ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗ
ΧΡΥΣΟΘΗΡΙΑ


Ένας εξερευνητής ανακαλύπτει μια απομονωμένη αρκτική φυλή, που χρησιμοποιεί όπλα κι εργαλεία από σίδηρο. Πώς είναι δυνατόν αυτό, δεδομένου ότι δεν υπάρχει ούτε ένα ορυχείο σιδήρου στη Γροιλανδία;

Η απάντηση στο ερώτημα μπορεί να βοηθήσει την ανθρωπότητα να κατακτήσει άλλους κόσμους. Είναι ένα σημείο καμπής για τον ανθρώπινο πολιτισμό, που μπορεί να αποτελέσει την αρχή της βιομηχανοποίησης του τελευταίου συνόρου.


Ένα ευρωπαϊκό καράβι έρχεται σε επαφή με Inuit στον παγωμένο Κόλπο Hudson, 1697.


IMAGE DESCRIPTIONΓροιλανδία, 1818. Ο αξιωματικός του βρετανικού ναυτικού Sir John Ross και το πλήρωμα του έρχονται σε επαφή με μια νομαδική φυλή Inuit στον Κόλπο Melville. (Inuit είναι το όνομα των εσκιμώων της Αλάσκας, της Γροιλανδίας και του Καναδά. Είναι απόγονοι της νομαδικής φυλής των Thule, που εμφανίστηκαν στην Αλάσκα τον 10ο αι. μ.Χ.). Καθώς εξερευνούν τον απομονωμένο οικισμό, κάνουν μια εκπληκτική ανακάλυψη. Στη φυλή χρησιμοποιούν σιδερένια εργαλεία και όπλα.

Πώς έφτασε το μέταλλο στους Inuit, σ' ένα τόσο απόμακρο μέρος; Δεν υπάρχουν ορυχεία ή γνωστά κοιτάσματα σιδήρου στη Γροιλανδία κι η φυλή επιμένει ότι δεν έκανε ποτέ εμπόριο με ξένους. Είναι τόσο αποκομμένοι, που δεν έχουν επαφή με τον έξω κόσμο. Διευκρινίζουν όμως, ότι εγκαταστάθηκαν εκεί πριν από πολλά χρόνια, προκειμένου να εκμεταλλεύονται μια κοντινή πηγή σιδήρου. Περίγραψαν μάλιστα την τοποθεσία, αλλά οι άσχημες καιρικές συνθήκες κι η παγωμένη θάλασσα εμπόδισαν τις περαιτέρω έρευνες από τον Ross.

IMAGE DESCRIPTIONΟ Ross υπέθεσε σωστά, ότι τα μεγάλα σιδερένια πετρώματα που περιγράφονταν από τους Inuit ήταν μετεωρίτες, αγόρασε μάλιστα και διάφορα εργαλεία με λεπίδες από μετεωριτικό σίδερο, τα οποία πήρε μαζί του ως δείγμα κατά την επιστροφή του στην Αγγλία.

Όταν διαδόθηκε η είδηση της παράξενης ανακάλυψης, άλλες πέντε αποστολές προσπάθησαν να εντοπίσουν την πηγή του μετάλλου από το 1818 έως το 1883. Απέτυχαν όμως όλες τους. Βρήκαν σίδηρο κοντά στην επιφάνεια, κυρίως το νησί Disco, αλλά η χημική του σύσταση διέφερε τελείως από το μέταλλο που είχαν οι Inuit στα εργαλεία τους.

Το 1894 όμως, σχεδόν εβδομήντα χρόνια μετά τον Ross, ο εξερευνητής Robert Peary του αμερικάνικου ναυτικού επισκέφτηκε την περιοχή. Προσέλαβε ντόπιους οδηγούς, που, μέσω εκατοντάδων χιλιομέτρων παγωμένης ερημιάς, τον οδήγησαν σε μια απομονωμένη χερσόνησο στη βορειοδυτική Γροιλανδία.

Το μέταλλο από το οποίο φτιάχνονταν τα όπλα είχε στ΄ αλήθεια προέλθει από άλλο κόσμο. Στην περιοχή υπήρχαν τρεις μεγάλοι μετεωρίτες σιδήρου πολλών τόνων. Ο σίδηρος είχε προέλθει από το Διάστημα.

