Ο κ. TURKEY
ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ

Oθωμανικές
διατροφικές συνήθειες
και τούρκικη κουζίνα
από μια διαφορετική άποψη



IMAGE DESCRIPTIONΗ τούρκικη κουζίνα συχνά θεωρείται ως κουζίνα υψηλής γαστρονομίας, καθώς έχει τις ρίζες της σε μία ιδιαίτερα ανεπτυγμένη αριστοκρατορική κοινωνία και έναν ισχυρό κοινωνικό ανταγωνισμό. Υπό το πρίσμα αυτό κατατάσσεται μεταξύ της κινέζικης, της ινδικής και της γαλλικής κουζίνας. Με επιρροές από τις γεύσεις της Περσίας, της Κίνας και της Μέσης Ανατολής, η τούρκικη κουζίνα γνωρίζει την ακμή της στη διάρκεια της οθωμανικής περιόδου (περίπου από τον 15ο έως τον 19ο αιώνα).

Σήμερα γνωρίζουμε αρκετά για τις απόψεις, που είχε η τούρκικη ελίτ της περιόδου αυτής για τη μαγειρική, καθώς επισκέπτες από τη Δύση περιέγραψαν τις διατροφικές συνήθειες, που επικρατούσαν στην οθωμανική Αυλή. Στην πραγματικότητα, οι ξένοι αυτοί περιέγραφαν τα έθιμα, που τηρούνταν στις τραπεζαρίες του παλατιού Τοπ Καπί, συχνά με μεγαλύτερη λεπτομέρεια απ' ό,τι οι ντόπιοι, μιας και ως εξωτερικοί παρατηρητές ήταν σε θέση να καταγράψουν ό,τι φάνταζε περίεργο στα μάτια τους αναφορικά με την οθωμανική εθιμοτυπία και τις γαστρονομικές συμβάσεις.

Στο άρθρο αυτό θα περιγραφούν οι διατροφικές και οινολογικές συνήθειες που επικρατούσαν στην οθωμανική Αυλή της Κωνσταντινούπολης μέσα από τα μάτια ενός ξένου, και στην προκειμένη περίπτωση του ολλανδού πρέσβη στην Υψηλή Πύλη του 18ου αιώνα, Cornelis Calkoen (1696-1764), του οποίου το όνομα σημαίνει στην κυριολεξία «γαλοπούλα-turkey».

Πέρα από την περιγραφή της ακρόασής του στην Αυλή του Σουλτάνου σε μία λεπτομερή αναφορά προς τους εντολοδόχους του, ο Calkoen είχε αναθέσει στο γάλλο ζωγράφο Jean-Baptiste Vanmour (1671-1737) να αποδόσει ζωγραφικά το σημαντικό αυτό γεγονός.
 
Παράλληλα, θα πραγματευθούν οι οθωμανικοί κανόνες εθιμοτυπίας, που αφορούν στο φαγητό και το ποτό και οι οποίοι συχνά απορρέουν από το ισλαμικό δόγμα. Με μία ευρύτερη έννοια εξετάζεται η εξέλιξη της συμπεριφοράς στο τραπέζι στην οθωμανική αυτοκρατορία από τα τέλη του 15ου έως τον 18ο αιώνα. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στα κουζινικά σκεύη και τον εξοπλισμό εστίασης, που χρησιμοποιούνταν στα αυτοκρατορικά μαγειρεία του ανακτόρου Τοπ Καπί της Κωνσταντινούπολης, όπου ήταν αποθηκευμένα διαφόρων ειδών σκεύη: κινέζικη πορσελάνη, χάλκινα σκεύη και τοπική κεραμική με εφυάλωση κασσίτερου (όπως κεραμικά Ιζνίκ και Κιουτάχειας).

Τα αρχεία της κουζίνας του παλατιού και οι οθωμανικές μινιατούρες μας δίνουν μια κάποια ιδέα για τη χρήση που είχαν αυτά τα υψηλής ποιότητας σκεύη στη διάρκεια πολυτελών δεξιώσεων. Παρόλα αυτά, τα κεραμικά Ιζνίκ και Κιουτάχειας δεν χρησιμοποιούνταν αποκλειστικά και μόνο στην τραπεζαρία του σουλτάνου στην Κωνσταντινούπολη. Πρόσφατες ανασκαφές στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια αποκάλυψαν ότι ήταν, επίσης, γνωστά και στις επαρχίες της οθωμανικής αυτοκρατορίας.

 

 
Ο κ. Turkey (Cornelis Calkoen).
 


 

Ο Cornelis Calkoen
επισκέπτεται το παλάτι Τοπ Καπί

Την Κυριακή, 14 Σεπτεμβρίου του 1727, ο πρέσβης της Ολλανδικής Δημοκρατίας Cornelis Calkoen είχε την τιμή να γίνει δεκτός σε ακρόαση στην οθωμανική Αυλή από το σουλτάνο Αχμέτ Γʼ. Ο Calkoen έκανε μία εκτενή περιγραφή της ιδιαίτερης επίσκεψής του στο σουλτάνο και τον γαμπρό του, τον μεγάλο βεζίρη Νταμάτ Ιμπραήμ Πασά. Η αναφορά του αυτή φυλάσσεται τώρα στα κρατικά αρχεία της Χάγης και στο εξής θα αναφέρεται ως «Αναφορά».

Ο Cornelis Calkoen γεννήθηκε στις 21 Μαΐου 1696 και ήταν γόνος πλούσιας οικογένειας ευγενών του Άμστερνταμ, η οποία ασχολούνταν με το εμπόριο στην Ανατολή. Γνωστός ως άνθρωπος φιλικός και με τεράστιο κύρος, διετέλεσε πρέσβης της Ολλανδικής Δημοκρατίας στην Υψηλή Πύλη της Κωνσταντινούπολης από το 1725 έως το 1743. Προφανώς, όφειλε τη θέση του στις προσπάθειες κάποιου συγγενή, του δήμαρχου τον Άμστερνταμ Jan Six, ο οποίος ανήκε στη γνωστή ολλανδική έκτη δυναστεία, που τόσο συχνά απαθανατίστηκε ζωγραφικά από τον Ρέμπραντ τον 17ο αιώνα.

