ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΖΩΗΣ
ΣΤΟΝ ΕΓΚΕΛΑΔΟ

Ο υπόγειος
ωκεάνιος κόσμος του
περιέχει τα δομικά
στοιχεία της ζωής

Καλλιτεχνική αναπαράσταση του Κρόνου,
όπως φαίνεται από τον Εγκέλαδο (πηγή: NASA).



IMAGE DESCRIPTION
Κάτω από τον εθνικό δρυμό του Γέλοουστοουν των ΗΠΑ, η ηφαιστειακή δραστηριότητα συσσωρεύεται σαν σε χύτρα ταχύτητας. Αντί όμως για μία έκρηξη καυτού μάγματος, η ισχύς του Γέλοουστοουν έχει μία απατηλά όμορφη μορφή: Των θερμοπιδάκων.

Στους θερμοπίδακες του Γέλοουστοουν (βλ. εικόνα δεξιά) το νερό ρέει μέσα σ΄ ένα σημείο, όπου θερμαίνεται και η πίεση αυξάνεται. Λόγω της πίεσης μετατρέπεται σε ατμό και εκτοξεύεται σε τυχαίους χρόνους.

Θερμοπίδακες υπάρχουν και σε άλλα θερμά σημεία της Γης. Υπάρχουν όμως και σε πλανήτες ή δορυφόρους.

Οι διαστημικοί θερμοπίδακες ίσως είναι οι πιο μεγάλες εκρήξεις που έχουμε δει ποτέ. Δεν είναι όμως καυτές, αλλά παγωμένες.


Μια εικόνα του Εγκέλαδου, καθώς φωτίζεται από πίσω από τον Ήλιο.
Η ψευδοχρωματισμένη ουρά δείχνει τους πίδακες από παγωμένα σωματίδια και νερό, που ψεκάζουν στο Διάστημα.
Προέρχονται από έναν ωκεανό, που βρίσκεται βαθιά κάτω από την παγωμένη επιφάνεια του δορυφόρου.


Ο Εγκέλαδος είναι δορυφόρος του Κρόνου. Είναι πολύ ενδιαφέρον μέρος για δύο λόγους: Πρώτον, περιέχει νερό. Δεύτερον, έχει εκρήξεις. Αυτό το μάθαμε χάρη σε στοιχεία που συνέλεξε το διαστημικό σκάφος Cassini. Σε φωτογραφίες φαινόταν ο ατμός, τα υπολείμματα της έκρηξης να υψώνονται πάνω από τη νότια πολική περιοχή του. Οι επιστήμονες αντιλήφθηκαν ότι ήταν νερό.

Πώς γίνεται αυτό το παγωμένο φεγγάρι να έχει πίδακες;

Για να δούμε πώς δημιουργήθηκαν πρέπει να σκάψουμε χιλιόμετρα μέσα στον παγωμένο φλοιό του Εγκέλαδου, μέχρι να βρούμε ένα θύλακα υγρού νερού. Αυτός ο υπόγειος ωκεανός πιστεύεται πως προέκυψε από παλιρροϊκή θέρμανση από τη βαρύτητα.

Ενώ η θερμότητα αυξάνεται, το υπό πίεση νερό αναζητά να ελευθερωθεί. Βρίσκει ρωγμές στον πάγο και εκτινάσσεται από μέσα του. Όταν βγει στην επιφάνεια, παγώνει αμέσως. Το Διάστημα είναι παγωμένο.


Τα σωματίδια από τους πίδακες του Εγκέλαδου είναι η κυριότερη πηγή που τροφοδοτεί τον Δακτύλιο Ε του Κρόνου.


Οι πίδακες από φυσαλίδες σύνθετων οργανικών ενώσεων, που ξεπηδάνε στο Νότιο Πόλο του Εγκέλαδου
και προέρχονται από τον ωκεάνειο κόσμο του, έχουν τροφοδοτήσει συζητήσεις για την πιθανή ύπαρξη μορφών ζωής.


Στην παγωμένη επιφάνεια του Εγκέλαδου εντοπίστηκε ένας μεγάλος αριθμός γαλάζιων γραμμών, που εκτείνονται για 130 χιλιόμετρα. Οι επιστήμονες αποκάλεσαν τις γαλάζιες γραμμές «Λωρίδες της Τίγρης».