Ο Peary βρήκε στοιχεία ότι οι μετεωρίτες παρείχαν επί γενιές σίδηρο στις οικογένειες Inuit. Κι όμως, σκέφτηκε αδίστακτα ότι του παρείχαν μια πρώτης τάξης ευκαιρία για γρήγορο κέρδος. Του πήρε τρία χρόνια, προκειμένου να καταφέρει να τους μεταφέρει στη Νέα Υόρκη. Η διαδικασία απαίτησε την κατασκευή και μιας μικρής σιδηροδρομικής γραμμής. Τελικά, τους πούλησε για 40.000 δολάρια, ποσό ισοδύναμο με πάνω από ένα εκατομμύριο δολάρια σήμερα.

Είναι ίσως η πρώτη φορά, που χρήματα αντάλλαξαν χέρια για μετεωρίτες αυτού του μεγέθους, αποδεικνύοντας ότι οι μετεωρίτες πλέον, σημαίνουν δουλειές με χοντρά λεφτά.



Ο Peary μπροστά από έναν μετεωρίτη των Inuit.
Kομμάτι από μετεωρίτη των Inuit, Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, ΗΠΑ.

Ο μετεωρικός κρατήρας της Αριζόνας.


IMAGE DESCRIPTIONΣτα επόμενα χρόνια, πολλοί άλλοι κυνηγοί μετεωριτών προσπάθησαν να πετύχουν κι αυτοί κάποια συμφωνία ανάλογη μ΄ εκείνη του ενός εκατομμυρίου του Peary.

Το 1903, ο γεωλόγος Daniel Barringer έδωσε 250.000 δολάρια για έναν κρατήρα 2.600 στρεμμάτων στην έρημο της Αριζόνας. Πίστευε ότι ο κρατήρας ίσως ήταν πηγή ενός μεγάλου κοιτάσματος σιδήρου κι ότι θα έβγαζε εκατομμύρια ή και δισεκατομμύρια από αυτό το υλικό. Είχε υπολογίσει ότι ο μετεωρίτης που άνοιξε τον κρατήρα είχε μάζα εκατό εκατομμυρίων τόνων. Έλπιζε, ότι ένα μεγάλο τμήμα του παρέμενε θαμμένο κάτω απ΄ τη βάση.

Έκανε ανασκαφές γύρω από τον κρατήρα για χρόνια, έσκαβε σε μεγάλα βάθη κι όμως δεν βρήκε τίποτα.

Σήμερα, οι γεωλόγοι υπολογίζουν, πως ο μετεωρίτης στην πραγματικότητα ήταν τριακόσιες φορές μικρότερος απ΄ ό,τι υπολόγισε ο Barringer κι ότι δεν επιβίωσε από την καταστροφική σύγκρουση με τη Γη. Το σώμα που άνοιξε τον κρατήρα έπεσε στο έδαφος με ταχύτητα δεκάδων χιλιάδων χιλιομέτρων την ώρα. Κατά τη σύγκρουση, υπήρχε τόση πίεση από τον αστεροειδή, που η θερμοκρασία αυξήθηκε πολύ κι όλο αυτό το πράγμα έγινε σκόνη. Παράλληλα, ένα ωστικό κύμα το ώθησε στο έδαφος, ανοίγοντας τον κρατήρα.

Η περιπέτεια του Barringer μπορεί να είχε άδοξο τέλος, μα οι γεωλόγοι πιστεύουν πως αξίζει το κυνήγι της ιδέας του για εξόρυξη μετάλλου από διαστημικές πέτρες.

Το υλικό από μετεωρίτες είναι πολύ σημαντικό, γιατί είναι πλούσιο σε πόρους που είναι δυσεύρετοι στη Γη. Αυτοί οι πόροι μπορεί να είναι σπάνια στοιχεία και μέταλλα, όπως πλατίνα, χρυσός και νικέλιο, υλικά που χρησιμοποιούνται πολύ στην καθημερινή μας ζωή. Υπάρχουν στα κινητά μας τηλέφωνα και στους υπολογιστές.

Σήμερα, μερικοί μετεωρίτες αλλάζουν χέρια με εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ ανά μερικές δεκάδες γραμμάρια. Πολλοί, είναι πλούσιοι σε σπάνια, πολύτιμα μέταλλα.


Τρεις διαφορετικές εικόνες radar του αστεροειδή 2011 UW-158, διαμέτρου 300 μέτρων, που υπολογίζεται ότι αξίζει πέντε τρις δολάρια.


Μα ενώ οι μεταλλοδίφες έψαχναν για διαστημικές πέτρες εδώ στη Γη, κάποιοι ετοιμάζονται να τους αναζητήσουν στο Διάστημα. Υπάρχουν σήμερα πολλές εταιρείες που οργανώνουν σχέδια για το Διάστημα, για εξόρυξη πόρων από διάφορα σημεία του Ηλιακού Συστήματος.

