ΟΙ ΣΤΕΝΑΓΜΟΙ
ΤΟΥ ΙΩΣΗΦ...

...τα φτερά των Αρχαγγέλων,
το “ψωμίον” της μπουκιάς
του Ιούδα κ.λπ. κ.λπ.

   

     Σε ολόκληρο το Μεσαίωνα, η πρωταρχική σκέψη, που θερμαίνει τούς περισσότερους ταξιδιώτες κατά τις περιπλανήσεις τους, είναι τα εκκλησιαστικά κειμήλια και τα λείψανα των αγίων. Και η μεγαλύτερη φιλοδοξία τους: ν΄ αποκτήσουν κάποιο ιερό ενθύμιο από τούς ναούς και τα μοναστήρια τής Ανατολής. Τα κειμήλια προσφέρονται σε απίστευτη ποικιλία από τον κλήρο, που συναγωνίζεται σε φαντασία και εφευρετικότητα τούς πανούργους μοναχούς.

     Ο βυζαντινός κλήρος καπηλεύεται την πίστη και την ευλάβεια των ξένων προσκυνητών σκηνοθετώντας και χαλκεύοντας κατά χιλιάδες «αυθεντικά αντικείμενα».

     Στον Παρθενώνα, που έχει μετατραπεί σε ναό, έχει συγκεντρωθεί τόσος πλούτος «ιερών κειμηλίων και αγίων λειψάνων», που η δούκισσα τής Αθήνας θερμοπαρακαλούσε το 1379 τον αρχιεπίσκοπο Βελλεστέριο, να τής προμηθεύσει μερικά. Ιδού το σχετικό έγγραφο (βρίσκεται στο Ιστορικό και Εθνολογικό Μουσείο): «Σεβάσμιε πάτερ, έμαθα, ότι στο ναό τής Παναγίας των Αθηνών υπάρχουν πολλά λείψανα τής Παναγίας και άλλων αγίων. Παρακαλώ, λοιπόν, την υμετέρα πατρικότητα, να μού στείλετε από τα λείψανα αυτά και θα μού προσφέρετε μεγάλη εκδούλευση».

*       *       *

   

    Ο γάλλος ευγενής Seigneur d΄ Anglure (1360-1412), που έφτασε το 1395 στη Ρόδο, καταγράφει στο οδοιπορικό του τα κειμήλια και τα λείψανα τού ναού τού αγίου Ιωάννου τού Βαπτιστή.

     «Μάς έδειξαν πρώτα-πρώτα ένα μπρούτζινο σταυρό, που είναι ξακουστός, επειδή έγινε από τη λεκάνη, όπου ο Χριστός ένιψε τα πόδια των αποστόλων. Έπειτα, μάς έδειξαν το δεξί χέρι τού αγίου Βαρθολομαίου και ένα πλούσιο χρυσοΰφαντο σεντόνι, που ύφανε με τα χέρια της η αγία Ελένη κι ένα αγκάθι από τον στέφανο τού μαρτυρίου τού σωτήρος μας Ιησού Χρίστου, ασημωμένο. Αυτό το αγκάθι μπουμπουκιάζει μια φορά το χρόνο, το μεσημέρι τής Μεγάλης Παρασκευής. Εμείς το είδαμε κατά το γυρισμό μας από τη Ρόδο -ήταν μεσημέρι τής Μεγάλης Παρασκευής- να βγάζει βλαστάρι και άσπρα λουλουδάκια. Και πολλοί αξιόπιστοι άνθρωποι μάς διαβεβαίωσαν, ότι το αγκάθι, μια μέρα πρίν, ήταν κατάξερο και μαύρο». (Le saint voyage de Jerusalem du Seigneur d΄ Anglure publie par Francois Bonnardot et Auguste Longnon, Παρίσι, 1878).

 

     Γεμάτα τεμάχια πτωμάτων είναι ακόμα και στις μέρες μας τα μοναστήρια και οι εκκλησίες τής Ρωμιοσύνης. Ενδεικτικές φωτογραφίες: Αριστερά, από το ναό αγίου Νικολάου Δελφών. Δεξιά, από τη μονή Εσφιγμένου τού Αγίου Όρους, όπου μέσα σε 26 θήκες φυλλάσσονται κρανία, χέρια, πόδια κ.λπ. τεμάχια από πτώματα 56 αγίων.

 

     Το 1403 φτάνει στην Κωνσταντινούπολη ο απεσταλμένος τού Ερρίκου Γ΄ τής Καστίλλης στην Αυλή τού Ταμερλάνου, Glavijo. Οι βυζαντινοί, για να τιμήσουν τον ισπανό πρεσβευτή οργανώνουν επίδειξη των κειμηλίων, που αποτελούν τούς θησαυρούς των ναών τής Πόλης.

     Τα εφτασφράγιστα σεντούκια με τα ιερά αντικείμενα άνοιξαν ύστερα από ειδική τελετή με τρία κλειδιά, που κρατούσαν οι δυο κορυφές τής κοσμικής και θρησκευτικής εξουσίας, ο αυτοκράτορας και ο πατριάρχης και το τρίτο ο πρωτοπρεσβύτερος τού ναού.

     «Φτάνοντας στο ναό τού Ιωάννη τού Βαπτιστού, μαζί με το συνοδό μας, έναν αξιωματούχο τής Αυλής, είδαμε νά ΄χουν παραταχθεί οι ρασοφόροι μοναχοί και να μάς περιμένουν κρατώντας πυρσούς και λαμπάδες. Ψάλλοντας θρησκευτικούς ύμνους ανεβήκαμε στον πύργο τού ναού, όπου βρισκόταν η κρύπτη με τα άγια κειμήλια.

     »Πρώτα - πρώτα έβγαλαν οι μοναχοί ένα σεντούκι βαμμένο κόκκινο και το μετέφεραν κρατώντας το ψηλά με επισημότητα στην εκκλησία, ενώ συνεχίζονταν οι ψαλμωδίες. Εκεί το τοποθέτησαν επάνω σ΄ ένα τραπέζι σκεπασμένο με μεταξωτό ύφασμα.

     »Τό σεντούκι ήταν σφραγισμένο με άσπρο βουλοκέρι και το ασφάλιζαν δυο κλειδαριές με ασημένιους θηλυκωτούς σύρτες.

