“ΕΣΛΑΥΩΘΗ
ΠΑΣΑ Η ΧΩΡΑ...”
(Β΄ ΜΕΡΟΣ)

Επιστρέψτε στο α΄ μέρος τού άρθρου
κάνοντας κλικ εδώ.


Στα μέσα, όμως, τού 7ου αιώνα, οι βυζαντινοί αυτοκράτορες και οι στρατηλάτες,  έκαναν σειρά ολόκληρη επιχειρήσεων πολεμικών εναντίον των σλαβικών φυλών. Όταν έλυσαν τα χέρια τους από τις επιδρομές στις ανατολικές περιοχές, τότε εξεστράτευσαν -κυρίως κατά των σλάβων, που είχαν εποικισθεί στη Μακεδονία και στη Θράκη- γιατί  συνιστούσαν κίνδυνο για την πρωτεύουσα Κωνσταντινούπολη. Οι εκστρατείες αυτές (κατά το 657, 678, 687 μ.Χ.) δεν είχαν και πολύ μεγάλη επιτυχία. Πολλές σλαβικές νομαδικές και ποιμενικές φυλές, δήλωσαν υποταγή στο βυζαντινό κράτος και πολλούς μετέφερε ο Ιουστινιανός ο Β΄ σε μικρασιατικές περιοχές. Οι άλλοι, όσοι έμειναν στη βυζαντινή επικράτεια, έμειναν κι αυτοί σαν ελεύθερες βυζαντινές κοινότητες τού κράτους.


Δεν είναι μόνον ο Fallmerayer, που αμφισβήτησε την αρχαιοελληνική καταγωγή των σημερινών κατοίκων τού ελλαδικού χώρου. Τού Fallmerayer είχε προηγηθεί ο άγγλος ιστορικός Edward Gibbon, ο οποίος στο έργο του «The History of the Decline and Fall of the Roman Empire» (τόμος 9, κεφ. LIII, 1776) είχε αναφερθεί στο θέμα. Η πλειοψηφία εξ άλλου των κατά καιρούς διαφόρων περιηγητών στην Ελλάδα (ιστορικών, αρχαιολατρών κ.λπ.) στις ίδιες πάνω - κάτω παρατηρήσεις προβαίνουν. [Διαβάστε σχετικά στις σειρές τού Κυριάκου Σιμόπουλου Ξένοι ταξιδιώτες στην Ελλάδα (4 τόμοι) και Πώς είδαν οι ξένοι την Ελλάδα τού ΄21 (5 τόμοι).]  

Χριστιανικές πηγές κάνουν επίσης λόγο για εισβολές («Βιβλίο των θαυμάτων τού αγίου Δημητρίου», αββάς Ι. Biclarensis και Ευάγριος στην «Εκκλ. Ιστορία», 228 και «Monumenta Germaniae Historica», τ. ΧΙ, 215), αλλά και για εγκατάσταση των σλάβων στον ελλαδικό χώρο: «...Ο καταραμένος λαός των σλάβων διήλθε όλη την Ελλάδα, κατέλαβε πολλές πόλεις και φρούρια, ερήμωσε, κατέκαυσε, λεηλάτησε και κυριάρχησε τής χώρας, εγκατασταθείς ανενόχλητος και άνευ φόβου, ως να έμενε εις την πατρίδα του... Και έως σήμερα ακόμη (σ.σ. 6ος αιώνας) είναι εγκαταστημένοι ησύχως στις ρωμαϊκές (σ.σ. = βυζαντινές) επαρχίες και χωρίς καμμιά φροντίδα ή φόβο λεηλατούν, δολοφονούν, πυρπολούν. Έχουν γίνει πλούσιοι, κατέχουν χρυσό και άργυρο, ποίμνια αλόγων και πολλά όπλα. Έμαθαν να διεξάγουν τον πόλεμο καλύτερα από τούς ρωμαίους...» (Σύρος επίσκοπος Εφέσου, Ιωάννης: «Τhessalonique des origines au XIV siecle, 98-99).

Σύμφωνα με το Θεοφάνη, η αυτοκράτειρα Ειρήνη, (διαβάστε στην «Ελεύθερη Έρευνα»: Ειρήνη η Αθηναία ή Ειρήνη η Εβραία;), το 783, έστειλε πολύ στρατό εναντίον των σλάβων στη Θεσσαλονίκη, τη Στερεά Ελλάδα και την Πελοπόννησο και τούς υπέταξε («Χρονολ., 1, 456-457).

Η επανάσταση των σλάβων
Γύρω στα 805 - 807 (Βασίλιεφ, Κουγέας και Ζακυθηνός παραδέχονται τη χρονολογία 805, ενώ ο Χόπφ την 807), οι ελεύθεροι αγρότες στην Πελοπόννησο, που ανήκαν σε κοινότητες ελληνικές και σλάβικες, στασίασαν, όπως μάς πληροφορεί ο Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος, χτύπησαν τούς τσιφλικάδες κι ακόμα έφτασαν απ΄ έξω από την Πάτρα και την πολιόρκησαν από στεριά και θάλασσα. Δεν μπόρεσαν όμως, να την πάρουν. Ο βυζαντινός στρατός τούς νίκησε.

Αν δεν είχε γίνει εγκατάσταση πολλών σλάβων στην Ελλάδα, δεν θα ξεσπούσαν κάθε τόσο στάσεις και ανταρσίες σλάβων. «Πράγμα, που δείχνει καθαρά -γράφει ο Βασίλιεφ-, πως τον 8ο αιώνα, οι σλάβοι στη βαλκανική χερσόνησο, συμπεριλαμβανομένης και τής Ελλάδας, όχι μόνον είχαν εγκατασταθεί οριστικά και σταθερά, αλλά και έπαιρναν μέρος στην πολιτική ζωή τής αυτοκρατορίας». («Ιστορία τής βυζ. αυτοκρ.», σελ. 298-299).

«218 χρόνους κατέσχον»
Ο πατριάρχης Νικόλαος Β΄ (1084-1111), σ΄ ένα γράμμα του προς τον αυτοκράτορα Αλέξιο Α΄ Κομνηνό, μεταξύ των άλλων έγραφε: «Οι άβαρες, μέχρι τού 805 ή 807 την Πελοπόννησον επί διακοσίους δέκα οκτώ χρόνους όλους κατέσχον και τής ρωμαϊκής (=βυζαντινής) απετέμνοντο, ως μηδέ πόδα βαλείν όλως δύνασθαι εν αυτή ρωμαίον (=βυζαντινό) άνδρα». (Le Quien: «Oriens Christianus», τ. ΙΙ, 179).
     
Ο σύρος πατριάρχης Μιχαήλ (1166-1199), έχοντας υπ΄ όψη του πηγές τού 6ου αιώνα, γράφει για επεισόδια και μάχες επί Μαυρικίου μεταξύ βυζαντινών και σλάβων στην Κόρινθο, την Αγχίαλο κ.ά.. («Χρονικόν Μιχαήλ τού Σύρου», έκδ. J.B.Chabot, βιβλ. Χ, κεφ. ΧΧΙ, τ. ΙΙ, 361-364).

Αλλά και οι βυζαντινές πηγές πάνω σε αυτό το ζήτημα είναι πολλές. Για σλάβικες επιδρομές, πιθανώς το 588, κάνει λόγο ο βυζαντινός ιστοριογράφος, ο Ευάγριος. («Εκκλ. Ιστορ.», έκδ. «Rindez et Parnentier», 288). Ο Σιμοκράτης μνημονεύει σλαβική επιδρομή στα 585-586 και για συνθήκη ειρήνης, που έκλεισαν οι άβαροι και ο Μαυρίκιος γύρω στα 600. Στα χρόνια τού Φωκά και Ηράκλειου οι σλαβικές επιδρομές εξακολούθησαν. Γι΄ αυτές γράφουν ο επίσκοπος τού Νικίου τής Αιγύπτου, Ιωάννης, ο Θεοφάνης κι ο Ισίδωρος επίσκοπος Σεβίλλης (570-636).