Το 2015, ένας μεγάλος γεωπλήσιος αστεροειδής υπολογίστηκε ότι περιέχει πολύτιμα μέταλλα αξίας πέντε τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Ακόμα κι ένας μικρός αστεροειδής μπορεί να περιέχει μέταλλα κι υλικά αξίας εκατομμυρίων αν όχι δισεκατομμυρίων.

Η ανθρωπότητα είναι έτοιμη για μια διαστημική χρυσοθηρία. Κι όλα ξεκίνησαν από μια τυχαία ανακάλυψη στη Γροιλανδία πριν από διακόσια χρόνια.

Όταν θα μπορούμε να εξάγουμε και να μαζεύουμε πόρους από το Διάστημα, θα είναι η αρχή της βιομηχανοποίησης του τελευταίου συνόρου. Όλος αυτός ο πλούτος εκεί έξω μας περιμένει. Το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι να... πάμε και να τον πάρουμε.



ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


7 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 50449

    27 Φεβ 2021

    Η NASA είχε αναθέσει στη SpaceX συμβόλαιο αξίας 3,1 δισ. στο πλαίσιο του προγράμματος Commercial Crew για την ανάπτυξη ενός νέου διαστημικού σκάφους. Το αποτέλεσμα; Η φθηνότερη προσπάθεια υλοποίησης διαστημικών πτήσεων σε σχεδόν 60 χρόνια. Ο έλεγχος της NASA διαπίστωσε ότι η τιμή ανά θέση που προσφέρεται από το SpaceX, είναι πολύ πιο ανταγωνιστική από τα προηγούμενα προγράμματα, ακόμη και από το Soyuz. Το πρόγραμμα Apollo είχε κόστος ανά θέση αστροναύτη 390 εκατομμύρια δολάρια ενώ ο αριθμός για το Διαστημικό Λεωφορείο ανέρχεται στα 170 εκατομμύρια δολάρια. Ο έλεγχος της NASA εκτιμά ότι το κόστος ανά θέση του Crew Dragon ανέρχεται σε 55 εκατομμύρια δολάρια. Ουσιαστικά η SpaceX μετατρέπει το διαστημικό ταξίδι σε… commodity, σε εμπορική δραστηριότητα που πλέον πέρα από το τεχνολογικό γόητρο μπορεί να έχει και οικονομική λογική.
    https://www.imerisia.gr/kosmos/7170_spacex-giati-i-nasa-hreiazetai-apegnosmena-tin-etaireia-toy-elon-mask

  • Ανώνυμος 50406

    20 Φεβ 2021

    Ελον Μασκ: Γιατί πουλάει όλη την περιουσία του
    Στόχος του Μασκ είναι να συσσωρεύσει πλούτο όχι για να έχει υλικά αγαθά, αλλά για να χρηματοδοτήσει μία αποικία στον Άρη
    Εκτός από τις μετοχές των εταιρειών μου δεν θα έχω καμία άλλη περιουσία στο όνομά μου» ανέφερε ο επικεφαλής της Tesla, δεύτερος πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο μετά από τον Τζεφ Μπέζος της Amazon, Έλον Μασκ. Ο δισεκατομμυριούχος ιδρυτής και CEO των Tesla και SpaceX, στοχεύει στη δημιουργία μίας ανθρώπινης αποικίας στον πλανήτη Άρη και προκειμένου να επιτευχθεί αυτός ο σκοπός πρέπει να επενδυθούν αρκετά κεφάλαια, «Πιστεύω ότι είναι σημαντικό για την ανθρωπότητα να γίνει ένας πολιτισμός που ταξιδεύει στο διάστημα και ένα διαπλανητικό είδος».
    https://www.imerisia.gr/kosmos/7106_elon-mask-giati-poylaei-oli-tin-perioysia-toy

  • Ανώνυμος 50382

    18 Φεβ 2021

    Η Γκρέτα Τούνμπεργκ ξαναχτυπά: Η αποίκιση στον Αρη είναι για το 1% -Οι υπόλοιποι θα μαζεύουμε τα σπασμένα στη Γη
    https://www.iefimerida.gr/kosmos/gkreta-toynmpergk-trolarei-apoikisi-ari-tis-nasa

    Το 1%; Αν βρεθεί κανένα κορόιδο να πάει να ζήσει στον Άρη..

