικών τους συμφερόντων αλλά σαν φορείς του συλλογικού εθνικού συμφέροντος.
    Θα πρέπει να μετατραπεί το κράτος έθνος από ένα ζωντανό και μεταβαλλόμενο οργανισμό, συχνά αλληλομαχόμενο (οικονομικά, ιδεολογικά, πολιτικά κλπ) σε μία άχρονη και αναλλοίωτη ιδέα, έξω και πέρα από το "γίγνεσθαι". Δηλαδή, σε μία αλήθεια "καθ" αυτή", για την οποία αξίζει κάποιος την πλήρη υποταγή του, κι να χρειαστεί, να πεθάνει για αυτήν (προς δόξα ενός λαμπρού παρελθόντος και ενός εξ ίσου λαμπρού μέλλοντος).
    Το παραμύθι με το κρυφό σχολειό, εξωραΪζει τον σκοτεινό, διαχρονικά, ρόλο του εκκλησιαστικού ιερατείου και συνάμα, πλασάρει την ύπαρξη μιας πολύπαθης μεν αλλά ταυτόχρονα ανυπόταχτης κρυφής επιθυμίας για εθνική παλιγγενεσία. Άρα, η εθνική ελληνική διαχρονικά ιστορική συνέχεια θεωρείται αυτονόητη και συνδέεται θετικά με την ελληνικότητα, το απεχθές Βυζάντιο, σαν συνεχιστής της.

    Κορωνοϊός, Κορωνοίός, Κορωνοϊός, Κορωνοϊός, Κορωνοϊός...............

    Γιάννης Κορωναϊδης

  • Ανώνυμος 48636

    20 Μαρ 2020

    Ώρα για το off topic:

    Έχω την αίσθηση ότι τινάζεται στον αέρα ο μύθος ενός αυτόνομου, αυτοδύναμου ανθρώπου που αυτάρεσκα κολυμπάει μέσα στην αυτάρκεια του.
    Βεβαίως. Και θα πληγούν περισσότερο όσοι ζουν με την πανοπλία ενός τέτοιου μύθου. Με την πανοπλία ενός άτρωτου, αψεγάδιαστου, παντοδύναμου εαυτού. Μια συνθήκη που καλλιεργεί η εποχή μας. Μας πάει πίσω στην αρχή αρχή της ζωής μας, τότε που απολαμβάναμε τη μακαριότητα ενός μη διαφοροποιημένου από τη μητέρα πλάσματος. Τότε που το μωρό με τη μάνα του σχημάτιζε μια παντοδύναμη δυάδα. Μεγαλώνοντας, τα ίχνη αυτής της κατάστασης δεν χάνονται ποτέ οριστικά. Όμως, για κάποιους ανθρώπους η αίσθηση του άτρωτου και του αψεγάδιαστου γίνεται κομμάτι της ύπαρξης τους, χρωματίζει τη σχέση με τον εαυτό τους και τον άλλον.
    Το «έχειν» στη θέση του «είναι». Η σχεδόν μανιακή αποφυγή της θλίψης, με κάθε μέσο με κάθε τρόπο. Η συσσώρευση αγαθών ήταν πάντα -έτσι κι αλλιώς- ένα γιγάντιο υποκατάστατο. Μας θυμίζει πόσο άμαθοι είμαστε να διαχειριστούμε αυτό που σήμερα ζούμε. Είναι σαν να μας πέταξαν από τα μαλακά στα πιο σκληρά βράχια.
    https://www.iefimerida.gr/ellada/foteini-tsalikogloy-sto-iefimerida-me-ton-koronoio-tinazetai-ston-aera-o-mythos-toy