Ως διπλωμάτης ο Cornelis Calkoen δεν ήταν ιδιαίτερα επιτυχημένος, αλλά η προσωπικότητα και το κύρος του φαίνεται ότι κέντρισαν την φαντασία των μελλοντικών γενεών. Πολύ μετά το θάνατό του, το 1764, κυκλοφόρησαν πολλές φήμες γιʼ αυτόν και την όμορφη ερωμένη του, μια απελεύθερη σκλάβα γνωστή ως Beyaz Gul (Λευκό Ρόδο). Τελικά, οι ιστορίες αυτές βρήκαν τη λογοτεχνική τους έκφανση στο ιστορικό μυθιστόρημα με τον τίτλο «Μεγάλος Κύριος», που είναι γραμμένο από τον M.C. νan Zeggelen κι έχει ως κεντρικό χαρακτήρα τον Calkoen.

Ο Cornelis Calkoen όχι μόνο συνέταξε λεπτομερή αναφορά σχετικά με την ακρόασή του στην Αυλή του Αχμέτ Γʼ προς τους εντολοδόχούς του (το Γραφείο Εμπορίου με την Ανατολή, που έδρευε στο Άμστερνταμ), αλλά ήθελε για τον εαυτό του και μια ζωγραφική μαρτυρία του σημαντικού αυτού γεγονότος. Την αποτύπωση αυτή την ανέθεσε στο γάλλο ζωγράφο Jean-Baptiste Vanmour, ο οποίος ήταν φημισμένος για τις ρεαλιστικές και αληθοφανείς απεικονίσεις πολυπρόσωπων συνθέσεων, που είχε ζωγραφίσει για λογαριασμό αρκετών γάλλων πρέσβεων και ενός σουηδού διπλωμάτη στις αρχές του 18ου αιώνα. Στην πραγματικότητα, το έργο του Vanmour είχε αρχίσει να αποκτά τέτοια φήμη μεταξύ των διπλωματικών κύκλων της Κωνσταντινούπολης, ώστε οι διαρκώς αυξανόμενες παραγγελίες τον ανάγκασαν να ιδρύσει ένα «εργαστήρι» με βοηθούς.


 

 
Ο Cornelis Calkoen στην αυλή του σουλτάνου. (Πίνακας Jean-Baptiste Vanmour).
 


Οι τούρκικοι πίνακες του Vanmour και τον εργαστηρίου του, που συνέλεξε ο Cornelis Calkoen φυλάσσονται στις μέρες μας στις αποθήκες του κρατικού μουσείου στο Άμστερνταμ. Το κληροδότημα του Calkoen αριθμεί εξήντα πέντε ελαιογραφίες, οι περισσότερες από τις οποίες θεωρούνται αυθεντικά έργα του Jean-Baptiste Vanmour. Επτά άλλοι «τούρκικοι» πίνακες δεν ανήκουν, πιθανότατα, στο κληροδότημα αυτό, αλλά προέρχονται από τα κεντρικά του Γραφείου Εμπορίου με την Ανατολή στο Άμστερνταμ.

Ο Vanmour ζωγράφισε τρεις πίνακες με θέμα την ακρόαση του Calkoen στο παλάτι Τοπ Καπί. Και οι τρεις δίνουν πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες σχετικά με το τελετουργικό, που ακολουθούνταν στη διάρκεια επισκέψεων ξένων πρεσβευτών στην οθωμανική Αυλή. Στον πρώτο πίνακα (κρατικό μουσείο Α-4076, 91,5x125 εκ.) μπορούμε να διακρίνουμε τον ολλανδό πρέσβη και την ακολουθία του να διασχίζουν την τεραστίων διαστάσεων δεύτερη αυλή του Τοπ Καπί, περίπου εκατόν τριάντα μέτρα μήκος και εκατόν δέκα μέτρα πλάτος, τη στιγμή, που μερικές χιλιάδες γενίτσαροι τρώνε (πρακτική γνωστή και ως «λεηλασία της κατσαρόλας»). Σύμφωνα με την «Αναφορά», οι γενίτσαροι καταβρόχθιζαν με ευχαρίστηση λίγα καρβέλια ψωμί και πιάτα με βρασμένο ρύζι (πιλάφι), κάτι που ο Calkoen εξέλαβε ως περίτρανη απόδειξη της πίστης και της υποταγής τους στο σουλτάνο.

Ο δεύτερος πίνακας τον Vanmour (κρατικό μουσείο Α-4077, 90x120 εκ.) είναι ακόμα πιο αποκαλυπτικός, καθώς απεικονίζει το γεύμα, που προσφέρθηκε στον Calkoen από το μεγάλο βεζίρη εκ μέρους του σουλτάνου Αχμέτ Γʼ. Ο ολλανδός πρέσβης έγινε δεκτός από το μεγάλο βεζίρη στην αίθουσα του Συμβουλίου ή Ντιβάνι, όπου στη συνέχεια προσφέρθηκε φαγητό από τις κουζίνες του παλατιού ως χειρονομία φιλοξενίας του σουλτάνου προς τους επίσημους προσκεκλημένους του. Στις τρεις πλευρές του δωματίου υπήρχε ένας χαμηλός καναπές, που καλυπτόταν με τουρκικά χαλιά (το Ντιβάνι, από το οποίο πήρε την ονομασία του το Συμβούλιο).

Η «Αναφορά» δίνει λεπτομερή περιγραφή του γεγονότος. Ο Calkoen κάθισε σε ένα σκαμνί, δίπλα σε δύο μεταφραστές. Το γεύμα προσφέρθηκε πάνω σε χαμηλά ξύλινα βάθρα, όπου ήταν τοποθετημένοι μεγάλοι στρογγυλοί ασημένιοι δίσκοι, που χρησιμοποιούνταν ως τραπέζια κατά τη διάρκεια του γεύματος. Πάνω σε αυτούς τους δίσκους ήταν τοποθετημένα, για καθέναν από τους συνδαιτυμόνες, κομμάτια ψωμί και κουτάλια φτιαγμένα από ελεφαντόδοντο ή έβενο.