Οι σλάβοι το 623 ενεργούν θαλάσσια επιδρομή ενάντια στα νησιά τού Αιγαίου και την Κρήτη, σύμφωνα με το χρονογράφο Θωμά τον πρεβύτερο από τα Έμμεσα, που έζησε τέλος τού 6ου αιώνα, αρχές 7ου. Για να ενεργούν οι σλάβοι τέτοιες επιδρομές στη νησιά και την Κρήτη, είναι προφανές, ότι ήταν εγκαταστημένοι στα παράλια τής Θεσσαλίας και τής Πελοποννήσου. Για τη θαλάσσια αυτή επιδρομή των σλάβων κάνει λόγο κι άλλη μια πηγή, το «Πασχάλιον Χρονικόν» (Ι, 712). Το καλοκαίρι τού 626 οι άβαροι πολιόρκησαν την Κωνσταντινούπολη. Ο Ηράκλειος αναγνώρισε την εγκατάσταση των σλάβων στην Ιλλυρία κι έτσι απαλλάχηκε από αυτούς.

Από τις πηγές μαθαίνουμε ακόμα, πως και στο Δυρράχιο και στην Αθήνα υπήρχαν σλάβοι (βλ. Βασίλιεφ, 298). Ο γερμανός ιστορικός Κούρτιος, έχοντας υπ΄ όψη τις βυζαντινές πηγές υποστηρίζει, πως στην Πελοπόννησο και μάλιστα στη Μεσσηνία ιδρύθηκε αβαροσλαβικό κράτος κατά τον 6ο αιώνα: «Σύμφωνα με σαφέστατη μαρτυρία, διακόσια δέκα οκτώ χρόνια από το 589 ως 807 υπήρχε και διατηρήθηκε στην Πελοπόννησο αβαρικό, ανεξάρτητο από το βυζαντινό κράτος και απρόσιτο σε κάθε έλληνα χριστιανό». («Peloponnesos», τ. Α΄, 91). Ο Κούρτιος υποστηρίζει ακόμα, πως το αβαρικό κράτος περιλάμβανε τα δυτικά παράλια τής Πελοποννήσου κι ότι το τοπωνύμιο Ναβαρίνο διατηρήθηκε «ίχνος σαφές», που υποδηλώνει, πως στο μέρος αυτό υπήρξε εστιά των αβάρων, όπως προαναφέρθηκε.
 
Όσο περνούσαν τα χρόνια, τόσο οι σλάβοι πλήθαιναν στην Ελλάδα. Τον 8ο αιώνα οι πληροφορίες για τις σλαβικές εποικίσεις είναι πολλές και διαφωτιστικές. Στο «Οδοιπορικό» τής αποδημίας τού αγίου Βιλλιβάρδου (επίσκοπου Eichstaedt) στούς Αγίους Τόπους, λέει, πως στα 723 - 728, που έκανε το ταξίδι του ο παραπάνω επίσκοπος, η Μονεμβασία βρισκόταν στα χέρια των σλάβων. Αργότερα, ο Κ. Πορφυρογέννητος, όπως είδαμε πιο πάνω, γράφει, πως από την πανούκλα, που έπεσε στα μέσα τού 8ου αιώνα, ερημώθηκε ο τόπος, γιατί πέθαναν πολλοί, οπότε εγκαταστάθηκαν οι σλάβοι κι έτσι «εσλαυώθη πάσα η χώρα».

Ο Κωνσταντίνος Ε΄ ο Κοπρώνυμος (διαβάστε στην «Ελεύθερη Έρευνα»: Ένας αυτοκράτορας «Κοπρώνυμος», επειδή συγκρούστηκε με την Εκκλησία),  όταν το 751 κατέλαβε τη Θεοδοσιούπολη και τη Μελιτηνή, πήρε από εκεί τούς παυλικιανούς και τούς πήγε στη Θράκη. Από τις βυζαντινές πηγές μαθαίνουμε, πως ο Κωνσταντίνος έπαιρνε τον πληθυσμό από τη μια περιοχή και τον πήγαινε αλλού. Εκτός από την πανούκλα, ο Κωνσταντίνος είχε κι άλλο λόγο, που εφάρμοσε πλατιά εποικιστική πολιτική. Πήρε από την Ανατολή πληθυσμούς και τούς μετέφερε στη Θράκη κι από τη Βαλκανική τούς σλάβους τούς εποίκισε στην Ελλάδα. Κι ακόμα, το 762, 200.000 σλάβους μέσω τής Μαύρης Θάλασσας τούς μετέφερε στη Βιθυνία (Θεοφάν. 1, 439 και Νικηφ. 66). Εφαρμόζοντας το πρόγραμμα τής εικονομαχίας στα μέρη εκείνα, όπου υπήρχαν πολλοί εικονολάτρες, έστειλε παυλικιανούς και σλάβους, για να έχει το κεφάλι του ήσυχο.

Κάτι αντίστοιχο μαθαίνουμε από το Θεοφάνη, ότι έγινε και στην Κωνσταντινούπολη: Το 754/5, από θανατικό λιγόστεψαν πολύ οι κάτοικοί της, γι΄ αυτό μεταφέρανε οικογένειες από αλλού (Θεοφάν. 66).

Το «Χρονικόν τής Μονεμβασίας»
Έχουμε όμως, κι άλλη πηγή, το «Χρονικόν τής Μονεμβασίας», που γράφτηκε από ανώνυμο ιστοριογράφο τού 10ου αιώνα, βασίζεται σε ιστορικές πηγές προηγούμενων αιώνων και εξιστορεί με παραστατικό τρόπο τη μαζική αβαροσλαβική εποίκηση τού ελλαδικού χώρου από τα χρόνια τού Ιουστινιανού και δώθε. Το ανακάλυψε στη μονή Ιβήρων ο μετέπειτα καθηγητής και πρωθυπουργός, Σπ. Λάμπρου, ο οποίος μάλιστα προβληματίστηκε, για το αν θα το δημοσίευε ή όχι, δεδομένου, ότι το μεσαιωνικό αυτό χειρόγραφο κατέρριπτε όλα όσα υποστήριζε μέχρι τότε η νεοελληνική εθνική σχολή και δικαίωνε από τον τάφο τον Fallmerayer.
   

Ορισμένα αποσπάσματα από το «Χρονικό τής Μονεμβασίας» (από αριστερά προς τα δεξιά):
1. Οι σλαβικές ειβολές στον ελλαδικό χώρο, η εκδίωξη των ελληνικών φύλων κι η εγκατάσταση των σλαβικών στην Πελοπόννησο.
2. Η πολύχρονη (επί 218 χρόνια) εγκατάσταση των αβάρων στην Πελοπόννησο.
3. Ο βασιλιάς Νικηφόρος ανοικοδομεί τη Λακεδαίμονα και την αποικίζει με καφήρους, θράκες, αρμένιους κι άλλους από άλλους τόπους.
4. Ο εκχριστιανισμός των «βαρβάρων».

Παρά το ότι το «Χρονικόν τής Μονεμβασίας» αποτελεί το σπουδαιότερο ίσως κείμενο για την κατανόηση των πληθυσμιακών μεταβολών, που συνέβησαν στον ελλαδικό χώρο κατά το Μεσαίωνα, αγνοείται, επικρίνεται ως αναξιόπιστο ή παραποιείται -για προφανείς λόγους- από την επίσημη νεοελληνική ιστοριογραφία.