     »Ξεκλείδωσαν, άνοιξαν το σεντούκι κι έβγαλαν στην αρχή δυο ασημένιους δίσκους, που τούς χρησιμοποίησαν για την εναπόθεση και την παρουσίαση των ιερών κειμηλίων.

   

     »Πρώτα άνέσυραν ένα σάκκο από άσπρο δίμιτο, δεμένο ψηλά και σφραγισμένο με βουλοκέρι. Έσπασαν τη βούλα κι έβγαλαν από μέσα ένα μικρό, στρογγυλό, χρυσό κουτί. Μέσα στο κουτί ήταν το “ψωμίον”, που “ενέβαψε” ο Χριστός “εις το τρυβλίον” και έδωσε στον Ιούδα κατά το μυστικό δείπνο - σημάδι, ότι αυτός θα τον προδώσει. Ήταν πραγματικά το κομμάτι τής μπουκιάς, που ο Ιούδας δε μπόρεσε να καταπιεί. Το είχαν τυλίξει σ΄ ένα κομμάτι κόκκινο πανί και το είχαν σφραγίσει με δυο βουλές από κόκκινο βουλοκέρι. Αυτό το ψωμίον είχε τρία δάχτυλα πάχος.

     »Ύστερα, έβγαλαν από τον ίδιο σάκκο ένα άλλο χρυσό κουτί, μικρότερο όμως από το πρώτο. Είχε μέσα ένα κρυστάλλινο φιαλίδιο με αίμα τού Χριστού, που έτρεξε από το πλευρό του, όταν ο Λογγίνος τον κέντησε με τη λόγχη του.

     »Έβγαλαν έπειτα τρίτο χρυσό κουτί. Το καπάκι του είχε τρύπες, σα να έγιναν με αρίδι. Μέσα στο κουτί είδαμε θρόμβους αίματος. Όπως μάς είπαν, ήταν το αίμα, που έτρεξε από μια εικόνα τού εσταυρωμένου, όταν κάποιος εβραίος στη Βηρυτό τόλμησε να πληγώσει την εικόνα για να προσβάλει τον Κύριο.

     »Ύστερα έβγαλαν από τον ίδιο σάκκο άλλο ένα κρυστάλλινο φιαλίδιο με μικρή αλυσίδα στο βούλωμά του. Εκεί μέσα ήταν κάτι πορφυρά πανάκια με μερικές τρίχες από τα γένεια τού Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, απ΄ αυτές, που τού ξερρίζωσαν οι εβραίοι, όταν τον σταύρωσαν.

     »Έπειτα έβγαλαν μια πλατειά θήκη μ΄ ένα κομμάτι μαρμαρόπλακας. Πάνω σ΄ αυτή την πλάκα είχε αποτυπωθεί το σώμα τού Κυρίου, όταν τον κατέβασαν οι μαθητές από τον σταυρό.

   

    »Από την ίδια θήκη έβγαλαν, επίσης, ένα κουτί δουλεμένο μ΄ ασήμι και μάλαμα, σφραγισμένο με έξη βουλές και κλειδωμένο. Η κλειδαριά έδενε πάνω σε έξη διπλούς, στρογγυλούς κρίκους, απ΄ όπου κρεμόταν το ασημένιο κλειδί. Άνοιξαν το κουτί κι έβγαλαν ένα δίσκο σκεπασμένο με χρυσή πλάκα, όπου είχε στερεωθεί η αιχμή τής λόγχης τού Λογγίνου, που κέντησε το πλευρό τού σωτήρος μας. Ήταν μια λεπίδα με υποδοχή στο πίσω μέρος για την εφαρμογή τής ξύλινης λαβής. Η λόγχη είχε μήκος μιας παλάμης και δύο δακτύλων. Στόν ίδιο δίσκο είχε προστεθεί κι ένα κομμάτι από ρόπαλο. Μ΄ αυτό χτύπησαν στο κεφάλι τον Κύριο, καθώς βρισκόταν μπροστά στον Πιλάτο. Επίσης και ένα κομμάτι από τον σπόγγο, που εμποτισμένος με χολή και όξος, είχε δοθεί στο Χριστό επί τού σταυρού.

     »Στο ίδιο κουτί υπήρχε και ο χιτώνας τού Ιησού, που επάνω του οι στρατιώτες “έβαλον κλήρον”. Ήταν διπλωμένος και σφραγισμένος με πολλές βούλες, για να μη μπορούν εκείνοι που έρχονται να το δουν, να κόψουν κανένα κομμάτι από το ιερό κειμήλιο, όπως έχει γίνει στο παρελθόν. Το ένα μανίκι τού χιτώνα είχε αφεθεί έξω από το διπλωμένο και σφραγισμένο τμήμα του. Ήταν δίμιτο πανί κόκκινο».

     Οδήγησαν ύστερα τον ισπανό πρεσβευτή στο μοναστήρι τού Παντοκράτορα. Εκεί είδε μιαν άλλη μαρμάρινη πλάκα, όπου είχε εναποτεθεί το σώμα τού Κυρίου μετά την αποκαθήλωση. «Πάνω στην πλάκα διακρίνονται τα πετρωμένα δάκρυα των μαθητών του».







Η μονή αγίου Παύλου του Αγίου Όρους διαφημίζει τακτικά τα δώρα των μάγων (!) και τα περιφέρει -με το αζημίωτο- σε διάφορες εκκλησίες ανά την επικράτεια και όχι μόνον.
 

     Στο Γαλατά, επίσκεψη μοναστηριών και επίδειξη νέων λειψάνων:

     «Στο Πέραν υπάρχουν δυο πλούσια και ομορφοχτισμένα μοναστήρια, τού αγίου Παύλου και τού αγίου Φραγκίσκου. Εκεί, μάς έδειξαν τα εξής άγια λείψανα: ένα κόκκαλο τής λεκάνης τής αγίας Αικατερίνης. Το μακρύ κόκκαλο τού χεριού τής Μαρίας τής Μαγδαληνής. Το δεξί χέρι τής αγίας Άννας. Λείπει όμως το μικρό δάχτυλο. Όπως λένε, το έκοψε ο αυτοκράτορας Μανουήλ, για να το προσθέσει στην ιδιωτική του συλλογή. Το μοναστήρι έχει καταθέσει αγωγή εναντίον του».