Το φαγητό σερβιρίστηκε σε μεγάλα μπωλ τοποθετημένα στο κέντρο του δίσκου. Όλοι έπρεπε να φάνε με τα δάκτυλα από το ίδιο πιάτο, «το οποίο απομακρυνόταν από μπροστά τους τόσο γρήγορα, ώστε καθένας είχε την ευκαιρία να πάρει φαγητό από αυτό όχι περισσότερο από δύο ή τρεις φορές». Ο Calkoen έμεινε, επίσης, έκπληκτος από το γεγονός, ότι οι οικοδεσπότες του δεν χρησιμοποιούσαν πιάτα ή πετσέτες. Μετά το γεύμα ─το οποίο δεν διήρκεσε ρισσότερο από μισή ώρα─ οι συνδαιτυμόνες έπλυναν τα χέρια τους και ήπιαν καφέ.

Τέλος, στον τρίτο πίνακα του Vanmour (κρατικό μουσείο Α-4078, 90x121 εκ.) μπορούμε να δούμε την ακρόαση αυτή καθεαυτή του Calkoen στο σουλτάνο Αχμέτ Γʼ. Ο ξένος απεσταλμένος περνούσε μέσα από την Πύλη της Ευδαιμονίας για να φθάσει στην Αίθουσα του Θρόνου, που βρισκόταν στην τρίτη αυλή, όπου και παρουσιάστηκε ενώπιον του σουλτάνου. Το πιο σημαντικό γεγονός στην καριέρα ενός πρέσβη ήταν η πρώτη ακρόασή του από το σουλτάνο, ένα είδος εναρκτήριας τελετουργίας, που περιελάμβανε μεγάλη επίδειξη δύναμης εκ μέρους των γενίτσαρων, όπου ο απεσταλμένος γινόταν αποδέκτης ταπεινωτικών σχολίων, αλλά και επευφημιών.




 
Το δείπνο του σουλτάνου προς τιμή του πρέσβη Cornelis Calkoen.
 


 

Ανασύνθεση του γεύματος

Εάν προσπαθήσουμε να ανασυνθέσουμε το γεύμα του Cornelis Calkoen στο παλάτι Τοπ Καπί την Κυριακή, 14 Σεπτεμβρίου του 1727, είναι σαφές, ότι αυτό το συμπόσιο έλαβε χώρα στην αίθουσα του Συμβουλίου στη δεύτερη αυλή πριν την επίσημη ακρόαση του Calkoen από τον σουλτάνο Αχμέτ Γʼ. Ο ολλανδός πρέσβης έπρεπε να φάει από ένα μεγάλο μεταλλικό στρογγυλό δίσκο καθισμένος σε ένα χαμηλό καναπέ σκεπασμένο με χαλιά.

Σύμφωνα με την αναφορά του Calkoen στους ανωτέρους του στο Άμστερνταμ, ήταν αναγκασμένος να φάει από ένα κοινόχρηστο πιάτο χρησιμοποιώντας τρία μόνο από τα δάχτυλά του. Προφανώς με το δεξί του χέρι, σύμφωνα με την ισλαμική εθιμοτυπία (αν και κάτι τέτοιο δεν προσδιορίζεται επακριβώς από τον Calkoen). Οι κανόνες της ισλαμικής μαγειρικής δεν επέτρεπαν στους συνδαιτυμόνες τη χρήση μαχαιριών για το κόψιμο τον κρέατος. Αντίθετα, έπρεπε να το κόβουν και να το τρώνε με τα δάχτυλά τους. Επιπλέον, όλοι οι καλεσμένοι ήταν αναγκασμένοι να τρώνε βιαστικά.

Λευκό, φρεσκοψημένο ψωμί ήταν ακουμπισμένο πάνω στο μεταλλικό δίσκο για κάθε έναν από τους συνδαιτυμόνες, αλλά δεν υπήρχαν ατομικά πιάτα ή πετσέτες. Τα μόνα σκεύη που χρησιμοποιούνταν ήταν τα κουτάλια, συχνά φτιαγμένα από ελεφαντόδοντο ή έβενο, για τη σούπα και την κομπόστα. Ο Calkoen και οι συνδαιτυμόνες του ήταν υποχρεωμένοι να εφαρμόσουν το περίπλοκο πρωτόκολλο, που επέβαλε τη βρώση της σούπας από το ίδιο πιάτο, σύμφωνα με το οποίο η δεξιά πλευρά των κουταλιών αυτών χρησιμοποιούνταν για το σερβίρισμα της σούπας και η αριστερή για την κατάποσή της.

Τα πιάτα παραδίδονταν χέρι με χέρι από τους υπαλλήλους της Αυλής, οι οποίοι σχημάτιζαν μια σειρά από τις κουζίνες του παλατιού (δίπλα στη δεύτερη αυλή) έως το δίσκο από τον οποίο έτρωγε ο Calkoen. Το μεσημεριανό του πιθανότατα παρασκευάστηκε από εξακόσιους περίπου επαγγελματίες μάγειρες, που εργάζονταν στις κουζίνες του σουλτάνου.

Στο μενού υπήρχαν πιθανότατα ρύζι και αρνίσιο κρέας και το φαγητό σερβιριζόταν σε μεγάλα πιάτα, φτιαγμένα από ασήμι ή ακριβή κινέζικη πορσελάνη. Κατά πάσα πιθανότητα, οι συνδαιτυμόνες έτρωγαν επίσης και από φθηνότερα καθημερινά σκεύη κατασκευασμένα στο Ιζνίκ, αν και η ακμή αυτού του κέντρου κεραμικής είχε ήδη περάσει τον 18ο αιώνα.


 

 
Η ακρόαση του ολλανδού πρέσβη στον σουλτάνο.
 


Μετά το μεσημεριανό φαγητό, οι συνδαιτυμόνες έπλεναν τα χέρια τους κι έπιναν καφέ. Πιθανότατα χρησιμοποιούσαν διακοσμημένα φλιτζάνια καφέ, φτιαγμένα στην Κιουτάχεια, τα οποία αγαπούσε ιδιαίτερα η αφρόκρεμα της οθωμανικής κοινωνίας τον 18ο αιώνα. Επιπλέον, το σερμπέτι λεμονιού, το μοναδικό ποτό που προσφέρονταν στη διάρκεια του φαγητού, θα μπορούσε να έχει παρασκευασθεί στις αυτοκρατορικές κουζίνες από λεμόνια, που στίβονταν σε λεμονοστίφτες που κατασκευάστηκαν στην Κιουτάχεια.