Οι σλαβικές κοινότητες στον ελλαδικό χώρο
Οι εσωτερικές διαμάχες τής αυτοκρατορίας κατά τις αρχές τού 8ου αιώνα, οι διαμάχες περί τον αυτοκρατορικό θρόνο, ο αγώνας εικονομάχων και εικονολατρών ήταν τότε κέντρο προσοχής τού κράτους κι έτσι έμειναν άλυτα πολλά ζωτικά προβλήματα των βυζαντινών πληθυσμών. Έτσι, κατά τα χρόνια, που υπολογίζεται, ότι εκδόθηκε ο βυζαντινός αγροτικός νόμος (μέσα τού 8ου αιώνα) υπήρχαν αρκετοί σλαβικοί πληθυσμοί στίς περιοχές τής βυζαντινής αυτοκρατορίας. Οι φυλές αυτές μπορούν να χωρισθούν σε δυο μεγάλες ομάδες.

Μερικοί σλαβικοί πληθυσμοί, κυρίως οι νομαδικοί, έμειναν ανεξάρτητοι από την αυτοκρατορία. Οι άλλοι υποταγήκαν στούς αυτοκράτορες (Κώνστα Β΄, Κωνσταντίνον Πωγωνάτο και στον Ιουστινιανό Β΄).

Η αυτοκρατορία διατηρούσε σε όλα τα Βαλκάνια ενισχυμένα φρούρια των θεμάτων, όπως έλεγαν τότε τις περιοχές (επαρχίες ή νομούς). Ήταν ισχυρά φρούρια σε όλη την Ελλάδα. Στη Θεσσαλονίκη, στο Στρυμόνα, στην Εύβοια, στην Πάτρα, στην Κόρινθο και αλλού. Και όλες οι μάζες των πληθυσμών τής κύριας Ελλάδας, που κατοικούσαν στις περιοχές αυτές είχαν κάποια ανεξαρτησία από την κεντρική διοίκηση και είχαν ξεχωριστά ήθη, έθιμα και παραδόσεις διαφορετικές από τις μακρυνές μικρασιατικές περιοχές τού Βυζαντίου. Φαίνεται, πώς οι σλαβικές φυλές, που είχαν δηλώσει υποταγή στούς αυτοκράτορες ζούσαν κάτω από ομαλές συνθήκες με τούς ντόπιους. Στη Μακεδονία, κοντά στη Θεσσαλονίκη, κατά τον 7ο αιώνα ζούσε η σλαβική φυλή των βερζίτων. Οι βερζίτες πήραν μερος στην πολιορκία τής Θεσσαλονίκης κατά το 676. Ανατολικά απ΄ τούς βερζίτες ζούσαν οι στριμμονίτες σλάβοι ή σλαβίνοι οι από Στρυμώνος. Ασφαλώς σ΄αυτές τις περιοχές τής Μακεδονίας έκανε επιδρομή και ο Ιουστινιανός Β΄ κατά τό 687. Κάτι τέτοιο αναφέρει ο Θεοφάνης κι ο Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος. Στον ποταμό Νέστο, σύμφωνα με τα γραφόμενα τού Νικήτα Χωνιάτη, (το 1199) ζούσαν οι σμολένοι σλάβοι, αναφέρει μάλιστα το θέμα των σμολένων.

Παληοί σλαβικοί θρύλοι μιλούν για την φυλή των ρυγχίνων σλάβων, που ζούσαν κοντά στον Κόλπο Ορφανού. Κοντά στούς ρυγχίνους ζούσαν κι οι σαγουδάτες (ή σαγουδαίοι, σαγουδάοι, σαγουδάτοι). Δυτικά τής Θεσσαλονίκης ζούσαν οι δραγουβίτες. Άλλοι δραγουβίτες ζούσαν στη βορειοδυτική Θράκη κοντά στη Ροδόπη. Εκτός απ΄ τις σλαβικές αυτές φυλές, στα παράλια τής νοτίου Ηπείρου, βόρεια τής Άρτας, ζούσαν οι  βεουνίτες, που είχαν πάρει κι αυτοί μέρος στην πολιορκία τής Θεσσαλονίκης το 676. Στα περίχωρα τής Δημητριάδος Βόλου και των Θεσσαλικών Θηβών ζούσαν οι φυλές των βελεγιζιτών σλάβων εξ ου και η τοπωνυμία τού Βελεστίνου. Οι βελεγιζίτες ήταν σύμμαχοι με τους βεουνίτες τής Άρτας. Στή λοιπή Ελλάδα, γύρω στη Σπάρτη, στις δυτικές πλευρές τού Ταϋγέτου ζούσαν οι μιλίνγοι κι οι εζερίτες (γι΄ αυτούς αναφέρει ο Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος).
 
Οι σλαβικές κοινότητες, που είχαν δημιουργηθεί στη βυζαντινή επικράτεια, ακολουθούσαν κι αυτές τούς νόμους και τις περιπέτειες τού κράτους. Κατά τα μέσα τού 7ου αιώνα, ήταν χωρισμένοι σε πολλές κοινότητες, που έπαιρναν πολλές τ΄ όνομά τους από τον τόπο κι όχι απ΄ τον αρχηγό τής φυλής τους. Πολλοί συμμαχούσαν μεταξύ τους, όπως οι δραγουβίτες, σαγουδάτες, βελεγιζίτες, βεουνίτες, βερζίτες, συμμάχησαν κατά την πολιορκία τής Θεσσαλονίκης το 676. Άλλοτε όμως, όπως το 685 - 687, όταν οι ρυγχίνοι, οι στρυμονίτες κι οι σαγουδάτες  πολιορκούσαν τη Θεσσαλονίκη, οι θεσσαλοί βελεγιζίτες σλάβοι, βοήθησαν τούς πολιορκούμενους βυζαντινούς και τούς προμήθευαν τροφές κι ό,τι άλλο χρειάζονταν.

Σλαβικό νεκροταφείο στην Ολυμπία
Το ότι οι σλάβοι εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα από τη Θεσσαλία έως τον Ταϋγετο, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί. Το 1959, σε ανασκαφές στην Ολυμπία, στα ανώτερα στρώματα, επάνω από τα υστερορωμαϊκά, βρέθηκαν αβαθείς λακοειδείς κοιλότητες, κάθε μία από τις οποίες είχε μέσα ένα χονδροειδές αγγείο με στάχτη από καύση νεκρού και μαζί υπολείμματα από σιδερένια μαχαίρια και υποτυπώδεις χάντρες από υαλόμαζα, σχηματοποιημένες. Πρόκειται για σλαβικό νεκροταφείο. Όταν λέμε εγκατάσταση, δεν εννοούμε, πως οι πριν κάτοικοι έφυγαν όλοι ή μετανάστευσαν, πέθαναν από θανατικά κ.λπ.. Έμειναν σε πολλές περιοχές. Έτσι, αλλού μεν στα αστικά κέντρα σλάβοι και ντόπιοι, σιγά - σιγά, ήρθαν σε επιγαμίες κι αλλού στα ορεινά οι σλάβοι εξακολούθησαν να είναι οργανωμένοι σε κοινότητες - πατριές.


Βοστίτζα (Αίγιο), Μίρακα, Βελιγόστι, Νίκλι (Τεγέα), Σλαβοχώρι, Χαρβάτι (Μυκήνες), Χελμός (Αροάνια), Σέτσοβα, Ωλωνός (Ερύμανθος), Βουνδούκλα κ.λπ. Ο γερμανός ιστορικός κι ελληνιστής τού 19ου αιώνα, Gustav Friedrich Hertzberg, αναφέρεται στα σλαβικά τοπωνύμια.
      
Οι σλάβοι αντιστάθηκαν κατά τον 8ο αιώνα κατά των φράγκων επιδρομέων. Ο  Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος γράφει, ότι κατά την πολιορκία των Πατρών οι σλάβοι έγιναν τρόπον τινά υποτελείς τής Μητρόπολης Πατρών κι ήταν υποχρεωμένοι να συντηρούν με έξοδά τους όλοι μαζί όλους τούς επισκέπτες τής Μητρόπολης κρατικούς υπαλλήλους και σημαίνοντες τιτλούχους των διοικητικών υπηρεσιών.