     Το 1435, τριάντα χρόνια μετά τον Glavijo, θα έχει την ευκαιρία να προσκυνήσει τα ιερά κειμήλια τού ναού τής αγίας Σοφίας ο Ισπανός ευγενής Pedro Tajur. (Andazas y viajes de Pedro Tajur por diversas partes del΄ mundo avidos (1435-1439), Miguel Ginesta, Μαδρίτη, 1874). Την ξενάγησή του είχε αναλάβει ο ίδιος ο αυτοκράτορας Ιωάννης Η΄ Παλαιολόγος. Αφηγείται ο ισπανός περιηγητής:

     «Μόλις τελείωσε η λειτουργία, ο αυτοκράτορας πρόσταξε να μού δείξουν τα άγια κειμήλια. Πήρε ο ίδιος το ένα κλειδί και ο πατριάρχης, που βρισκόταν εκεί, το άλλο. Το τρίτο κλειδί το κρατούσε ο πρωθιερέας τής αγίας Σοφίας.

     

    »Οι παππάδες, ντυμένοι τα άμφιά τους, έβγαλαν με επισημότητα τα εξής ιερά κειμήλια:

     »Τη λόγχη, που έπληξε την πλευρά τού Κυρίου, ένα εξαίσιο κειμήλιο.

     »Το χιτώνα τού Χριστού (χωρίς ραφή). Πρέπει να ήταν άλλοτε βιολετής, γιατί τώρα έχει γίνει από την πολυκαιρία σκούρος.

     »Ένα από τα καρφιά τού σταυρού και ο στύλος, όπου έδεσαν το Χριστό, για να τον μαστιγώσουν.

     »Μού έδειξαν επίσης πολλά ατομικά αντικείμενα τής Παναγίας, τη σχάρα όπου έψησαν τον άγιο Λαυρέντιο και άλλα πάνσεπτα κειμήλια

 





Ο ηγούμενος
και οι μοναχοί
τής μονής Βατοπεδίου,
ενώ έχουν
βγάλει στη γύρα
κουτί
με τη ζώνη τής Παναγίας.
 

     Το 1432 ο Bertrandon de la Brocquiere, απεσταλμένος τού βασιλιά τής Γαλλίας, είδε τα κειμήλια τού ναού τής αγίας Σοφίας και των αγίων Αποστόλων. Ιδού η αφήγησή του (Voyages d΄ outremer des annees 1432 et 1433 par Bertrandon de la Brocquiere, conseiller et premier ecuyer tranchant de Philippe le Bon, Παρίσι, 1804):

     «Στην αγία Σοφία, μού έδειξαν τον έναν από τούς χιτώνες τού Χριστού, τη λόγχη, που τον εκέντησε και το καλάμι, που τού έβαλαν στο χέρι κατά τη διαπόμπευση. Επίσης, μού έδειξαν τη σχάρα, όπου ψήθηκε ο άγιος Λαυρέντιος και μια μεγάλη σκαλιστή πέτρα σε σχήμα κρήνης, όπου ο Αβραάμ ετάισε τούς τρεις αγγέλους, που είχαν εντολή να αφανίσουν τα Σόδομα και τα Γόμορα.

   

    »Στο ναό τού Παντοκράτορα, μού έδειξαν την πέτρινη πολύχρωμη πλάκα, που ο Νικόδημος είχε πελεκήσει για τον τάφο του, αλλά τη χρησιμοποίησε για να εναποθέσει το σώμα τού Χριστού μετά την αποκαθήλωση. Η Παναγία έκλαιγε πάνω στο σώμα τού  Ιησού και τα δάκρυά της, που έπεφταν πάνω στην πλάκα, έχουν μείνει εκεί από τότε πετρωμένα.

     »Στο ναό των αγίων Αποστόλων, μού έδειξαν την κολώνα, όπου έδεσαν τον Ιησού Χριστό, για να τον μαστιγώσουν μπροστά στον Πιλάτο.»

 


    Το ευσεβές ρωμιοποίμνιο εκστασιάζεται, όταν οι ρασοφόροι τού επιδεικνύουν θαυματουργές εικόνες, ζώνες, κόκκαλα κ.λπ.. Ο εξουσιαστής με τον εξουσιαζόμενο αποτελούν δίπολο. Αν δεν υπήρχε ο ένας, δεν θα μπορούσε να υπάρχει κι ο άλλος. Αν δεν υπήρχε το αφελές ποίμνιο, δεν θα υπήρχαν οι ρασοφόροι και το αντίστροφο.

 

     Το 1455 έφθασε στη Ρόδο των Ιπποτών, που αντιμετώπιζε τρομακτική πίεση από τούς οθωμανούς, μια ομάδα γερμανών εθελοντών - νεοσταυροφόρων. Ανάμεσά τους και ο νεαρός Jorg von Ehingen, που υπηρετούσε στην Αυλή τού δούκα Αλβέρτου τής Αυστρίας, αδελφού τού Φρειδερίκου Γ΄. Ήταν 25 χρόνων ο Ehingen, όταν αντίκρυσε τα τείχη τής Ρόδου ύστερα από το αναγκαίο προσκύνημα στούς αγίους τόπους. Έμεινε έντεκα μήνες στο νησί. Στό ημερολόγιό του περιγράφει λεπτομερώς την περιήγησή του στην Παλαιστίνη. (Τhe diary of Jorg von Ehingen, translated and edited by Malcolm Letts, Λονδίνο, 1929). Στή Ρόδο ούτε είδε ούτε άκουσε τίποτα. Σημειώνει μονάχα: «Ο Μέγας Άρχων των Ιπποτών μ΄ ετίμησε με πολύτιμα δώρα. Μού χάρισε ακόμα μερικά άγια λείψανα, και το σπουδαιότερο, ένα αγκάθι από τον στέφανο τού μαρτυρίου τού Χριστού μας».