Τόσο τα κεραμικά Ιζνίκ όσο και εκείνα από την Κιουτάχεια είναι προϊόντα βελτιωμένης τεχνολογίας της κεραμικής τέχνης και, προφανώς, ειδικά σχεδιασμένα για τις τραπεζαρίες των ανώτερων κοινωνικών στρωμάτων της οθωμανικής κοινωνίας. Επομένως, δεν είναι τυχαίο, ότι ο Cornelis Calkoen έφαγε ─πιθανότατα─ από ένα πιάτο Ιζνίκ κι ότι σίγουρα ήπιε τον καφέ του από ένα φλιτζάνι από την Κιουτάχεια.



Σημείωση:

Το παραπάνω κείμενο προέρχεται από διάλεξη
που έδωσε στα αγγλικά η dr. Jοanita Vrοοm

στο αμφιθέατρο της Γενναδείου Βιβλιοθήκης στις 3.4.2012.





Η dr. Jοanita Vrοοm είναι καθηγήτρια στο πανεπιστήμιο Leiden της Ολλανδίας.

Eιδικεύεται στην αρχαιολογία των μεσαιωνικών και μεταβυζαντινών χρόνων στην ανατολική Μεσόγειο (από τον 7ο έως τον 20ό αιώνα) με έμφαση στις κοινωνικο-οικονομικές και πολιτιστικές πτυχές της βυζαντινής, ισλαμικής και οθωμανικής κεραμικής, καθώς και της κεραμικής των πρώιμων νεότερων χρόνων. Ενδιαφέρεται κυρίως για την παραγωγή και διακίνηση της κεραμικής, καθώς και για την κουζίνα και τις συνήθειες εστίασης.

Αφού ολοκλήρωσε το διδακτορικό της στο πανεπιστήμιο του Leiden της Ολλανδίας, δραστηριοποιήθηκε ως ειδικός στην κεραμική σε διεθνείς ανασκαφές και επιφανειακές έρευνες στην Αλβανία (Βουθρωτό, Απολλωνία, Δυρράχιο, Rembeç), στην Ελλάδα (Αιτωλία, Αθήνα, Βοιωτία, Θήβα, Κύθηρα, Αντικύθηρα), στη Μικρά Ασία (Έφεσος, Λίμυρα, Σάρδεις), στην ανατολική Τουρκία (Ευχάιτα, Kalehöyük, Horum Höyük, Ταρσός, Zeytinli Bahçe), στην Ουκρανία (Χερσόνησος) και στην Κύπρο (όρος Τρόοδος).

Έχει συνεργασθεί με 23 ευρωπαϊκά, και μη, πανεπιστήμια και με 13 ερευνητικά ινστιτούτα. Έχει δημοσιεύσει τη διδακτορική της διατριβή με θέμα After Antiquity. Ceramics and Society in the Aegean from the 7th to the 20th century A.C. A Case Study from Boeotia, Central Greece στη σειρά Archaeological Studies του πανεπιστημίου Leiden (2003) και μια δεύτερη μονογραφία με τίτλο Byzantine to Modern Pottery in the Aegean. An Introduction and Field Guide (Utrecht, 2005). Είναι Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο τμήμα Αρχαιολογίας του πανεπιστημίου Leiden.

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


33 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 43298

    19 Ιουν 2017

    Ανώνυμος 38347 "ΣΛΑΥΒΕ σκλαβος θα εισαι παντα του κομπλεξισμου σου."
    Για 4η χρονια μπαίνεις και σχολιάζεις αρνητικά σε αυτήν την σελίδα, μια σείδα που εν τέλη σου "κάθετε στο στομάχι", φαντάζομαι πόσο ασήμαντη είναι η ζωή σου.

    Πιό μικρόψυχος και πιο ρατσιστής πεθαίνεις. Αυτά σου δίνουν ζωη, το παραμύθι ότι δήθεν κατάγεσαι απο αρχαίους έλληνες και το άλλο παραμύθι πως είσαι ανωτερος των υπολοίπων συνομιλιτών σου, "ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ". Λες τον Βιελιδόπουλο εγωιστή, αλλά εσύ "θιγεσε" όταν κάποιος έχει αντίθετη αποψη απο εσένα και πετάγεσε να τον "βάλεις σην θεση του", εθνικισταρά.

    Το ότι το 30% χεδον του Ρωμεϊκου πλυθησμού καταγεται απο Σλάβους, δεν σου έει τίποτα, όχι, όταν πολλοί σλαβογενείς χρυσαυγίτες ή "πατριώτες" όπως η Χαρά Νικοπούλου ή η Μαρία Τζάνη ή η ηθοποιός Ζωή Λάσκαρη κτλ., πουλάνε το πατριωτιλίκι τους επειδή βολευτήκανε, αυτοί όλοι είναι"απόγονοι του Περικλέως" για εσένα, αλλά ο Βιελιδόπουλος είναι "σλάβος". Αρε φουκαρά, αξιολύπητος είσαι, να ζείς σε ένα παραμύθι και το μόνο που θα κληρονομήσεις να είναι δύο μέτρα μεσα στην γή και η κακία που θα αφήεις πίσω σου, όσο ζούσες.

  • Ανώνυμος 38347

    22 Απρ 2016


    Bielidopoulos έγραψε...
    ~Φάτε μια κρεμούλα ντουρκορωμιοί μου και τα κεφάλια μέσα. Επιστροφή στον βόθρο σας δηλαδή. ;)
    παρε το δηδαδη σου
    χορτασε ο μπιντες βοθρολυματα και ξερναει σλαυβο κραυγες εγωισμου της ταμπελας του
    ΣΛΑΥΒΕ σκλαβος θα εισαι παντα του κομπλεξισμου σου.
    τωρα πλεον να κρυφτεις δεν μπορεις πισω απο τον ελληνογλωσσο διερμηνεα σου.
    μη μου πεις οτι γνωριζεις ελληνικα;;
    α ρε φουκαρα ταμπελο φρακτη.
    ειδες οι ομοιοι σου;; ΑΝΘΡΩΠΙΑ ;ΤΙ;;ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ

  • Bielidopoulos

    20 Απρ 2016

    ~
    Φάτε μια κρεμούλα ντουρκορωμιοί μου και τα κεφάλια μέσα. Επιστροφή στον βόθρο σας δηλαδή. ;)

  • Ανώνυμος 38306

    20 Απρ 2016

    ΡΕ ΜΠΙΝΤΕ
    ΓΙΑΤΙ ΡΕ ΔΕΝ ΛΕΣ ΟΤΙ ΕΙΣΑΙ ΣΚΟΠΙΑΝΟΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΤΑΜΠΕΛΑ ΜΑΚΕΔΟΝΑΣ;;
    ΞΕΚΟΛΑ ΡΕ ΕΘΝΙΚΟΜΟΥΛΑΡΟ ΑΠΟ ΤΑΜΠΕΛΑ
    ΕΙΔΕΣ ΟΙ ΟΜΟΙΟΙ ΣΟΥ;ΣΑΝ ΠΟΡΝΕΣ ΦΑΝΕΡΩΣΑΝ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΑ ΤΟΥΣ

  • Ανώνυμος 38305

    20 Απρ 2016

    ναι γιατι με πνιγει του μπιντε σου ο βοθρος.
    αν οι αρχαιοι ηταν αμπελοφιλοσοφοι τοτε γελοιε δεν θα βρισκοσουν σε αυτο το σταδιο γνωσης.
    οσο για τους ρωμιους. μεγαλο αχτι σε κυριευει στο ακουσμα και μονο της λεξης. αραγες γιατι;;
    βλεπεις φουκαρα και ακους ολοι για αυτους με σεβασμο να ομιλουν εκτος βεβαια απο το κομπλεξικο εγω σου γιατι με ολα τα παθη και τις ανοησιες που πρατουν ΔΕΝ ΠΑΥΟΥΝ ΠΡΩΤΑ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ και όχι μισανθρωπα σκουπιδια σαν των λατινω τα δρωμενα
    ο μπιντες βλεπεις δεν ιδρωνει απο τετοιες στιχομυθιες αχορταγα παντα θελει κοπρώδη λυματα για να κορεσει το μισος που εχει για τον ΑΝΘΡΩΠΟ χωρις ταμπελες ρατσας .......
    απαντηση σουδωσε καποιος: ΜΗ ΚΡΙΝΕΙΣ ΕΞ ΙΔΙΩΝ ΤΑ ΑΛΛΟΤΡΙΑ
    συγνωμη ξεχασα Ο ΔΙΕΡΜΗΝΕΑΣ ΣΟΥ ΔΕΝ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΕΙ ΤΕΤΟΙΕΣ ΛΕΞΕΕΩΝ ΝΟΗΜΑΤΑ...........

  • Bielidopoulos

    19 Απρ 2016

    ~
    "τι; θα πει ''βολεμένοι ''. αφου το αυριο κανεις δεν γνωριζει;;"
    Ξεπροβάλλεις το κεφάλι σου από τον βόθρο και φωνιάζεις αμπελοφιλοσοφίες. Κατόπιν ξαναβάζεις το κεφάλι μέσα.
    Όπως είχε πει ο γελωτοποιός της ρωμιοσύνης: αν οι μισοί έλληνες ήξεραν πως ζουν οι άλλοι μισοί θα ήταν και αυτοί απατεώνες.

  • Ανώνυμος 38267

    19 Απρ 2016

    το βιολί σου βιολακη
    ξεφτιλο-ρωμιέ καρπαζοεισπράκτορα: απο ποτε ρε κοπροντουβαρο
    μιλας για ταμπελες ανθρωπων;; μηπως αραγες δεν εισαι ανθρωπος;;
    τι; θα πει '' εθνική κυριαρχία''. οταν γεννηθηκες ειχες τετοιο ορισμο;;
    τι; θα πει ''μάγκας και έχεις @@'' πρωτη φορα ακουσες για νομισματα;;
    τι; θα πει ''βολεμένοι ''. αφου το αυριο κανεις δεν γνωριζει;;
    σου εγραψα Αυτος που τα εγγλεζιν=κα σου ερμηνευει στα ελληνικα μαυρα μεσανυκτα εχει για τουτη που λεει''σιγα ρε την γλωσσα΄΄ .
    παντως να χαίρεσαι τις ονοματολογιες σου.
    ΑΕΙ ΦΟΥΚΑΡΑ ΠΕΘΑΝΕΣ ΠΡΟΤΟΥ ΚΑΝ ΝΙΩΣΕΙΣ ΤΟ ΣΚΟΠΙΜΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ.

  • Bielidopoulos

    15 Απρ 2016

    ~
    Στον κόσμο σου ως συνήθως ξεφτιλο-ρωμιέ καρπαζοεισπράκτορα. Πάλι οι ξένοι φταίνε, οι ρωμιοί δεν φταίνε σε τίποτα. Σου επιβάλλον μέτρα οι ξένοι ε ζώο και σου αφαιρούν την εθνική κυριαρχία; Τότε επέστρεψε στην δραχμή αν είσαι μάγκας και έχεις @@. Ούτε καν ξέρεις τί είναι αυτά. Οι βολεμένοι τελικά να μην ξεβολευτούν με τίποτα.

  • Ανώνυμος 38213

    15 Απρ 2016

    γιαυτο μπιντε εισαι στ' κατομαζω(χ)τρας
    εσυ ρε παπαρα θα γλυτωσεις;; ξυπνα ρεεεεε
    8,5 δισεκατομμυρια ετοιμαζουν τον ερχομενο κατακλυσμο. αυτα ειναι τα χειριστα και οχι τα χιλιαρικα σου. αυτα μονο για να σκουπιζεις ...ξερεις τι.
    υπομο(υ)νη.

  • Bielidopoulos

    14 Απρ 2016

    ~
    Οι βολεμένοι να μην ξεβολευτούν;
    Υπομο(υ)νή τα χειρότερα δεν έχουν έρθει ακόμα.