  • Ανώνυμος 50356

    16 Φεβ 2021

    Για τον αστεροειδή 2011 UW-158 εικαζόταν ότι περιέχει πλατίνα αξίας 5 τρις δολαρίων, αλλά μάλλον πρόκειται για τυπικό βραχώδη και όχι μεταλλικό αστεροειδή, χωρίς αξία.

    https://en.wikipedia.org/wiki/(436724)_2011_UW158#Media_attention

  • Ανώνυμος 50354

    16 Φεβ 2021

    Στο μεταξύ, η ρωμιοσύνη εκπαιδεύεται:

    Η αλήθεια βέβαια είναι πως η ανάγκη να αμφισβητηθεί το οτιδήποτε ερωτικό για τους στρατιώτες του Ιερού Λόχου είναι μάλλον μια ανάγκη που προκύπτει από τα σημερινά δεδομένα, καθώς η αντρική ομοφυλοφιλία ήταν πολύ πιο διαδεδομένη στην αρχαία Ελλάδα απ’ όσο ορισμένοι σύγχρονοι μελετητές μπορούν να δεχθούν.
    https://menshouse.gr/istories/138204/poioi-spartiates-o-thrylikos-stratos-tis-archaiotitas-poy-den-mporoyse-na-nikisei-kaneis

  • Ανώνυμος 50348

    15 Φεβ 2021

    Διορθώσεις:

    Το σωστό είναι: "Οι κομήτες, που αποτελούνται κυρίως από πάγο, προέρχονται από τις παρυφές του ηλιακού συστήματος"
    Επεξήγηση: οι κομήτες αποτελούνται κυρίως από πάγο. Οι αστεροειδείς προέρχονται κυρίως από τη ζώνη αστεροειδών και μπορεί να είναι βραχώδεις (συνήθως) ή σιδηρονικελιούχοι.

    "είχε ταχύτητα 10-20 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο"
    Λόγω ότι η ταχύτητα διαφυγής από τον πλανήτη Γη είναι 11,2 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο, η ελάχιστη ταχύτητα πρόσκρουσης ενός μετεωρίτη είναι 11,2 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο. Η πιο πιθανή ταχύτητα πρόσκρουσης είναι 17 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο με πιο πιθανή γωνία πρόσκρουσης τις 45 μοίρες.

  • Ανώνυμος 50346

    15 Φεβ 2021

    Η ανθρωπότητα κατάφερε να παράγει μαζικά χάλυβα μόλις τον 19ο αιώνα (μετατροπέας Μπέσεμερ). Στην αρχαιότητα για παράδειγμα τα μεταλλικά αντικέιμενα και κυρίως αυτά από χάλυβα ήταν αιχμές όπλων, αιχμές εργαλείων, καρφιά, μαχαίρια, ξίφη και τα σχετικά. Σίδηρος και χάλυβας τήκονται στους 1.500 βαθμούς Κελσίου και άρα απαιτούν ισχυρούς κλιβάνους κάτι που φυσικά δεν διέθεταν οι εσκιμώοι. Απλά αφαιρούσαν με πέτρινα εργαλεία κομματάκια σιδήρου από σιδηρούχο μετεωρίτη και τα πελεκούσαν για να φτιάχνουν αιχμές ακοντίων και μαχαίρια.

    Η ιστορία με τον Daniel Barringer έχει ψωμί και μπορεί να αφιερωθεί για αυτόν ολόκληρο άρθρο. Μέχρι την εποχή του πίστευαν ότι η πρόσκρουση ενός μετεωρίτη σε έναν πλανήτη προσομοιάζεται με την εισχώρηση μιας σφαίρας σε ένα σώμα. Ως εκ τούτου πιστευόταν ότι αν κάποιος σκάψει στον πυθμένα ενός κρατήρα από σιδηρονικελιούχο μετεωρίτη, θα βρει τα υλικά του ατόφια και θα μπορούσε να τα εκμεταλλευτεί. Τότε δεν ήξεραν ότι η πρόσκρουση ενός μετεωρίτη προσομοιάζει με έκρηξη βόμβας και μάλιστα μέρος του υλικού του μετεωρίτη, όπως και των υπερκείμενων στρωμάτων της επιφάνειας πρόσκρουσης, ρευστοποιούνται ή εξαερώνονται, λόγω της απότομης μεταβολής της κινητικής ενέργειας του μετεωρίτη σε άλλες μορφές ενέργειας, θερμοκρασία και κύματα πίεσης. Στην περίπτωση του γνωστού κρατήρα στην Αριζόνα με διάμετρο 1.200 μέτρα, ο σιδηρονικελιούχος μετεωρίτης που έπεσε ήταν μόλις 50 μέτρα σε διάμετρο, είχε ταχύτητα 10-20 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο και η ενέργεια που απελευθερώθηκε ήταν 10 μεγατόνοι ΤΝΤ, πολλή περισσότερη δηλαδή από τις πυρηνικές βόμβες που έπεσαν στην Ιαπωνία. Για να πάρουμε μια ιδέα τί συμβαίνει κατά την πρόσκρουση ενός μετεωρίτη ας φανταστούμε σε αργή κίνηση την πτώση μιας σταγόνας στην επιφάνεια ενός υγρού.