 

         Η αποχαύνωση τού ποιμνίου με ιερά ξύλα, ζώνες, καρφιά, πτώματα κ.τ.λ. δεν είναι αποκλειστικότητα τής Ανατολικής Εκκλησίας. Η Δυτική Εκκλησία ακολουθεί τις ίδιες ακριβώς πρακτικές• ναοί και μοναστήρια της είναι γεμάτα από τέτοιου είδους αντικείμενα, όπως για παράδειγμα την Ιερά Σινδόνη, ένα πανί, με το οποίο σκουπίστηκε ο Χριστός. Οι πιστοί βέβαια, καθόλου δεν πτοούνται από τις επιστημονικές αναλύσεις, που για τη συγκεκριμένη περίπτωση τής Ιεράς Σινδόνης απέδειξαν, ότι δεν είναι κατασκευασμένη τη ρωμαϊκή εποχή, αλλά το Μεσαίωνα.

     Στα παραπάνω αποσπάσματα από βίντεο, που προβλήθηκε από την ΕΤ3 τη Μεγάλη Παρασκευή, φαίνονται τα αποτελέσματα τής επιστημονικής εξέτασης με μηχανήματα και μεθόδους τής σύγχρονης τεχνολογίας ενός άλλου παρόμοιου ιερού αντικεμένου, που χαίρει επίσης μεγάλης εκτίμησης: Τής Ιεράς Λόγχης, τής λόγχης εκείνης δηλαδή, με την οποία ένας ρωμαίος τρύπησε τον Ιησού στο σταυρό. Παρ΄ ότι η Ιερά Λόγχη αποδείχθηκε, ότι επίσης δεν είναι τής ρωμαϊκής εποχής, αλλά 7-8 αιώνες  μεταγενέστερη (τής εποχής τού Καρλομάγνου), εξακολουθεί να λατρεύεται στις δυτικές εκκλησίες μέχρι και σήμερα.


     O μοναχός Felix Faber, που ταξίδεψε το 1482 στους αγίους τόπους, κατέγραψε κατά την άφιξή του στη Ρόδο τα άγια λείψανα, που είδε στούς ναούς:

     «Ένα κομμάτι από το σταυρό τού Ιησού Χριστού, ένα από τα δηνάρια, που πήρε ο Ιούδας, δύο αγκάθια από τον στέφανο τού Κυρίου (το ένα ανθίζει κάθε Μεγάλη Παρασκευή), ένα σταυρό καμωμένο από τη λεκάνη, όπου ο Χριστός ένιψε τα πόδια των μαθητών, ύστερα από το μυστικό δείπνο και πολλά άλλα λείψανα, που είδα και άγγιξα». (Felix Faber: Evagatorium).

     

    Είχαν τόσο αποθρασυνθεί οι καλόγεροι, που εμπορεύονταν τα ιερά κειμήλια και τόσο εφευρετικοί, ώστε τολμούσαν να προσφέρουν στούς αφελείς χριστιανούς για να προσκυνήσουν τούς... στεναγμούς τού Ιωσήφ, τα κέρατα τού Μωυσή και τα φτερά των αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ. Καί φυσικά δεν δίσταζαν να πουλάνε αντί κολοσσιαίων ποσών ακόμα και «κειμήλια», που, υποτίθεται, πως είναι μοναδικά. Έτσι βρέθηκαν ύστερα από λίγους αιώνες στην Ιερουσαλήμ, στην Κωνσταντινούπολη, σε ναούς και μοναστήρια τής Ανατολής δεκάδες λόγχες, αμέτρητες χλαμύδες τού Χριστού, χιλιάδες καρφιά τού σταυρού και αγκάθια από τον «ακάνθινον στέφανον». Όσο για τα κομμάτια «τίμιου ξύλου» κυκλοφορούσαν τόσα, που αντιστοιχούσαν σε μυριάδες σταυρούς.

     Κανένας προσκυνητής δεν γύριζε από την Ανατολή με άδεια χέρια. Η ευλάβεια συνδυαζόταν με την κερδοσκοπική προσδοκία. Τα κειμήλια μεταπουλιόνταν σε αστρονομικές τιμές στα ευρωπαϊκά μοναστήρια κι εκείνα με τη σειρά τους μεταβάλλονταν σε πακτωλό αργυρολογίας.

     Κι όταν στο χρηματιστήριο των ιερών κειμηλίων εξαντλήθηκαν τα δάκρυα τής Παναγίας -είχαν κυκλοφορήσει στη χριστιανική οικουμένη τόννοι ολόκληροι- και τα φτερά των αγγέλων και τα γένεια τού Ιησού καί τα εργόχειρα τής Παναγίας, άρχισε το εμπόριο των αγίων λειψάνων, που προσφέρονταν σε απίστευτη ποικιλία.

     Η διαφήμιση για τις θαυματουργές δυνάμεις τους έδωσε νέα ώθηση στην ανίερη συναλλαγή. Επειδή οι τιμές έφθασαν σε αστρονομικά επίπεδα, οι ευσεβείς κυνηγοί των αγίων λειψάνων τα διαμέλιζαν κι ένας έπαιρνε την κάρα, άλλος τον κορμό κι άλλος τα χέρια και τα πόδια. Λείψανα λ.χ. τής αγίας Μαρίνας βρίσκονται σε πολλά ελληνικά μοναστήρια. Μόνο στο Άγιο Όρος φυλάσσονται μέλη τού λειψάνου τής αγίας στις μονές Μεγίστης Λαύρας, Ιβήρων, Διονυσίου, Κουτλουμουσίου, Ζωγράφου, Δοχειαρίου, Φιλόθεου, Ξενοφώντος καί στις σκήτες Ευαγγελισμού τής μονής Ξενοφώντος και Βογοδορίτσα τού ρωσικού μοναστηριού. (Χ. Γ. Πατρινέλη: Εκκλησιαστικαί ειδήσεις εκ τού ημερολογίου τού Marino Sannuto, Δελτ. Iστ. και Eθν. Eταιρ., 1965 και ιερομόναχου Γερασίμου: Προσκυνητάριον τού Αγίου Όρους Άθω, Καρυές, 1949).





Η αρχή τού βιασμού
ενός νεαρού εγκεφάλου:
Παιδί υποχρεώνεται
από τούς ρωμιούς
γονείς του
να φιλήσει
κρανίο πτώματος.
 