Μάς αποκαλύπτει μάλιστα ο Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος, την αναφορά τού πρωτοσπαθάριου τής Πελοποννήσου, Ιωάννη Πρωτέα, στον αυτοκράτορα Ρωμανό τον Λεκαπηνό. Στην αναφορά αυτή σημειώνονται τα καθήκοντα των σλαβικών πληθυσμών προς το κράτος.

Το «Στρατηγικόν» τού Μαυρίκιου μάς πληροφορεί, ότι οι ελεύθερες σλαβικές αγροτικές κοινότητες ζούσαν ήσυχα στις περιοχές τής βυζαντινής επικράτειας. Οι  παρατηρήσεις του είναι σαφείς: «Οι σλάβοι έχουν περισσότερα ζώα κοπάδια από τούς ντόπιους. Συνήθως ζούνε κοντά σε δάση, σε άγρια ποτάμια, σε βάλτους και σε λίμνες. Δεν υπακούουν εύκολα στούς αρχηγούς τους και εν γένει δεν έχουν ομόνοια μεταξύ τους».

Έτσι μπορούμε να ορίσουμε το σλαβικό εποικισμό στις βυζαντινές περιοχές σαν αγροτικό και ποιμενικό πληθυσμό, που κατέλαβε κατά τον 6ο - 8ο αιώνα αγροτικές και ορεινές περιοχές τού χώρου τής αυτοκρατορίας.

Το σύστημα τού Γεωργικού Νόμου στο Βυζάντιο καθόριζε τη νομική υπόσταση των μελών των ελευθέρων αγροτικών κοινοτήτων και οικονομικά τούς κατέτασσε στην τάξη των λιγότερο φορολογουμένων υπηκόων τού Βυζαντίου. Ιδιαίτερα πρέπει να προσέξουμε, ότι στον αγροτικό νόμο τού Βυζαντίου δεν υπάρχει καθόλου εθνικιστικός χαρακτήρας. Τα γεωγραφικά όρια τού νόμου συμπίπτουν απόλυτα με την έκταση τού τότε βυζαντινού κράτους.

Φαίνεται από τα άρθρα τού νόμου, ότι το βυζαντινό κράτος προσπάθησε με το νόμο αυτό να αξιοποιήσει όλες τις εγκαταλελειμένες λόγω των πολέμων και των μεταναστεύσεων γαίες. Από την άλλη μεριά προσπάθησε με κάθε τρόπο ν΄αυξήσει και  να καλυτερεύσει τη γεωργική οικονομία τής αυτοκρατορίας.
 
Οι πολεμικές επιχειρήσεις κατά τον 6ο - 8ο αιώνα, οι επιθέσεις των αβάρων και των σλάβων είχαν ερημώσει τη Θράκη, τη Μακεδονία και την κυρίως Ελλάδα. Τα ίδια έπαθε και η Μικρά Ασία, από τις επιδρομές αράβων και περσών. Οι πληθυσμοί κατέφευγαν έντρομοι στήν πρωτεύουσα και στις μεγάλες οχυρωμένες πόλεις κι έτσι η ύπαιθρος έμενε έρημη, πράγμα, που δεν συνέφερε στο κράτος. Με τις συνθήκες λοιπόν αυτές, το βυζαντινό κράτος θεώρησε ορθό, όπως και ήταν, να βοηθήσει με νόμους την ανάπτυξη των ελεύθερων αγροτικών κοινοτήτων με τις παραδόσεις τής συνεταιριστικής εργασίας και τής συνεταιριστικής ιδιοκτησίας των λειβαδιών και των χωραφιών.

Έτσι, όλες οι σλαβικές φυλές, κυρίως ποιμενικές, που είχαν εποικισθεί από καιρό στη βυζαντινή επικράτεια, δημιούργησαν κι αυτές ελεύθερες κοινότητες και υπετάγησαν στις διατάξεις τού αγροτικού νόμου. Επίσης, και οι ελεύθερες γεωργικές κοινότητες των ντόπιων πληθυσμών, που είχαν ξεπέσει κατά την εποχή των επιδρομών, άρχισαν να ξανανθίζουν με νέα ζωή κατά τον 6ο - 8ο αιώνα, εποχή, που έγινε και ο σλαβικός εποικισμός στο Βυζάντιο.

Νίκων Μετανοείτε εναντίον σλάβων Μάνης
Μερικά σλαβικά τοπωνύμια τής Μάνης: Αλτομιρά (σλαβ. Altomir - Aldomir), Ζίμοβα (Cimo, Cimov), Αράχοβα (orechova = τόπος με καρυδιές), Ανδρούβιτσα (Radovic στη Βουλγαρία), Μπάνιτζα (panica = δεξαμενή, λεκάνη), Τσέρια και Τσεροβά (cer = δρυς), Σελίστια και Σελεγούδι (selce, selca, selo = χωριό), Κριμίνιο (kremen = πέτρα), Δολοί (dola = χαμήλωμα, κοιλάδα), Ντόμπρα (dobrava = δάσος δρυών), Γαστίτζα (gazisti = διάβαση ανάμεσα σε όχθες ποταμού, πέρασμα), Λιασίνοβα (lesinova, les, lesina = πτώμα), Ίζινα (nizina = πεδιάδα), Λεντίνιο (ledina = νέα γη), Λοσνά (lozna, loza = κλήμα), Χελμός (halma = λόφος), Πιλαβίστα και Παλοβά (polovica, pola = πλευρά, μέρος, μισό), Πολυάννα (poliana = πεδινός τόπος, λιβάδι), Σαϊδόνα (sada = κήπος, αμπελώνας) κ.λπ. κ.λπ.. Η καταγραφή των τοπωνυμίων βρίσκεται στο βιβλίο τού Κ. Κόμη: «Πληθυσμός και οικισμοί τής Μάνης (15ος-19ος αιώνας)» (έκδ. πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Ιωάννινα, 2005) κι έχει βασιστεί σε βενετσάνικα φορολογικά κατάστιχα, διάφορες στατιστικές τής εποχής κι άλλα μεσαιωνικά έγγραφα.

Ο μεγάλος αριθμός τοπωνυμίων, αλλά και ιστορικές πηγές τής εποχής, δεν αφήνουν καμμία αμφιβολία για την παρουσία σλάβων στη Μάνη. Μετά την αποτυχημένη προσπάθειά τους να εγκατασταθούν στο μεσσηνιακό κάμπο, οι σλάβοι κατέληξαν στις δυτικές πλαγιές τού Ταΰγετου. Ζούσαν ως νομάδες κτηνοτρόφοι και δημιουργούσαν αρκετά προβλήματα στούς ντόπιους, προβαίνοντας σε αρπαγές ζώων και λεηλασίες.

Σε διάφορους οικισμούς τής Μάνης έχει προτεθεί στο τοπωνύμιο ένα σλάβικο οικογενειακό όνομα ως επεξήγηση. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι Νικλιάνοι, οι οποίοι εμφανίζονται ως ιδρυτές ή κυρίαρχοι σε πέντε οικισμούς. Από αυτή την οικογένεια καταγόταν η μητέρα τού Διονυσίου Σολωμού, Αγγελική Νίκλη. Οι σλάβοι πρόγονοί της ήταν από αυτούς, που είχαν εποικήσει την Πελοπόννησο από τον 7ο αιώνα. Είχαν εγκατασταθεί αρχικά -εκτοπίζοντας τούς παλαιότερους κατοίκους τής περιοχής- στην αρχαία Τεγέα, όπου ίδρυσαν την πόλη Νίκλι, απ΄ όπου και το επώνυμό τους. Μετά την καταστροφή τής πόλης, τον 13ο αιώνα, αρκετοί από αυτούς πέρασαν στη Μάνη. Τον 15ο αιώνα, αφού η Βενετία είχε καταλάβει τη Ζάκυνθο κι επειδή το νησί είχε ερημωθεί από τούς πολέμους, τις επιδρομές των πειρατών και τις συχνές επιδημίες, η Βενετική Γερουσία κάλεσε οικογένειες από διάφορες περιοχές -μεταξύ των οποίων και από τη Μάνη- να εγκατασταθούν εκεί χορηγώντας τους κτήματα και διάφορες άλλες συνδρομές. (Διαβάστε στην «Ελεύθερη Έρευνα»: Άεργος, οκνηρός, μέθυσος, διεφθαρμένος. Βίος και πολιτεία τού Διονύσιου Σολωμού, εθνικού ποιητή τής Ρωμιοσύνης).