  • Ανώνυμος 38199

    14 Απρ 2016

    στον 192 και στον μπιντε
    ωστε γνωριζετε την γλωσσα που γράφετε
    ωστε μελετησατε τα αρχαια κειμενα της
    ωστε φθασατε στην ομιλια του ωριμου λογου.
    απορια!!!
    γιατι βαζεται λοιπον ταμπελες, μιας και σαν ανθρωποι ολοι μα ολοι στο ιδιο κουμασι που γη λεγεται βιωνουμε καταστασεις ΕΡΙΔΟΣ.
    για να δειξεται οτι βριζεται με μορφωσυνης λογο;;
    ποιος αραγες να ηταν ο μουσαιος Μʼ Ὀρφεας της σύνεσης.

  • Bielidopoulos

    13 Απρ 2016

    ~
    Αγαπητέ δεν ξέρω αν διαβάζεις συστηματικά τα σχόλιά μου, διότι τα ίδια έχω γράψει και εγώ κατά καιρούς. Διανοητικά υποκείμενα που δεν μπορούν να συντάξουν μία πλήρη πρόταση που να βγάζεις νόημα και το κυριώτερο: να μην καταλήγει στο ελεεινό ερωτηματικό. Αφαίρεσέ του την ερώτηση και ο ρωμιός είναι ένα διαλεκτικό τίποτα! Λαγνεία για την ερωτηματική πρόταση και περίγελος του πολιτισμένου κόσμου. Η ερώτηση ή μάλλον καλύτερα ο καταιγισμός ερωτήσεων είναι το τελευταίο καταφύγιο των ημιμαθών και αυτών που δεν έχουν επιχειρήματα. Δεν κοστίζει τίποτε, δεν απαντάνε στις ερωτήσεις που θέτουν και στο τέλος ο συνομιλητής βαριέται από τις αλλεπάλληλες ερωτήσεις και τα παρατάει. Αυτά τα μαθαίνουν οι ρωμιοί από μικρή ηλικία μέσα στο σπίτι από τους ρωμιούς γονείς τους που οπότε τα βρίσκουν σκούρα αμολούν ερώτηση. Ε, τα ίδια κάνει και ο ρωμιός στους άλλους όταν μεγαλώσει. Από το τρίπτυχο πατρίδα-θρησκεία-οικογένεια το τρίτο είναι μακράν το πιο προβληματικό. Μην έχεις αυταπάτες, δεν αποτελούν μια μειοψηφία για φάπες, αλλά την συντριπτική πλειοψηφία. Ζουν ανάμεσά μας, οι ρωμιοί είναι οι καλύτεροι πελάτες μου.
    Και να σου πω και το άλλο. Ζούμε σε δημοκρατία, ακόμη και το διανοητικό σκουπίδι έχει δικαίωμα λόγου και βήματος. Σας εκπλιπαρώ να δείξετε λίγη κατανόηση, εξάλλου το γέλιο κάνει καλό στην υγεία. Μερικές φορές όταν σκέφτομαι ότι η ρωμιοσύνη μπορεί κάποια μέρα να ξυπνήσει, με πιάνει κρύος ιδρώτας γιατί μετά δεν θα έχουμε με ποιους να σπάμε πλάκα.

  • Ανώνυμος 38192

    13 Απρ 2016

    Αξιοσημείωτο πράγμα.... Το παρακολουθώ πολύ καιρό.

    Οι περισσότεροι λάτρεις της Νεοελλάδας από εκείνους που βρίζουν τον κ. Bielidopoulos ή άλλους δεν ξέρουν καν να γράψουν στην Ελληνική γλώσσα....

    Δεν μπορούν να συντάξουν μια πρόταση της προκοπής... Ανορθόγραφες βρισιές, ασύντακτες προτάσεις, μύρια λάθη. Πραγματικοί ...λάτρεις της Ελλάδας!

    Όταν έχεις τέτοιους ...λάτρεις, τι τους θέλεις τους εχθρούς...

    Προφανέστατα είναι άτομα χαμηλού διανοητικού επιπέδου, αφού καταφεύγουν σε ύβρεις για να υποστηρίξουν τις θέσεις τους, επειδή άλλα επιχειρήματα δεν φαίνεται να έχουν, εκτός από τη γλοιώδη, βλακώδη, καταγέλαστη ρωμέϊκη έπαρση και τη χαρακτηριστική θρασυδειλία, ιταμότητα και αστεία κουτοπονηριά.

    Αυτό δεν σημαίνει ότι εγώ που τα γράφω αυτά συμφωνώ με όλες τις απόψεις του κ. Bielidopoulos. Αν όμως του απευθυνθώ, δεν θα τον βρίσω.

    Οι περισσότεροι "πολέμιοί" του, που βιάζονται να δείξουν πόσο φανατικοί "ελληνάρες" είναι βρίζοντάς τον, είναι τόσο αξιολύπητης κατάστασης, που αποτελούν μια εξαιρετικά καλή εξήγηση για τα τραγικά χάλια της χώρας που κατοικούν και "αγαπούν", με εκείνη τη χαρακτηριστική "ανιδιοτέλεια" του ρωμέϊκου τύπου και την λαμπρή τους ευρύτητα πνεύματος κοπαδιού βοοειδών...

    Σας επιτρέπω τώρα να βρίσετε κι εμένα, κυρίες και κύριοι. Είναι η μόνη σας αποδεδειγμένη ικανότητα άλλωστε, να μην σας στερήσω αυτή τη μοναδική χαρά στη ζωή σας...

  • Ανώνυμος 38190

    13 Απρ 2016

    βρε συμφορα που μας βρηκε.
    ο κλεφτοκοτας παλι μιλησε
    και το χιλιαρικο ξεφτελησε την σκεψη.
    σοφιστιας ακοηλουθιο χολης μπιντε

  • Bielidopoulos

    9 Απρ 2016

    @38165
    Σου προτείνω το παρακάτω άρθρο:
    http://www.capital.gr/story/3117625
    Εν συντομία ο συντάκτης υποστηρίζει ότι το μεγάλο πρόβλημα της χώρας παραμένει το ίδιο από τουρκοκρατίας και είναι οι ιδιωτικοί στρατοί των βολεμένων. Έχει άδικο; Δες πώς και μέσω ποίου βολεύεται ο καθένας στο δημόσιο και πόσους βολεύει ο κάθε μπάρμπας και η κάθε μαντάμ με το ταγέρ και το λοφίο με ύφος βαρώνης. Ο συντάκτης αναρωτιέται: "Υπάρχει κανείς που να πιστεύει, πράγματι, πως η ευρύτητα και ο τεράστιος αριθμός Ελλήνων της Ελληνικής Διασποράς είναι κάτι τυχαίο;"

    "Ουστ από τη χώρα μας άμα δεν σας αρέσει."
    Πολύ καλή συμβουλή αγαπητέ.