     Φυσικό ήταν, υστέρα από τον ευλαβικό αυτό ζήλο, να βρεθούν αφθονία λειψάνων του ίδιου αγίου. Σώζονται λ.χ. εικοσιέξη κάρες τού αγίου Ιουλιανού, δέκα τού Ιωάννου τού Βαπτιστού, έξη τού αγίου Ανδρέου και δέκα εφτά κεφαλές, τριάντα εφτά σώματα τού αγίου Παγκρατίου, τρία ακέραια σώματα, έξη κάρες και αμέτρητα χέρια και πόδια τού αγίου Ιγνατίου, μ΄ όλο, που σύμφωνα με το συναξάρι του, έγινε βορά των θηρίων.

     Οι πανούργοι καλόγεροι εκμεταλλεύονταν τη λαϊκή αμάθεια.

 

Το παραπάνω κείμενο αποτελείται από αποσπάσματα από το κεφάλαιο, «Κειμήλια και λείψανα», τού βιβλίου τού Κυριάκου Σιμόπουλου: Ξένοι ταξιδιώτες στην Ελλάδα (έκδ. «Στάχυ»). Ο τίτλος, οι εικόνες και οι υπότιτλοι είναι τής «Ελεύθερης Έρευνας».

O Κυριάκος Σιμόπουλος (1921-2001) ήταν δημοσιογράφος και ιστοριοδίφης. Έχει εκδόσει τα βιβλία:
Ξένοι ταξιδιώτες στην Ελλάδα,
Πως είδαν οι ξένοι την Ελλάδα του ΄21,
Η γλώσσα και το εικοσιένα,
Ιδεολογία και αξιοπιστία του Μακρυγιάννη,
Βασανιστήρια και εξουσία,
Ο μύθος των μεγάλων της ιστορίας,
Διανοούμενοι και καλλιτέχνες ευτελείς δούλοι της εξουσίας,
Μυθοπλαστία όλες οι θρησκείες της οικουμένης κ.ά..

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


14 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 48912

    16 Απρ 2020

    "Τα Ορθόδοξα Χριστιανικά Σωματεία της χώρας συλλέγουν διαδικτυακά υπογραφές για να επιτραπεί το άνοιγμα των ναών για τους πιστούς το βράδυ της Ανάστασης"
    https://www.in.gr/2020/04/16/greece/pasxa-mazeyoun-ypografes-gia-na-kanoun-anastasi-stis-ekklisies/
    https://www.youtube.com/watch?v=KNeUffzXrW0
    https://www.youtube.com/watch?v=-I3KOlW9gKM

    https://i.postimg.cc/3xZ7K8kC/Gaitanos.jpg

  • Ανώνυμος 48911

    16 Απρ 2020

    48910
    η λήθη είναι ΄μια δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση. Υποδαυλίζει τον εγωϊσμό μας, αλλά κυρίως παραπέμπει στον θάνατο, σ' αυτό το οριστικό τέλος.
    Είναι πιθανόν αυτό να είναι το κίνητρο του Αλαβάνου.
    Μέ έχουν ξεχάσει όλοι, σκέφτηκε. Κάτι πρέπει να κάνω. Αν πω κάτι για την Αριστερά, χ@στηκε ο κόσμος, ιδιαίτερα με αυτη την πανδημία. Αν κάνω κριτική στον Μητσοτάκη, δεν είναι έξυπνο τώρα που είναι στα πάνω του. Ας πω κάτι, που ενώνει την πλειοψηφία, να εισπράξω κανένα εύγε, που μού λείπει..
    Και είπε αυτό το ανέκδοτο. Ας μη το υποτιμούμε, μέσα στην μονοτονία του εγκλεισμού το γέλιο βοηθάει.
    Γιάννης ο αντιρετροϊός

  • Ανώνυμος 48910

    16 Απρ 2020

    "Γιατί να μην τελεστεί η περιφορά του Επιταφίου στους δρόμους των πόλεων, με έναν ιερέα μόνο, έναν ψάλτη, έναν νεωκόρο που θα κρατάει μια ανθοδέσμη με βιολέτες, ώστε να διατηρηθεί πλήρως η κοινωνική απόσταση; Και να μπορούν μικροί και μεγάλοι από τα μπαλκόνια να τραγουδούν με την ψυχή τους το “Αι γενεαί πάσαι, ύμνον τη ταφή Σου…”;"
    https://www.iefimerida.gr/politiki/alabanos-na-ginei-perifora-toy-epitafioy-me-toys-pistoys-sta-mpalkonia

    Γιατί να μην κυβερνάνε οι τσιπροκαμμένοι να έχουμε να γελάμε με τα καμώματά τους..;
    Στο μεταξύ, η περίπτωση Γκόλφη:
    https://www.iefimerida.gr/stories/alexis-gkolfis-adoxo-telos-toy-tileoptikoy-hristoy

  • Ανώνυμος 47837

    22 Αυγ 2019

    @47835
    Σε άλλο πράγμα αναφέρομαι, όπως έγραψα και πιο πριν.
    Από τη στιγμή που ζεις σε μια κοινωνία έχεις και τις συμβάσεις. Αν αυτές είναι άχρονες ή μεταβαλλόμενες δεν έχει σημασία σχετικά με αυτά που έχω γράψει.
    Οι κοινωνικές συμβάσεις είναι η ίδια η κοινωνία. Εννοείται ότι δεν πρέπει να τις παίρνουμε πάρα πολύ σοβαρά, αλλά αυτό δεν συμβαίνει στην πράξη.
    Τα θετικά και τα αρνητικά χαρακτηριστικά της κοινωνίας πάνε πακέτο, δεν μπορείς να έχεις μόνο θετικά σε κάτι.
    Παράδειγμα: η τεχνολογία που έχει εισχωρήσει παντού στην καθημερινότητα.
    Η οικογένεια είναι μία από τις πολλές κοινωνικές συμβάσεις, πού το πρόβλημα.

    "Να είναι στατικές, να μην υπόκεινται στην αλλαγή, η οποία είναι το βασικότερο και το μόνο δεδομένο στη ζωή και στο σύμπαν. Γι' αυτό και οι αλλαγές τους προκαλούν άγχος, θλίψη, ανασφάλεια. Νομίζουν, πώς ότι δεν αλλάζει είναι ισχυρό και αποδεικνύει τον ίδιο τον εαυτό του, ενώ συμβαίνει το αντίθετο."