Ενώ όμως, ο εκχριστιανισμός των σλάβων τής υπόλοιπης Βαλκανικής προχωρούσε, στη Μάνη οι σλαβικές φυλές με κανένα τόπο δεν ήθελαν ν΄ αλλάξουν την πολυθεϊστική έως τότε θρησκεία τους. Γι΄αυτό η βυζαντινή κυβέρνηση, για να υποτάξει τούς σλάβους τής Μάνης, που κάθε τόσο στασίαζαν, αποφάσισε να τούς κάνει χριστιανούς με το ζόρι, ώστε να γίνουν κι αυτοί υποτακτικοί υπήκοοι τού Βυζαντίου και να καταβάλλουν ετήσιο φόρο, προκειμένου να παραμείνουν στις εστίες τους. Έστειλε λοιπόν στρατό και με τη βία τούς ανάγκαζε να βαπτίζονται και να μαθαίνουν την ελληνική γλώσσα.






Η βυζαντινή εξουσία ανέθεσε το δέκατο αιώνα στον αρμένιο μοναχό, Νίκωνα τον Μετανοείτε, τον εκχριστιανισμό τής Λακωνίας. Οι σλάβοι τού Ταϋγέτου ήταν πολυθεϊστές. Δεν είχαν ακόμα δεχθεί τη χριστιανική θρησκεία. Στο βίαιο εκχριστιανισμό των σλάβων ο Νίκων βοηθήθηκε από τον επίσκοπο Λακεδαίμονος Θεόπεμπτο και το στρατηγό Βασίλειο Απόκαυκο. Σήμερα, ο Νίκων ο Μετανοείτε τιμάται ως άγιος και πολιούχος Σπάρτης (26 Νοεμβρίου).
 

Όταν αργότερα, έφτασαν οι φράγκοι στο Μοριά, οι σλάβοι διατηρούσαν ακόμα τη φυλετική τους υπόσταση. Είχαν όμως εκχριστιανιστεί κι αναγνωρίζοντας μόνο τη βυζαντινή εξουσία, πρόβαλλαν σθεναρή αντίσταση. Αυτό ανάγκασε τούς ιππότες τού πριγκηπάτου τής Αχαΐας να εκστρατεύουν συχνά εναντίον τους και τελικά να οχυρώσουν το Μυστρά και το Λεύκτρο.

Οι φράγκοι βρήκαν τούς σλάβους οργανωμένους διοικητικά σε «δρούγγο». Ο δρούγγος ήταν υποδιαίρεση τής βυζαντινής «τούρμας» και η τούρμα υποδιαίρεση τού θέματος. Με άλλα λόγια οι περιοχές τους, είχαν οργανικό δεσμό με τη βυζαντινή διοίκηση και ανάλογο φρόνημα.

Προ τού 15ου αιώνα οι σλάβοι τής Έξω Μάνης είχαν πια αφομοιωθεί πλήρως, χωρίς να αφήσουν ίχνη σε μνημεία λόγου ή τέχνης, εκτός από τα τοπωνυμικά γλωσσολογικά κατάλοιπα. Οι απόγονοι τού «περήφανου Ζυγού των Μελιγών», όπως αναφέρονται στο «Χρονικό τού Μορέως (στίχ. 2993) αποκαλούνταν ζυγιώτες κι ήταν ελληνόφωνοι.

Αμοιβαία ανταλλαγή πολιτιστικών στοιχείων
Παρόμοια ήταν κι τύχη των σλάβων τού υπόλοιπου ελλαδικού χώρου. Όπως και οι  διάφοροι άλλοι λαοί, που εποίκισαν τον ελλαδικό χώρο το Μεσαίωνα, αργά ή γρήγορα εκβυζαντινίστηκαν ή σωστότερα, εκρωμαΐστηκαν, δηλαδή πήραν τη θρησκεία (χριστιανισμό) και τη γλώσσα τής Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (που από τον 7ο αιώνα και δώθε ήταν η ελληνική). Δεν εξελληνίστηκαν βέβαια, ο όρος αυτός είναι λάθος. Δεν υπήρχαν στοιχεία τού ελληνικού πολιτισμού (παιδεία, αθλητισμός κ.λπ.) στο Βυζάντιο. Ακόμα κι ως λέξη, ο έλληνας ήταν υπό διωγμό όλο τον βυζαντινό μεσαίωνα.

Επίσης, έδωσαν κι οι επήλυδες στοιχεία από την κουλτούρα τους στούς ντόπιους. Για την ακρίβεια, έγινε ανταλλαγή κι αμοιβαία αφομοίωση πολιτιστικών στοιχείων. Αυτός είναι κι ο λόγος, που στη σημερινή Ελλάδα υπάρχει μεγάλη ποικιλομορφία παραδοσιακών φορεσιών, χορών, τραγουδιών κ.λπ.. Κάθε λαός, που κατά καιρούς ερχόταν κι εγκαθίστατο στο χώρο, έφερνε μαζί του και την κουλτούρα του. Έδινε στοιχεία, αλλά και αφομοίωνε στοιχεία από τούς άλλους. Γι΄ αυτό και μοιάζουν τόσο τα παραδοσιακά τραγούδια, οι χοροί κ.λπ. τής Ελλάδας με τής Βουλγαρίας, τής Τουρκίας, τής Σερβίας, τής Αλβανίας, τής Π.Γ.Δ.Μ.. Υπάρχει βαλκανική ενότητα στην τέχνη, τη λαογραφία κ.λπ.. Ο Α. Κεραμόπουλος παρατήρησε: «Αρκεί να ακούσει κανείς στο ραδιόφωνο τη λαϊκή μουσική των βαλκανικών χωρών, για να κατανοήσει, πώς συγχέεται η μουσική περιουσία των αντίστοιχων λαών». Έτσι λοιπόν, μπορούμε να μιλάμε για βαλκανική μουσική, βαλκανική ποίηση, βαλκανική αρχιτεκτονική κι εν γένει περί κοινού βαλκανικού πολιτισμού. Ακόμα και στις βαλκανικές γλώσσες υπάρχουν πλείστα κοινά στοιχεία. Οι αμοιβαίες επιδράσεις των λαών τής Βαλκανικής κατέληξαν σε ανθρωπογεωγραφική σχεδόν ισοπέδωση.

Η ενότητα και η ομοιομορφία στις εκδηλώσεις τής πνευματικής ζωής και τής τέχνης των βαλκανικών λαών αποδίδονται εύλογα στη μακραίωνη συμβίωσή τους υπό την κοινή πολιτική διοίκηση τής Ρώμης και τού Βυζαντίου στην αρχή και των τούρκων αργότερα. Δείτε πόσες βαλκανικές χώρες έχουν το βυζαντινό δικέφαλο στις σημαίες τους ή σε εθνόσημα και θυρεούς τους. Ο βυζαντινός μεσαίωνας επιβιώνει όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε ολόκληρα τα Βαλκάνια.