    @38167
    Αγαπητέ συμφορουμίτη το είχα δει αυτό που λες και δεν το σχολιάσα για να είμαι σύντομος, όσο γίνεται αυτό. Όμως μια και το ανέφερες δράττω την ευκαιρία να πω τα εξής. Τα 40 ευρώ VAGANZA θα είναι τίποτα κινέζικα δεύτερης ποιότητας. Αλλά, ντάξει βρε αδελφέ, ο νεοέλληνας έχει συνηθίσει να καταναλώνει σκουπίδια. Θα δώσω ένα παράδειγμα: LIDL. Όσο θυμάμαι τα ελληνικά LIDL όλο σκουπίδια πουλούσαν, κυρίως αλλαντικά και σοκολατοειδή σε μεγάλες ποσότητες. Ό,τι σκουπίδια έχουν στις αποθήκες τους τα LIDL των άλλων χωρών και δεν μπορούν να τα πουλήσουν, τα στέλνουν εδώ για να τα καταναλώσουν οι ιθαγενείς, φυσικά εν γνώσει των ρωμιών μάνατζερ που άλλο δεν θέλουν. Πήγαινε σε LIDL άλλων χωρών να δεις.

  • Ανώνυμος 38169

    9 Απρ 2016

    Allazei to gegonos oti otan diavazei kaneis to apospasma pou paratithetai parapanw, mporei na fantastei oti oi ellines paraponiountai oti dn exoun lefta alla trexoun na agorasoun pankrivi marka gyaliwn.. Ayto. Just saying...

  • Ανώνυμος 38168

    9 Απρ 2016

    Kαι τι αλλάζει αυτό, βρε παραπάνω;

  • Ανώνυμος 38167

    9 Απρ 2016

    Bielidopoule pareleipses ayto apo to arthro tou link pou paretheses gia ta vaganza:

    "
    «Δεν είναι μόνο η ανυπομονησία του κόσμου για τα VAGANZA πιστεύω, όσο ότι αντί για 100 ή 150 ευρώ που κοστίζουν κανονικά αυτά τα γυαλιά, η εταιρεία τα προσφέρει για τις πρώτες ημέρες που διατίθονται στην Ελλάδα ακόμη και με 40?! Έτσι ο κόσμος ήρθε από το πρωί γιατί φοβόντουσαν πως θα εξαντληθούν αλλά και για να κερδίσει χρήματα» δηλώνει ο υπεύθυνος του καταστήματος οπτικών.
    "

  • Ανώνυμος 38165

    9 Απρ 2016

    Ρε όρνια είστε τόσο στημένοι. Οτιδήποτε βρίζει ελλάδα ίσον σωστό. Οτιδήποτε την επαινεί είναι σκοταδιστικό και ανιστόρητο. Βρε ουστ. Ουστ από τη χώρα μας άμα δεν σας αρέσει.

  • Ανώνυμος 38162

    9 Απρ 2016

    ΕΙΔΕΣ ΟΙ ΤΥΠΟΙ ΜΠΑΙΝΤΟΠΟΥΛΕΟΙ
    ΣΚΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΤΟ ΕΓΩ ΤΟΥΣ
    ΘΑΥΜΑΣΤΕ ΤΟΥ
    ΚΑΙ ΤΑ ΖΩΑ ΦΑΝΕΡΩΣΑΝ ΤΗΝ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΤΟΥΣ.

  • Bielidopoulos

    9 Απρ 2016

    ~
    Το Ελλάντα είναι φως, είναι ιδέα. Οι ιδέες δεν πεθαίνουν ποτέ βρε ανθέλληνες εθνομηδενιστές. Δηλαδή τί θέλετε; Να γίνουμε όλοι αμερικάνοι; Ε, αυτό θέλετε;

    "Απίστευτο κι όμως ελληνικό: Στην Ελλάδα της κρίσης συμπολίτες μας στήθηκαν από τα ξημερώματα σε γνωστό κατάστημα οπτικών της Κηφισιάς, προκειμένου να αποκτήσουν ένα πολυπόθητο ζευγάρι γυαλιών ηλίου της Καλιφορνέζικης φίρμας VAGANZA!"
    http://techit.gr/2016/03/oures-se-katastima-optikon-stin-kifisia-gia-ena-zeugari-gialia-iliou-vaganza/

  • Ανώνυμος 38158

    9 Απρ 2016

    παντα θα κλεβεις αλλονων ιδρωτα. οσο για κριτικη απευθυνσου στα μουλαρια σου ξερεις καλα ΣΑΝ ΛΑΤΙΝΟς Η ΣΑΝ ΤΖΙΧΑΝΤΑ απο που καταγεσαι
    ΤΙ ΕΙΠΕΣ ΓΙΑΥΤΑ;;;;

  • Ανώνυμος 38157

    9 Απρ 2016

    Bielidopoulos έγραψε.
    Οι νεοέλληνες είναι πολύ περισσότερο μπασταρδεμένοι γενετικά από τους βρετανούς.
    Δηλαδή η σφαγιδα που τυπωσε το δενδρο ''ανθρωπος'' μέ ολους τους παραλλαγης κλωνους εχει και ΤΑΜΠΕΛΕΣ;;
    μπιντε σου τοπα μονο στα ΜΟΥΛΑΡΙΑ ΣΟΥ να απευθυνεσαι
    Μαθε πρωτα τουτη την γλωσσα και μετα γραψε
    τουρκο εγγλεζικο τζιχαντ δεν ταιριαζει με τουτη την γραφη
    και τα ντουβαρια εξοργιστηκαν με τουτα που γραφεις.
    ακου οι βρετανοι ....οι γαλλοι οι γερμανοι καλα παλι λολεψες

  • Ανώνυμος 38155

    9 Απρ 2016

    Tόση μογγολολαγνεία σε μια ιστοσελίδα μαζεμένη δεν βρίσκεις εύκολα!
    Ούτε παρακλάδι των "γκρίζων λύκων" να ήσαστε.
    Μου αρέσει που ο Bielidopoulos είναι πρώτος που θα υποστηρίξει όποια ιστορία γραφτεί εδώ στη σελίδα, αρκεί να είναι ενάντια στην Ελλάδα και Ευρώπη.