    Δεν έχει σημασία αν οι συμβάσεις μεταβάλλονται ή όχι στην προκειμένη περίπτωση. Παραμένουν συμβάσεις, κάτι δηλαδή κατασκευασμένο από εμάς και αφορά μόνο εμάς. Με το συντηρητισμό καλά το έγραψα. Αυτός που δεν θέλει αλλαγές διότι θεωρεί ότι τον βολεύει η τρέχουσα κατάσταση ονομάζεται συντηρητικός. Άρες μάρες, προβληματική δυτική διανόηση. Δες έξω από το κουτί.

  • Ανώνυμος 47836

    21 Αυγ 2019

    συμπληρωματικά στο σχόλιο μου 47835: θεωρώ τις συμβάσεις αναπόφευκτες. Το ζήτημα είναι να μην τις παίρνουμε τόσο πολύ στα σοβαρά και να παθιαζόμαστε μ' αυτές σε σημείο να χρησιμοποιούμε την εξουσιαστική βία, για να τις επιβάλλουμε σ΄αυτούς που έχουν διαφορετική άποψη.

  • Ανώνυμος 47835

    21 Αυγ 2019

    47834,
    το "μα" σ' αυτή την περίπτωση το χρησιμοποιώ σαν ένδειξη συμφωνίας με το "Οικογένεια: άλλη μία σύμβαση" και με την έννοια του αυτονόητου.
    Το εκλαμβάνουν σαν μειονέκτημα" έχει το νόημα πως οι άνθρωποι θέλουν να έχουν συμβάσεις που να είναι άχρονες. Να είναι στατικές, να μην υπόκεινται στην αλλαγή, η οποία είναι το βασικότερο και το μόνο δεδομένο στη ζωή και στο σύμπαν. Γι' αυτό και οι αλλαγές τους προκαλούν άγχος, θλίψη, ανασφάλεια. Νομίζουν, πώς ότι δεν αλλάζει είναι ισχυρό και αποδεικνύει τον ίδιο τον εαυτό του, ενώ συμβαίνει το αντίθετο.
    Δεν θέτω ζήτημα συντηρητισμού, αλλά άγνοια των "νόμων" που διέπουν την φύση και συνεπώς και την ιστορία

  • Ανώνυμος 47834

    21 Αυγ 2019

    @47833
    Το "μα" πού κολλάει δεν καταλαβαίνω.
    Συμφωνώ με αυτά που έγραψες, πλην στο τέλος που λες "εκλαμβάνουν σαν μειονέκτημα". Αόριστο και ασαφές αυτό.
    Η κοινωνική τάξη έχει πολλά πλεονεκτήματα: ασφάλεια, ανέσεις, αδίστακτη και ανελέητη κυριαρχία επί των υπόλοιπων ειδών στη βιόσφαιρα μέσω της συλλογικότητας και της ανάπτυξης τεχνολογίας.
    Αυτά τα θετικά έρχονται πακέτο και με αρνητικά. Εδώ είναι που κολλάει η δυτική διανόηση.
    (Το τί θεωρεί τώρα ο κάθένας μειονέκτημα είναι άλλο θέμα, Εσύ προφανές αναφέρεσαι στο συντηρητισμό. Εγώ όμως αναφέρομαι στις κοινωνικές συμβάσεις γενικά, είτε αλλάζουν είτε δεν αλλάζουν).

  • Ανώνυμος 47833

    21 Αυγ 2019

    47827,
    μα η κοινωνία στο σύνολο της, αποτελείται από μικρές και μεγάλες συμβάσεις (δεν αποτελείται μόνο από συμβάσεις, αλλά και από πολλά άλλα). Οι συμβάσεις είναι - υποτίθεται - η χρυσή τομή ανάμεσα στα στον ατομικό εγωισμό και τον συλλογικό. Και επειδή αυτές οι συμβάσεις καθορίζονται από τον ιστορικό χρόνο που συμβαίνουν, από το πολιτιστικό και πνευματικό επίπεδο που έχουν τα μέλη της κοινωνίας και από την οικονομική κατάσταση της, αλλά και αυτή των μελών της, βρίσκονται σε μια συνεχή ροή και αλλαγή. Αυτή την συνεχή ροή οι άνθρωποι την εκλαμβάνουν - δυστυχώς - σαν μειονέκτημα και κίνδυνο για τις συμβάσεις τους. Ετσι εφηύραν διάφορες όμορφες λέξεις, όπως "ιερά και όσια" και νομίζουν ότι ξεμπέρδεψαν.

  • Ανώνυμος 47827

    21 Αυγ 2019

    Είναι γνωστό πως τα παιδιά φέρνουν την ευτυχία. Νέα έρευνα όμως, ανατρέπει τα δεδομένα και αναφέρει πως τα παιδιά κάνουν χαρούμενους τους γονείς τους, όταν... ενηλικιωθούν. Αυτοί που έχουν ενήλικους γιους και κόρες έχουν μεγαλύτερη ελευθερία καθώς έχουν ένα υποστηρικτικό κοινωνικό δίκτυο που τους προσέχει, αποκαλύπτει νέα έρευνα την οποία επικαλείται η Independent.
    Πολύ συχνά οι γονείς λένε ότι τα παιδιά φέρνουν χαρά, οι περισσότερες, όμως έρευνες μέχρι σήμερα είχαν δείξει ότι έχουν συσχετιστεί με οικονομικά άγχη και γενικά στρες. Τα αποτελέσματα, όμως, της παρούσας μελέτης που δημοσιεύτηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση «Plos One» έδειξαν ότι οι ενήλικες με παιδιά που έχουν μεγαλώσει δήλωναν μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή και λιγότερα σημάδια κατάθλιψης σε σχέση με εκείνους που δεν είχαν.
    Αυτό συμβαίνει γιατί οι γονείς μπορούν να στηριχθούν στα παιδιά τους για να τους βοηθήσουν οικονομικά ή να τους φροντίσουν, κάτι το οποίο υπερνικά το άγχος του μεγαλώματος τους.
    Βρέθηκε ότι οι γονείς που είχαν συχνή επικοινωνία με τα παιδιά τους ήταν πιο ευτυχισμένοι. Παράλληλα ο γάμος παρουσίασε θετική συσχέτιση με το αίσθημα της ευεξίας και με την έλλειψη συμπτωμάτων κατάθλιψης.