    Ας τα πάρουμε από την αρχή. Το εγώ είναι κοινωνικό κατασκεύασμα, κατασκεύασμα της κοινωνίας μας. Πολλοί παράγοντες συνεισφέρουν, περίγυρος, σχολείο, τηλεόραση, οικογένεια, η σχέση με τη μαμάκα φυσικά. Λόγω της τεχνολογικής υπεροχής του ανθρώπινου είδους, η οποία τεχνολογική υπεροχή αποτελεί κοινό κτήμα, άρα έχουν πρόσβαση όλοι θεωρητικά τουλάχιστον, η ανθρωπότητα συλλογικά αποτελεί το κυρίαρχο είδος στον πλανήτη, επιβάλλοντας τους δικούς της υποκειμενικούς όρους (πανανθρώπινα ιδανικά, ανάγκες που δεν πιάνουν ταβάνι, αξίες και οράματα) στη βιόσφαιρα. Η αίσθηση του αυτόνομου, αυτοδύναμου, αυτοδιάθετου, ανεξάρτητου ατόμου είναι πλασματική, διότι: την κυριαρχία του ανθρώπου στο περιβάλλον την οφείλουμε στην τεχνολογία, η οποία τεχνολογία και επιστήμη δεν έπεσαν από τον ουρανό, αλλά αναπτύχθηκαν χάρει στη συλλογικότητα. Άρα η συλλογικότητα είναι εδώ η ουσία αντί της αυτοδιάθεσης. Κάτι που συνεπάγεται και τη συλλογική ευθύνη. Π.χ. την εποχή της αναγέννησης και επιστημονική προόδου αν δεν υπήρχε χιλιάδες κόσμος που αγόραζε μετά βουλιμίας τα συγγράματα του Γαλιλαίου, του Κέπλερ, του Νεύτωνα, κανείς δεν θα τους ήξερε σήμερα αυτούς τους επιστήμονες, θα περνούσαν απαρατήρητοι. Χωρίς το απαιτούμενο συλλογικό υπόβαθρο και την υποστήριξη σε πολλά επίπεδα που προσφέρει δεν κινείται τίποτα. Ελέω τυπογραφίας οτιδήποτε νέο επιστημονικό σύγγραμα έβγαινε γινόταν αυτό που θα λέγαμε σήμερα viral. Αγοραζόταν ακόμα και από άτομα που δεν το καταλάβαιναν, αλλά έτσι αποκτούσαν πρόσβαση άτομα που δεν είχαν την οικονομική άνεση να το αγοράσουν.
    Από την άλλη μεριά το "είναι" είναι πολύ σημαντικότερο από το "έχειν", τη συλλογή αντικειμένων δηλαδή. Στο tao te ching αναφέρεται: "Γι’αυτό, ο σοφός κυβερνά αδειάζοντας τις καρδιές των ανθρώπων και γεμίζοντας τις κοιλιές τους. Μειώνοντας τη φιλοδοξία τους, και δυναμώνοντας την αποφασιστικότητά τους."
    Η εστίαση της προσοχής μας στην παγκοσμιοποίηση, την τεχνολογία, την κοινωνική δικτύωση, τις διασυνδέσεις, στο τί κατέχει ο άλλος, έχει το αρνητικό ότι αποσπάται η προσοχή μας από το φυσικό περιβάλλον στο οποίο ζούμε και αναπτυσσόμαστε, όχι το τεχνολογικό/ψηφιακό/καταναλωτικό. Οικονομικές κρίσεις, οικονομικοί πόλεμοι, πανδημίες, συγκρούσεις, μετανάστευση, αποτελούν πρόβα τζενεράλε κάτι πολύ χειρότερου, της παγκόσμιας περιβαλλοντικής κρίσης. Μέρος της συλλογικής ευθύνης για τη δικτυωμένη ανθρωπότητα είναι πολλά πράγματα: σεβασμός στα άλλα ζώα, πράσινες τεχνολογίες, αποφυγή σπατάλης και υπερκατανάλωσης, μείωση των προσδοκιών, έλεγχος του παγκόσμιου πληθυσμού/γεννήσεων κ.λπ. Δεν υπάρχει "planet B".
    ΥΓ: Μα τί γράφω τελοσπάντων!

    Και μουσικό διάλειμμα για τους μερακλήδες αναγνώστες:
    https://www.youtube.com/watch?v=gjfmgPwKy2I
    https://www.youtube.com/watch?v=oiWMGf3wdlM
    https://www.youtube.com/watch?v=B570gYL96Xo

  • Ανώνυμος 48635

    20 Μαρ 2020

    Αρέσει η παραμύθα στους ρωμιούς. Ετσι τους μαθαίνουν.
    Πατρίς-θρησκεία-οικογένεια, το τρίτο είναι το χειρότερο.
    Καλά ξεμπερδέματα δηλαδή.