  • Ανώνυμος 38152

    8 Απρ 2016

    @38138: "Ήμασταν", όχι "είμασταν", ΟΚ περήφανο τούβλο;

  • Bielidopoulos

    8 Απρ 2016

    ~
    Άμα η ρωμιοσύνη δεν θέλει να την κριτικάρουν ας αλλάξει τροπάρι. Είναι λάθος ότι συστηματικά αντιγράφει ό,τι αρνητικό έχει η ανατολή και ό,τι αρνητικό έχει η δύση και φτιάχνει μια greek salad. Τί κουλτούρα είναι αυτή; Να σου πω. Κουλτούρα για φάπες. Βολεύει τους ρωμιούς που θέλουν να κάνουν την φάση αλλιώς, δηλαδή κάτω από το τραπέζι, στα μουλωχτά και σε βάρος των άλλων. Ο χώρος του Αιγαίου ήταν και παραμένει σταυροδρόμι λαών, πολιτισμών, ιδεολογιών, αγαθών και φυλών. Ένα από τα κυριώτερα melting point του πλανήτη. Από εδώ έχουν περάσει... Μια προ ετών έρευνα ανακάλυψε ότι οι μισοί βρετανοί είναι γερμανικής προέλευσης, κυρίως της νότιας και κεντρικής Αγγλίας προφανώς, αφού όσο πας προς βόρεια βλέπεις πιο πολλούς μελαχρινούς και μελαχρινές παρά ξανθούς και ξανθιές.
    http://www.ethnos.gr/diethni/arthro/me_germanika_gonidia_oi_misoi_bretanoi-63165136/
    Οι νεοέλληνες είναι πολύ περισσότερο μπασταρδεμένοι γενετικά από τους βρετανούς.

    Ρωμιοσύνη - Con Air. Enjoy!
    http://www.imdb.com/title/tt0118880/

  • Ανώνυμος 38145

    8 Απρ 2016

    μπιντε ξεσαλωσες τελειως
    κανε και καμια ερευνα ρε παπαρα
    παντα θα κλεβεις αλλονων ιδρωτα. οσο για κριτικη απευθυνσου στα μουλαρια σου ξερεις καλα ΣΑΝ ΛΑΤΙΝΟς Η ΣΑΝ ΤΖΙΧΑΝΤΑ απο που καταγεσαι

  • Bielidopoulos

    8 Απρ 2016

    ~
    Ξέχασα να κάνω login.

  • Ανώνυμος 38142

    8 Απρ 2016

    ~
    "Είμασταν ανάξιοι ακόμη και να κατακτηθούμε από τέτοιο λαό."
    Καλόοο.
    Το "είμασταν" όμως πού κολλάει;
    ;)

  • Ανώνυμος 38141

    8 Απρ 2016

    Εμ αφού ήταν όλοι ευφυέστατοι. Από κρέας κάτω από τη σέλα φτάσανε στον τσιγαρισμένο κιμά στο πατ κιουτ. Το ότι δεν είχαν καν κουζίνα επειδή ήταν νομάδες δεν έπαιξε ρόλο. Αλλά που να νιώσουμε το μεγαλείο των Οθωμανών εμείς οι βδελλορωμιοί...

  • Ανώνυμος 38139

    8 Απρ 2016

    Προφανώς η απουσία αναφοράς στην επιρροή της κουζίνας των Βυζαντινών υποδεικνύει και την επιστημονικότητα του άρθρου και φυσικά την αμεροληψία του.Τω όντι έκαναν άλματα από το ψήσιμο του κρέατος με τον ιδρώτα του αλόγου στο ψήσιμο με φωτιά...

  • Ανώνυμος 38138

    8 Απρ 2016

    Α βέβαια. Η ρωμιοσύνη την κατέστρεψε την Υψηλή Τουρκική Κουζίνα. Μαζί με οτιδήποτε άλλο Οθωμανικό και Υψηλό. Ντροπή μας. Είμασταν ανάξιοι ακόμη και να κατακτηθούμε από τέτοιο λαό.

  • Bielidopoulos

    7 Απρ 2016

    ~
    Το ρύζι πανταχού παρόν. Παρεμπιπτόντως σε όλο τον κόσμο το ρύζι αποτελεί βασικό πιάτο εκτός από: Ευρώπη και Βόρεια Αμερική. Λατινική Αμερική, Αφρική και Ασία το ρύζι συνδυάζεται εύκολα με λίγα βραστά λαχανικά ή όσπρια ή κομματάκια (μερικές φορές υποψία) ψαριού ή κρέατος.
    Η τυπική τουρκική κουζίνα θεωρείται ως επί τω πλείστον συνέχεια της οθωμανικής. Έτσι ένα τυπικό τουρκικό οικιακό γεύμα περιλαμβάνει σούπα, βραστά λαχανικά ή όσπρια με κομματάκια κρέας ή κιμά, πιλάφι, σαλάτα ή γιαούρτι. Κρεατικά τρώγονται στους γάμους και κατά τη διάρκεια του Kurban Bayram και μετά την βιομηχανική παραγωγή του κρέατος μπορεί και καθημερινά (δηλαδή περίπου ότι ίσχυε και στην Ελλάδα μέχρι πριν λίγες δεκαετίες).
    https://en.wikipedia.org/wiki/Turkish_cuisine#Homemade_food
    https://en.wikipedia.org/wiki/Turkish_cuisine#Meats
    Και το κουλούρι εξ μέσης ανατολής:
    https://en.wikipedia.org/wiki/Simit

    Παρεμπιπτόντως οι βαριές σάλτσες, τα ψωμιά και οι βαριές πίτες της νεοελληνικής κουζίνας προφανώς είναι αραβικής προέλευσης. Με τη ρωμιοσύνη να βάζει την στάμπα της: υπερβολικά έως τελικής πτώσεως μαγειρευμένα, υπερβολικά λαδερά με πολλά μυρωδικά για να καλύψουν την έλλειψη ουσίας μετά από τόσο πολύ ψήσιμο. Αυτά.