    Τα κοινωνικά δίκτυα είναι, επομένως, ένας καθοριστικός παράγοντας ευημερίας και ψυχικής υγείας για τους μεγάλους ανθρώπους τα οποία δεν έχουν να κάνουν με το αν έχει κανείς παιδιά ή σύζυγο αλλά με το αν έχει ανθρώπους να μοιραστεί συναισθήματα και σκέψεις. Οι ερευνητές καταλήγουν στο ότι, αν και τα ψυχολογικές προεκτάσεις του να είσαι γονιός είναι αμφιλεγόμενες και εξαρτώνται και από την ηλικία του υπό μελέτη πληθυσμού, η κοινωνική υποστήριξη έχει συσχετισθεί με μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή και τα κοινωνικά δίκτυα συνιστούν σημαντικό παράγοντα ευεξίας.
    https://www.iefimerida.gr/ygeia/ereyna-paidia-fernoyn-tin-eytyhia-otan-megalosoyn

    Οικογένεια: άλλη μία κοινωνική σύμβαση.

  • Ανώνυμος 47825

    21 Αυγ 2019

    *"αφού αυτά τα δύο είναι συμπληρωματικά"
    Ποιο σωστά: αλληλοσυμπληρώνονται.

  • Ανώνυμος 47815

    19 Αυγ 2019

    "το τελετουργικό και την χρήση συμβόλων ως μύηση σε μια κοινωνική ταυτότητα που υπάρχει ακόμη και στον "επιστημονικό" χώρο"

    Σωστό. Η κοινωνική ταυτότητα αποτελεί απαραίτητο συστατικό της κοινωνικής τάξης με τα αναμφισβήτητα πλεονεκτήματά της.
    Θρησκεία και εθνική ιδεολογία συμβάλλουν στην κοινωνική συνοχή. Αυτό είναι αλήθεια. Η κοινωνία δεν έχει μόνο θετικά, έχει και αρνητικά.
    Εδώ η δυτική σκέψη κάπου τα έχει μπερδέψει. Ναι μεν δέχεται ότι το εγώ και η ατομική ελευθερία έρχονται σε αντιπαράθεση με το κράτος, αλλά το εγώ είναι κοινωνικό κατασκεύασμα και βρίσκεται σε συνεχή αλληλεπίδραση με τα κοινωνικά νάματα. Η δυτική σκέψη απαιτεί δηλαδή έναν υπεράντρα με το εγώ του και την ατομική του ελευθερία που θα βρίσκεται υπεράνω της κοινωνίας και του κράτους. Μα αυτό είναι παράλογο, αφού αυτά τα δύο είναι συμπληρωματικά. Θέλει δηλαδή να φτιάχνει ομελέτες χωρίς να σπάει αυγά.
    Το σωστό θα ήταν να συνειδητοποιήσουμε και αποδεκτούμε τα αρνητικά της κοινωνικής τάξης και να προσπαθούμε με κατανόηση της πραγματικότητας να τα αμβλύνουμε, διότι να τα εξαλείψουμε ούτε λόγος. Η εναλλακτική λύση θα ήταν να ζούμε ο καθένας χωριστά μέσα στη φύση και εκτός κοινωνίας, δεν υπάρχουν άλλες επιλογές. Τα περί υπεράντρα και υπεράνθρωπου είναι ευγενή παραμύθια (π.χ. βλέπε ημιπαράφρονα συφιλιδικό Νίτσε), που δεν συναύδουν με την φυσική πραγματικότητα.
    Περισσότερα στα σχόλια εδώ:
    https://www.freeinquiry.gr/articles/dorean-vivlia/nietzsche/2833.html

    ΥΓ: Διευκρινίζω για τους στενόμυαλους ότι η κριτική του Νίτσε στις χριστιανικές αξίες, όπως υποταγή, τυφλή πίστη, ευσέβεια, έλεγχο, ανελευθερία, μεταφυσική, ήταν γενναία και ευθύς και μάλιστα για την εποχή του και προφανώς προσπάθησαν να τον απομονώσουν για να μην ακούγεται (μην ξεχνάμε ότι ο χριστιανισμός ήταν ένα κοινωνικό δημιούργημα που εξυπηρετούσε κάποιους σκοπούς την εποχή που διαμορφώθηκε). Από εκεί και μετά όμως ακολούθησε και αυτός την πεπατημένη της δυτικής σκέψης.

  • Ανώνυμος 47814

    19 Αυγ 2019

    Από όλες τις πληροφορίες που μας δίνει το άρθρο, συνάγεται το συμπέρασμα πως αν υπάρξει μεθοδευμένη προσπάθεια, ο άνθρωπος μπορεί να μετατραπεί σε ένα απύθμενα βλακώδες πλάσμα. Και αυτό, είναι τρομακτικό και άκρως επικίνδυνο..

  • Ανώνυμος 47506

    21 Μαΐ 2019

    @ 44856
    Το άρθρο, καίτοι δεν εκτιμά το τελετουργικό και την χρήση συμβόλων ως μύηση σε μια κοινωνική ταυτότητα που υπάρχει ακόμη και στον "επιστημονικό" χώρο , παρουσιάζει μια κατάσταση εκτός ελέγχου με υπερβολές, την οποία ενίοτε καυτηρίασαν ακόμη και αξιωματούχοι του ίδιου του συστήματος, Πατριάρχες, Εικονομάχοι, Αξιωματούχοι και Αυτοκράτορες (Ίσαυροι).
    Αντίθετα, αυτό στο οποίο κάνετε αναφορά (δημόσια υγεία, εμφύλιοι πόλεμοι σε άλλες χώρες, παιδική κακοποίηση, έλλειψη πρόληψης και ενημέρωσης για την υγεία και τις μεγάλες ασθένειες καρκίνο κτλ,) αποτελεί υποχρέωση κάθε συντεταγμένης πολιτείας προς τους πολίτες της. Έχει και ο χριστιανισμός την πολιτική του απόχρωση αλλά αν πεθαίνουν κακοποιημένα τα παιδάκια η ΕΥΘΥΝΗ είναι κυρίως της πολιτείας, της Κυβέρνησης και του αρμόδιου Υπουργού.
    Η Ερμηνεία της "κακοτυχίας" στην οποία δίνετε τόση βαρύτητα, δυστυχώς αναπτύσσεται συνήθως βασει της προσωπικής αντίληψης του κρίνοντος. Για τους περισσότερους αρθρογράφους του SITE πχ οφείλεται στην "Ρωμιοσύνη", για τον κύριο Τσόκα και Δούρου στους πληγέντες που καταπάτησαν τον Αιγιαλό, για τον κο Τσίπρα στα σκοτεινά κέντρα των ΜΜΕ που πολεμάνε την έξοδο από τα μνημόνια, για τον ΝΔ στις ιδεοληψίες του Σύριζα, για τον Βαρουφάκη επειδή δεν τον άκουσαν και ούτω καθ εξής.
    Κατά την ταπεινή μου πάντα άποψη το σημαντικό ΣΗΜΕΡΑ είναι να καυτηριασουμε την έλλειψη λογικής στην κυρίαρχη ομάδα που σήμερα είναι οι Πολιτικοί και οι Στρατιές τους οι οποίοι εξ οφίτσιο επιβάλλουν νοοτροποίες και λιγότερο σε ευρύτερες ομάδες που πλέον δεν καθορίζουν στον ίδιο βαθμό την καθημερινότητά μας.