Σημείωση:
Από τους τελευταίους βυζαντινούς αιώνες κι έπειτα, δεν εμφανίζονται πλέον σλάβοι στο ιστορικό προσκήνιο. Το θέμα τής «εξαφάνισής» τους αναλύεται στο επόμενο άρθρο τής «Ελεύθερης Έρευνας» με τίτλο: Τί απέγιναν τόσοι σλάβοι;

Τα άρθρα αυτά εντάσσονται στη σειρά τής «Ελεύθερης Έρευνας» για την αποκάλυψη τής πραγματικής καταγωγής των σημερινών κατοίκων τού ελλαδικού χώρου. (Βλ. Θεματολόγιο / Η πραγματική καταγωγή μας). Θα ακολουθήσουν κι άλλα άρθρα στο μέλλον με τούς αποικισμούς κι άλλων ακόμα λαών, όπως τούρκων, μικρασιατών, βορειοαφρικανών κ.λπ..

Βιβλιογραφία
1. «Ιστορία τού ελληνικού έθνους», έκδ. «Εκδοτική Αθηνών Α.Ε.», Αθήνα, 1979.
2. Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου: «Ιστορία τού ελληνικού έθνους», έκδ. Ν. Δ. Νίκας Α.Ε.», Αθήνα, 1930.
3. Γιάννη Κορδάτου: «Μεγάλη ιστορία τής Ελλάδας», έκδ. «20ός αιώνας», Αθήνα, 1960.
4. «Εγκυκλοπαιδικόν λεξικόν Ηλίου», έκδ. «Ήλιος», Αθήνα.
5. «Το περί κτίσεως Μονεμβασίας χρονικόν».
6. I. Φ. Φαλλμεράυερ: «Περί τής καταγωγής των σημερινών ελλήνων», έκδ. «Νεφέλη», Αθήνα, 1984.
7. Καρόλου Χόπφ: «Οι σλάβοι εν Ελλάδι. Ανασκευή των θεωριών Φαλλμεράυρ», Βενετία, 1872.
8. Βασίλη Παναγιωτόπουλου: «Πληθυσμός και οικισμοί τής Πελοποννήσου, 13ος-18ος αιώνας», έκδ. Εμπορικής Τράπεζας τής Ελλάδος, Αθήνα, 1987.
9. Κώστα Κόμη: «Πληθυσμός και οικισμοί τής Μάνης, 15ος-19ος αιώνας», έκδ. πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Ιωάννινα, 2005.
10. «Ρίζες ελλήνων - Μανιάτες», έκδ. «Πήγασος εκδοτική Α.Ε.», Αθήνα, 2009.

Διαβάστε ακόμα στην «Ελεύθερη Έρευνα»:
Από τον Σπάτα και τον Τατόη, στο Χαλάνδρι και τη Λούτσα...
Περί τής μή ελληνικής καταγωγής των βλάχων
Είμαι βλάχος, δεν είμαι έλληνας!
Τί απέγιναν τόσοι σλάβοι;
Τα έθνη επινοούνται και κατασκευάζονται  
Ο μύθος τής διατήρησης των «εθνικών» χαρακτηριστικών τού ελληνικού έθνους
Το DNA των ελληναράδων
Με το ζόρι έλληνες!

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


8 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 39362

    1 Αυγ 2016

    ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΙΜΑΣΤΕ ΑΝΑΚΑΤΕΜΑ ΦΥΛΩΝ

    ΑΝ ΔΕΙΣ ΤΙΣ ΦΑΤΣΕΣ ΜΑΣ, ΜΟΙΑΖΟΥΜΕ ΜΕ ΑΣΙΑΤΕΣ

    ΠΕΡΣΕΣ ΚΑΙ ΑΡΜΕΝΟΙ ΟΠΩΣ ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΠΟΝΤΙΟΙ ΜΕΛΑΧΡΙΝΟΙ ΜΕ ΓΑΜΨΕΣ ΜΥΤΕΣ

    ΤΟΥΡΚΟΙ ΜΟΓΓΟΛΟΙ ΟΠΩΣ Ο ΑΡΤΕΜΗΣ ΣΩΡΡΑΣ ΚΑΙ Ο ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΧΙΟΣ

    ΣΛΑΒΟΙ ΟΠΩΣ Η ΧΑΡΑ ΝΙΚΟΠΟΥΛΟΥ ΚΑΙ Η ΜΑΡΙΑ ΤΖΑΝΗ

    ΑΡΑΒΕΣ ΟΠΩΣ Ο ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΒΕΛΟΠΟΥΛΟΣ

    ΑΘΙΓΓΑΝΟΙ ΟΠΩΣ Ο ΝΙΚΟΣ ΜΙΧΑΛΟΛΙΑΚΟΣ ΚΑΙ Ο ΝΟΤΗΣ ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ

    ΟΛΟΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΝΑ ΑΝΑΚΑΤΕΜΑ ΑΣΙΑΣ, ΕΥΡΩΠΗΣ ΚΙΑΙ ΑΦΡΙΚΗΣ

    Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΟΥ ΜΙΛΑΜΕ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΠΩΣ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΛΛΗΝΕΣ ΓΙΑΤΙ ΤΟΤΕ ΚΑΙ ΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ ΟΛΟΙ, ΙΤΑΛΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ, ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ, ΑΦΡΙΚΑΝΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ, ΕΙΝΑΙ ΟΛΟΙ ΤΟΥΣ ΑΓΓΛΟΙ

    ~

    ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΠΟΝΤΙΟΣ ΕΘΝΙΚΙΣΤΗΣ ΚΑΙ ΡΑΤΣΙΣΤΗΣ

  • Ανώνυμος 33536

    20 Απρ 2015

    στη Μάνη οι σλαβικές φυλές με κανένα τόπο δεν ήθελαν ν΄ αλλάξουν την πολυθεϊστική έως τότε θρησκεία τους.
    ΣΛΑΒΟΙ ΜΕΝΑΝΕ ΣΤΑ ΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΝΗΣ [ ΒΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΥΓΕΤΟΥ....ΣΤΗ ΜΑΝΗ ΤΑ ΣΛΑΒΙΚΑ ΤΟΠΟΝΥΜΙΑ ΕΙΝΑΙ ΕΛΑΧΙΣΤΟΤΑΤΑ..ΒΟΡΕΙΑ ΑΥΤΗΣ ΥΠΗΡΧΑΝΕ ΟΙ ΜΙΛΛΗΓΓΙΟΙ ΣΛΑΒΟΙ....ΑΛΛΟ ΜΑΝΙΑΤΕΣ ΑΛΛΟ ΣΛΑΒΟΙ ΜΙΛΛΗΓΓΙΟΙ...

  • Ανώνυμος 33535

    20 Απρ 2015

    Ο Ρασσιάς δεν έχει ιδέα από ιστορία, προφανώς, ώστε να γνωρίζει ότι ύστερα από τις επιδρομές των Αβάρων και των Σλάβων, μεταξύ 6ου και 8ου αιώνα ο πληθυσμός της Ελλάδας είχε αραιώσει, και χρειάζονταν εποικισμοί, για να αφομοιωθούν όχι οι ντόπιοι Έλληνες, αλλά οι εγκατεστημένοι Σλάβοι. Οι έποικοι αυτοί ήταν Μικρασιάτες, δηλαδή Έλληνες. Όσο Έλληνες ήταν οι πρόσφυγες Μικρασιάτες του 1922, άλλο τόσο ήταν και οι Έλληνες έποικοι που αφομοίωσαν τους Σλάβους της ηπειρωτικής Ελλάδας. Ας μη λένε λοιπόν ψέματα οι Νεοπαγανιστές, για να υποστηρίξουν ότι δήθεν θρησκευτικοί ήταν οι λόγοι, κάποιας δήθεν Νεοπαγανιστικής μειονότητας. Η αλήθεια είναι, ότι οι λόγοι ήταν καθαρά εθνικοί, για υποστήριξη του Ελληνικού στοιχείου. Και πέραν αυτού, η λέξη: "έποικοι" που επικαλείται ο Ρασσιάς, την εποχή εκείνη είχε διαφορετική σημασία!
    ΔΗΛΑΔΗ ΕΠΟΙΚΟΣ [ ΕΠΙ -ΟΙΚΟ] ΗΤΑΝ Ο ΚΑΤΟΙΚΟΣ ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΙΧΕ ΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΣΗΜΑΣΙΑ

  • Ανώνυμος 33534

    20 Απρ 2015

    Ο αραβικός κίνδυνος υπεχρέωνε τους κατοίκους του Γυθείου, της Λας, της Τευθρώνης, της Καινήπολης, της Μέσσας κ.λ.π. να δημιουργήσουν τις εκατοντάδες των οικισμών και χωριών που βρίσκουμε στα υψώματα του Ταϋγέτου, από το Ακρωτήριο Ταίναρο μέχρι το Μαλεύρι και τη Μελτίνη.
    Αυτοί που άφησαν τα παράλια ζητώντας ασφάλεια στον Ταΰγετο δεν ήταν ειδωλολάτρες αλλά χριστιανοί.»
    Όπως μαρτυρούν τα ευρήματα της περιοχής η Καινήπολη ήταν θρησκευτικό κέντρο, γνώρισε μεγάλη ακμή στη Ρωμαϊκή εποχή που διατηρήθηκε και τη Βυζαντινή εποχή μέχρι την εποχή του Ιουστινιανού. Το 467 μ.Χ. οι κάτοικοι απέκρουσαν τους Βανδάλους, ενώ το 533 ο Βελισσάριος προσέγγισε στο λιμάνι με τον αυτοκρατορικό στόλο.
    Η πόλη εγκαταλείφθηκε τον 6ο αιώνα, μάλλον μετά από ισχυρό σεισμό (άρα οι εκκλησίες χτιστηκαν πολύ πριν τον Άγιο Νίκωνα). Στη περιοχή βρίσκονται ορισμένες εκκλησίες, που μερικές έχουν κτιστεί στη θέση αρχαιοελληνικών και με τα υλικά τους. Διακρίνουμε στον Άγιο Αντρέα κιονόκρανα και επιγραφή, στην Αγία Παρασκευή και στον Άγιο Πέτρο (Βασιλική 5ου ή 6ου αι.)
    Τα παραπάνω φαίνονται και στις ανασκαφές του καθηγητή Δρανδάκη (1958). Βρήκε τρεις παλαιοχριστιανικές Βασιλικές τον Άγιο Πέτρο, τον Άγιο Ανδρέα και την Κοίμηση της Θεοτόκου, κτισμένες στο τέλος του Πέμπτου ή στις αρχές του Έκτου αιώνα. Αυτό ανατρέπει τις πληροφορίες του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου του Πορφυρογέννητου, ότι οι Μανιάτες έγιναν Χριστιανοί από τον όσιο «Νίκωνα τον Μετανοείτε» το (868—898 μ.Χ.). Αν ο αυτοκράτορας έχει δίκιο, η πιθανότερη ερμηνεία είναι ότι, μετά το Διάταγμα του Μεδιολάνου (313 μ.Χ.) περί ανεξιθρησκείας, υπήρχαν στη Μάνη μέχρι τον Ένατον αιώνα και Χριστιανοί και Ειδωλολάτρες. Αλλά αυτό σημαίνει επίσης, ότι ουδέποτε διώχθηκαν, αλλά επί τόσους αιώνες, έστω και ως μικρή μειονότητα, λάτρευαν ελεύθερα τους θεούς τους.
    Για μια φορά ακόμα οι ιστορικοί και οι αρχαιολόγοι διαψεύδουν τους Νεοπαγανιστές. Συνεπώς, τα ψεύδη τους οι Ν/Π, ότι ως τον 9ο αιώνα οι Μανιάτες δεν ήταν Χριστιανοί, ας τα πούνε σε κανέναν άσχετο. Μόνο τέτοιους κατορθώνουν να πείσουν πια.
    Εάν λοιπόν οι Χριστιανοί ήταν πλειοψηφία τότε, προς τι οι μεταναστεύσεις των Χριστιανών από τους Βυζαντινούς, για να αλλοιωθεί δήθεν η εθνική σύνθεση των ντοπίων; Ποιους να αλλοιώσουν; Τους Χριστιανούς;

  • Ανώνυμος 33533

    20 Απρ 2015

    Ισχυρίζεται ο κος Ρασσιάς ότι στον καιρό του αγίου Νίκωνα, "οι Βυζαντινοί ολοένα έφερναν και εγκαθιστούσαν στη Λακωνική κατά ομάδες επήλυδες χριστιανούς, για να αλλοιώσουν την εθνική σύνθεση των εντοπίων". Με αυτό υπονοεί ότι οι Ειδωλολάτρες ήταν μεγάλος πληθυσμός, και ότι χρειαζόταν μια τέτοια πολιτική για να καμφθεί το θρησκευτικό τους συναίσθημα. Όμως ούτε αυτό είναι αλήθεια. Αν και για τους "επήλυδες" Χριστιανούς έχουμε ξεχωριστό άρθρο με αναίρεση αυτής της δήλωσης, για να δούμε τα πράγματα με τη σειρά, θα κάνουμε μια αναδρομή στα στοιχεία που δείχνουν την παρουσία των Χριστιανών στην περιοχή.
    Είναι γνωστό το κείμενο του Κων/νου Πορφυρογέννητου, ότι επί Βασιλείου Αʼ Μακεδόνος εκχριστιανίστηκαν οι τελευταίοι Παγανιστές της Λακωνίας. Όμως αυτό δε σημαίνει πως η Μάνη και η Λακωνία δεν είχαν ήδη κατά πλειοψηφία γίνει χριστιανικές, αιώνες πριν τον Βασίλειο τον Αʼ. Οι μαρτυρίες και τα αρχαιολογικά ευρήματα αποδεικνύουν το αντίθετο. Η Λακωνία είχε αξιόλογο χριστιανικό πολιτισμό, αιώνες πριν το Νίκωνα ή τον Βασίλειο Αʼ:
    551 μ.Χ. Επί Ιουστινιανού κτίζεται στα ερείπια της Ομηρικής ακρόπολης το κάστρο της Μάϊνας και ιδρύεται η επισκοπή Μαϊνης.
    886 - 911. Στην έκθεση του Λέοντος ΣΤ΄ του Σοφού μνημονεύεται για πρώτη φορά η επισκοπή Μαϊνης, ότι ήταν από τις αρχαιότερες του Μοριά και ανήκε στην Μητρόπολη Κορίνθου.
    Τα ακόλουθα στοιχεία για το Χριστιανισμό στη Λακωνία προέρχονται από το «Πότε οι Μανιάτες έγιναν Χριστιανοί», του Ανάργυρου Κουτσιλιέρη, Διδάκτορος φιλοσοφίας:
    «- Στα Άλυκα έχουμε την τρίκλιτη βασιλική του Αγίου Ανδρέα. Διασωθέντα τμήματα του γλυπτού διακόσμου ανήκουν στον έβδομο αιώνα.
    - Στο Μοναστήρι στην Κυπάρισσο η εκκλησούλα της Παναγίας είναι κτισμένη με υλικά που προέρχονται από παλαιοχριστιανική βασιλική. Παρετήρησαν οι αρχαιολόγοι ότι σε φυσικό βράχο είχε σκαλιστεί επισκοπικός θρόνος. Δηλαδή σε παλαιοχριστιανικούς χρόνους στην Κυπάρισσο - παλαιά Καινήπολη - υπάρχει έδρα Επισκόπου.
    - Στην Κυπάρισσο υπάρχει και δεύτερη παλαιοχριστιανική βασιλική.
    - Ο Δ. Παλλάς, αρχαιολόγος διεθνούς προβολής και κύρους, μικρό τμήμα του γλυπτού διακόσμου το χαρακτήρισε ως προερχόμενο από καλλιτεχνικό κέντρο ευρισκόμενο εκτός της Μάνης. Παρετήρησε αττικό ύφος. Αυτό βέβαια σήμαινε ότι οι καλλιτέχνες της Μάνης είχαν επαφή με τα εκτός της Μάνης καλλιτεχνικά κέντρα. Σημασία την οποία δεν μπορούμε να παραγνωρίσουμε έχει και η διαπίστωση ότι η βασιλική του Μοναστηρίου πρέπει να εκτίσθη τον 6ο ή τον 5ο αιώνα.