    Ένας μετεωρίτης με διάμετρο 5 χιλιομέτρων μόνο είναι αρκετός για να στείλει την ανθρωπότητα στην παλαιολιθική εποχή. Τέτοιου μεγέθους μετεωρίτες πέφτουν ένας κάθε 20 εκατομμύρια χρόνια. Οι κομήτες που αποτελούνται κυρίως από πάγο προέρχονται από τις παρυφές του ηλιακού συστήματος (νέφος του Oort, ζώνη του Kuiper), αλλά ο Δίας με το μεγάλο του βαρυτικό πεδίο συνήθως προστατεύει τους εσωτερικούς πλανήτες του ηλιακού συστήματος όπως η Γη. Όμως οι αστεροειδείς (όπως αυτός που δημιούργησε τον κρατήρα στην Αριζόνα) προέρχονται από τη ζώνη αστεροειδών μεταξύ Δία και Άρη, αλλά είναι σπάνιο να βγει από την τροχιά του κάποιος επικίνδυνος αστεροειδής και να προσκρούσει στη Γη. Βραχώδεις αστεροειδείς διαμέτρου 4 μέτρων πέφτουν στη Γη μία φορά τον χρόνο, διαμέτρου 7 μέτρων μία φορά κάθε πέντε χρόνια και 20 μέτρων (12.000 τόνοι μάζα) δύο φορές τον αιώνα, απελευθερώνοντας ενέργεια μέχρι και μεγαλύτερη από τις πυρηνικές βόμβες που έπεσαν στην Ιαπωνία, αλλά λόγω της ατμοσφαιρικής τριβής εξαερώνονται και εκρήγνυνται πριν φτάσουν στην επιφάνεια της Γης. Το αν ένας μετεωρίτης εξαερωθεί στην ατμόσφαιρα ή φτάσει στην επιφάνεια και πόσο μεγάλο κρατήρα θα δημιουργήσει εξαρτάται από το μέγεθός του, την ταχύτητά του, την σύστασή του και την γωνία εισόδου του στην ατμόσφαιρα. Ας σημειωθεί ότι οι δύο δορυφόροι του Άρη, Δήμος και Φόβος, είναι αστεροειδείς που παγιδεύτηκαν στο βαρυτικό πεδίο του πλανήτη.

    Τέλος υπάρχει η ιδέα να μεταφερθεί ένας σιδηρονικελιούχος μετεωρίτης από τη ζώνη αστεροειδών και να μπει σε τροχιά γύρω από τη Γη από όπου θα γίνεται η εκμετάλλευσή του με αποστολές που θα ξεκινάνε από την επιφάνεια και θα επιστρέφουν με το μετάλλευμα. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να καλύψει τις ανάγκες της ανθρωπότητας σε σίδηρο και νικέλιο για αιώνες. Υπάρχει βέβαια ένα αλλά: ακόμα και αν υπάρχει η τεχνολογία για να γίνει κάτι τέτοιο, τα ποσά ενέργειας που απαιτούνται για να γίνει κάτι τέτοιο είναι απαγορευτικά, εκτός και αν βρεθεί στο μέλλον κάποια βολική για την περίπτωση πηγή ενέργειας, π.χ. ισχυροί πυραυλοκινητήρες μακράς διάρκειας λειτουργίας. Στη σειρά "The Expanse" για παράδειγμα υπάρχει η δυνατότητα αλλαγής της πορείας μικρών αστεροειδών (και επιπλέον με τεχνολογία stealth που τους κάνει αόρατους στα ραντάρ). Η NASA έχει συνάψει συμβόλαιο με την SpaceX του Έλον Μασκ για την εξερεύνηση του σιδηρονικελιούχου αστεροειδή "16 Psyche" διαμέτρου 220 χιλιομέτρων. Η εκτόξευση έχει προγραμματιστεί για το 2022. Ο εν λόγω αστεροειδής μάζας 10^16 τόνους έχει θεωρητική αξία 10^19 δολάρια.