    Αν βεβαίως είμασταν στην Συρία ή την Λιβύη του σήμερα ή καλύτερα στην Τουρκία του Ερντογάν τότε θα συμφωνούσα μαζί σας ότι ο Θρησκευτικός φανατισμός που οδήγησε και στον ISIS θα έπρεπε να είναι ο στόχος κριτικής μας. Μεσούσης της Ισλαμικής Θρησκολήψίας στις γειτοτικές χώρες, η μονόπλευρη "επίθεση" στον αντίπαλο Χριστιανισμό μάλλον φανατίζει παρά οδηγεί σε βαθύτερες αναλύσεις.

  • Ανώνυμος 44856

    4 Φεβ 2018

    ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΒΡΕ ΛΕΒΕΝΤΕΣ ΜΟΥ ΛΕΤΕ ΤΕΤΟΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟ;

    ΔΕ ΜΠΑ ΝΑ ΛΙΩΝΟΥΝ ΠΑΙΔΑΚΙΑ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΠΟ ΚΑΡΚΙΝΟ, ΑΡΚΕΙ ΕΓΩ Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΝΑ ΕΙΜΑΙ ΚΑΛΑ

    ΑΣ ΠΕΘΑΙΝΟΥΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΚΑΛΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΖΗΣΟΥΝ ΚΑΙ ΑΣ ΥΠΟΦΕΡΟΥΝ ΚΑΛΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΑΞΙΖΕ ΜΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΖΩΗ, ΣΗΜΑΣΙΑ ΕΧΕΙ ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΕΛ-ΛΗΝΕΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΟΡΘΟΔΟΞΟΙ ΝΑ ΚΑΛΟΠΕΡΝΑΜΕ ΚΑΙ ΟΣΟ ΚΑΛΟΠΕΡΝΑΜΕ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΟΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣ ΚΑΙ ΠΑΝΑΓΑΘΟΣ

    ΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΛΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΣΤΙΣ ΓΕΙΤΟΝΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΘΑ ΠΑΝΕ ΣΤΗΝ ΚΟΛΑΣΗ ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΛΛΗΝΕΣ

    ΑΣ ΚΑΚΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΠΑΙΔΑΚΙΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΤΟΥΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ, ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ ΠΟΥ ΚΑΝΕΝΑΣ ΘΕΟΣ ΔΕΝ ΤΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΕΙ, ΣΗΜΑΣΙΑ ΕΧΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙ ΚΑΛΑ ΕΜΑΣ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΘΝΙΚΙΣΤΕΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΠΕΙΔΗ ΕΧΕΙ ΕΜΑΣ ΤΟΥΣ ΕΘΝΙΚΙΣΤΕΣ ΚΑΛΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ Η ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΛΗΘΙΝΟΣ ΘΕΟΣ, ΤΙ ΑΛΛΗ ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΘΕΛΕΤΕ, ΑΣ ΑΦΗΝΕΙ ΑΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΑ ΤΑ ΠΑΙΔΑΚΙΑ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΘΥΜΑΤΑ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΟΤΑΝ ΜΕΓΑΛΩΣΟΥΝ ΘΑ ΚΑΤΑΛΕΙΞΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΑ ΠΑΝΕ ΣΤΗΝ ΚΟΛΑΣΗ, ΜΗΝ ΤΑ ΘΕΛΟΥΜΕ ΚΑΙ ΟΛΑ ΔΙΚΑ ΜΑΣ

    ΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΣΤΕΓΟΙ Ή ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΣΤΑ ΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΞΑΘΛΙΩΣΗΣ, ΣΗΜΑΣΙΑ ΕΧΕΙ ΠΟΥ ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΙ ΚΑΛΟΠΕΡΝΑΜΕ ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΓΙΑΤΙ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΛ-ΛΗΝΑΣ ΘΕΟΣ

    ΤΟΣΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΜΑΣ ΕΧΟΥΝ ΑΠΟΚΑΛΥΨΕΙ ΟΙ ΓΕΡΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ, ΤΙ ΚΙ ΑΝ ΛΙΩΝΟΥΝ ΠΑΙΔΑΚΙΑ ΑΠΟ ΚΑΡΚΙΝΟ, ΚΑΛΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΝΑ ΠΕΘΑΙΝΟΥΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΚΑΙ ΝΑ ΖΟΥΝ ΜΙΚΡΟΨΥΧΟΙ, ΝΑ ΚΑΚΟΠΟΙΟΟΥΝΤΑΙ ΠΑΙΔΙΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΤΟΥΣ, ΣΗΜΑΣΙΑ ΕΧΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΕΝΑ ΘΑΥΜΑ ΚΑΙ ΑΠΟ ΑΥΤΟ ΘΑ ΠΙΑΣΤΟΥΜΕ ΝΑ ΤΟ ΔΕΙΧΝΟΥΜΕ ΞΑΝΑ ΚΑΙ ΞΑΝΑ

    ΠΑΨΤΕ ΝΑ ΕΓΩΙΣΤΟΦΕΡΝΕΤΕ


    ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΕΘΝΙΚΙΣΤΗΣ