  • Ανώνυμος 33532

    20 Απρ 2015

    ΑΝΑΠΑΡΑΓΕΤΕ ΜΑΣΩΝΙΚΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ ...ΠΑΜΕ ΝΑ ΔΟΥΜΕ ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΙΚΩΝΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΟΙΟΥΣ ΤΑ ΕΒΑΛΕ...
    Ψέμμα επίσης είναι ότι ο Όσιος Νίκων τάχα παρεκίνησε τους κατοίκους των Αμυκλών να καταστρέψουν τα τελευταία παγανιστικά ιερά και να κυνηγήσουν τους τελευταίους Εθνικούς.
    Χρησιμοποιούν οι Νεοπαγανιστές προς (ψευτο)-"απόδειξη" τα λόγια του Οσίου: «Εις τους οποίους εγώ απικρίθηκα ότι επειδή και η οργή είναι θεϊκή, εσείς δεν έχετε πού να φύγετε, διατί ο Θεός όπου κατοικά εις τους ουρανούς κυριεύει και την Ανατολήν και την Δύσιν, και εις οποίον τόπον εσείς θέλετε υπάγηι, ευρίσκει σας. Όμως εσείς κάμετέ μου μίαν ομολογίαν ιδιόχειρον, ότι να μου υπακούσετε εις εκείνα οπού μέλλω να κάμω. Το οποίον είναι τούτο: να ευγάλω τους Εβραίους από μέσα από την χώραν, να υπάγουν έξω. Και τα μακελιά οπού είναι προς τον άγιον Επιφάνειον να τα χαλάσουν...»".
    Τα «μακελιά οπού είναι προς τον άγιον Επιφάνειον», τα οποία προέτρεψε ο Όσιος Νίκων να τα χαλάσουν, δεν είναι τα «πτωχικά ιερά» των «τελευταίων Εθνικών», όπως ισχυρίζεται ο Ρασσιάς, αλλά σφαγεία και αγορές που έκαναν οι Ιουδαίοι μπροστά στην εκκλησία του αγίου Επιφάνειου (σελ. 22 και 210). Ο Ρασσιάς «ξεχνά» να αναφέρει τι λέει παρακάτω η φράση «Και τα μακελιά οπού είναι προς τον άγιον Επιφάνειον να τα χαλάσουν...» Το κόβει εκεί με δόλο. Η φράση ολόκληρη λέει: «και να σφάζουν το Σάββατον». Οι Ιουδαίοι γιόρταζαν τα Σάββατα, και τις Κυριακές έκαναν αγορά, προσβάλοντας έτσι την ιερή χριστιανική μέρα, και αναγκάζοντας τον Όσιο Νίκωνα να προτρέψει τους άρχοντες να εμποδίσουν την εμπορία σφαγίων από τους Ιουδαίους κατά τις Κυριακές και να την μεταθέσουν τα Σάββατα. Καμμία σχέση με «παγανιστικά ιερά» των «τελευταίων Εθνικών». Μόνο στη φαντασία του Ρασσιά υπάρχουν τέτοια ιερά στον άγιο Επιφάνειο, σύμφωνα με τον βίο του Οσίου Νίκωνα τον οποίο τολμάει να επικαλείται.

  • Ανώνυμος 32357

    23 Φεβ 2015

    πέστε μας κύριε γαλανέ τι επαγγέλεστε;

    Την ιστορική σας έρευνα την βρησκω παντελώς ασόβαρη.
    Μονομερείς παραπομπές από Αυστριακούς περιηγητές και κάτι άλλες του τύπου ``Ιστορία σελ.χy`` Τη ιστορία δλδ. Δημοτικού, γυμνασίου πανεπιστημίου ιστορία της κοκκινοσκουφίτσας ?

    Σημειωτέον ότι οι νούμερο ένα ανθεληνες τότε και πολέμιοι της επανάστασης ήταν οι Αυστριακοί.

    Γιαυτό κακομοίρη μαζέψου και βρες καμία εργασία . ΔΟΥΛΕ!!

    Απαιτώ σαν αναγνώστης της ανοησίας σου να μάθω και τι επαγγέλεσαι εκτως από το ονοματάκι σου.

  • Ανώνυμος 31149

    31 Δεκ 2014

    ΜΑΣ ΛΕΤΕ Η βυζαντινή εξουσία ανέθεσε το δέκατο αιώνα στον αρμένιο μοναχό, Νίκωνα τον Μετανοείτε, τον εκχριστιανισμό τής Λακωνίας. Οι σλάβοι τού Ταϋγέτου ήταν πολυθεϊστές. Δεν είχαν ακόμα δεχθεί τη χριστιανική θρησκεία. Στο βίαιο εκχριστιανισμό των σλάβων ο Νίκων βοηθήθηκε από τον επίσκοπο Λακεδαίμονος Θεόπεμπτο και το στρατηγό Βασίλειο Απόκαυκο
    Η καταγωγή του Οσίου Νίκωνα ήταν σύμφωνα με το βίο του: «η παρά το Αρμενικό θέμα, Πολεμωνιακή χώρα», η οποία αντιστοιχεί προς την αρχαία Παφλαγονία και ταυτίζεται με τον Πολεμωνιακό Πόντο. Περιλαμβάνει αυτή η χώρα τις προς ανατολάς χώρες του Αρμενικού Θέματος του αρχαίου βασιλείου του Πόντου: Από τον Θερμώδοντα ποταμό μέχρι την Τραπεζούντα. Κατά τη λατινική έκδοση της Πατρολογίας του Migne (P.G.), πατρίδα του Όσιου Νίκωνα είναι ο Πολεμωνιακός Πόντος.
    Ο Πολεμωνιακός Πόντος, όπως φαίνεται στο χάρτη στον τόμο Ζʼ, σελ. 440 της «Ιστορίας του Ελλ. Εθνους», περιελάμβανε τη παραθαλάσσια λωρίδα γης μεταξύ Αμισού και Τραπεζούντας. Περιελάμβανε την Τραπεζούντα, όχι την Αμισό, την Κερασούντα και την Νεοκαισάρεια. Πρόκειται δηλαδή για το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής που σήμερα όλοι έχουμε κατά νου ως «Πόντο». Ειδικά κατά τον 10ο αι., κατά τον οποίο έζησε ο όσιος Νίκων, το «θέμα Αρμενιακών» περιλαμβάνει την περιοχή μεταξύ Σινώπης, Αμισού, Αμάσειας και Νεοκαισάρειας (χάρτης: "Τα θέματα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, κατά τον δέκατο αιώνα", τόμος Η΄). Δηλαδή είναι ο δυτικός Πόντος. Από τον Πόντο λοιπόν κι όχι από την Αρμενία κατάγονταν ο Όσιος Νίκων.
    Άρα ο Όσιος Νίκων ήταν Πόντιος Έλληνας. Άλλο Αρμενία, άλλο Αρμενικό Θέμα.
    ΜΙΑ ΖΩΗ ΨΕΥΤΕΣ ΘΑ ΕΙΣΤΕ......

    ΑΓΓΑΡΕΙΑ ΚΑΝΕΤΕ ΚΙ ΕΣΕΙΣ ΟΠΩΣ ΚΑΙ Ο ΦΑΛΜΕΡΑΥΕΡ