Η τεκτονική δραστηριότητα σε αυτή την περιοχή χαρακτηρίζεται από τη θερμοκρασία της επιφάνειας. Η μέση θερμοκρασία στο δορυφόρο είναι -200 °C. Οι «Λωρίδες της Τίγρης» έχουν τεράστια αύξηση στους -80 °C. Μερικοί ερευνητές υπολογίζουν ότι στα ψηλότερα σημεία της περιοχής φτάνει στους -20 °C. Οι πίδακες εκτείνονται κατά μήκος των ρωγμών των «Λωρίδων της Τίγρης».

Αν μπορούσαμε να προσεδαφιστούμε εκεί, θα μπορούσαμε να δούμε τους πίδακες να εκτοξεύουν πάγο και ατμό από τις ρηγματώσεις με τρομερή ταχύτητα: 100 μέτρα το δευτερόλεπτο. Υψώνονται μέχρι εκατό χιλιόμετρα και θα αποτελούσαν συγκλονιστικό θέαμα.


Οι «Λωρίδες της Τίγρης» στον Εγκέλαδο.
Περαιτέρω αναλύσεις από τη NASA των δεδομένων του Cassini αποκάλυψαν στους πίδακες του Εγκέλαδου την ύπαρξη οργανικών ενώσεων, των συστατικών των αμινοξέων.
Τα νεοανακαλυφθέντα μόρια, συμπυκνωμένα στους κόκκους του πάγου, προσδιορίστηκαν ως ενώσεις, που φέρουν άζωτο και οξυγόνο.
Στη Γη, παρόμοιες ενώσεις αποτελούν μέρος χημικών αντιδράσεων που παράγουν αμινοξέα, τα δομικά στοιχεία της ζωής. Οι υδροθερμικοί αεραγωγοί στον πυθμένα του ωκεανού παρέχουν την ενέργεια
που τροφοδοτεί τις αντιδράσεις. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι οι υδροθερμικές πηγές μπορούν να λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο στον Εγκέλαδο, παρέχοντας την ενέργεια που οδηγεί στην παραγωγή αμινοξέων.


IMAGE DESCRIPTIONΠολλοί επιστήμονες πιστεύουν πλέον ότι ο Εγκέλαδος πρέπει να φιλοξενεί ζωή.

Ένας επιστήμονας, ο αστροβιολόγος Ρίτσαρντ Χούβερ της NASA, πιστεύει ότι η περιοχή των Άλπεων με τους παγετώνες μοιάζει πολύ με τις «Λωρίδες της Τίγρης» στον Εγκέλαδο.

Εξέτασε πάγο από μια σπηλιά ενός παγετώνα, όπου δεν μπορεί να φτάσει το ηλιακό φως. Πρόκειται για έναν σκοτεινό και παγωμένο κόσμο με πολλούς βαθμούς υπό το μηδέν (βλ. εικόνα δεξιά), όπως στον Εγκέλαδο, που είναι τόσο μακριά από τον Ήλιο.

Βαθιά μέσα υπάρχουν τεράστιες στήλες πάγου. Ο Χούβερ πιστεύει ότι έτσι πρέπει να είναι η περιοχή των «Λωρίδων της Τίγρης» στον Εγκέλαδο. Εδώ δεν βλέπουμε ούτε φυτά ούτε ζώα. Μόνο έναν κόσμο ακραίου ψύχους, έναν κόσμο πάγου. Μοιάζει ότι δεν θα μπορούσε να υπάρχει ζωή σε ένα τέτοιο περιβάλλον.

Ωστόσο, ο Χούβερ έχει άλλη άποψη. Εξέτασε στο εργαστήριό του τα μικροσκοπικά δείγματα από τη σπηλιά του παγετώνα που συνέλεξε. Βρήκε πλήθος ζωντανών βακτηρίων, μικροοργανισμούς που ζουν σε ένα κόσμο από πάγο. Δεν φαινόταν να υπάρχει τίποτε εκτός από πάγο, κι όμως υπήρχε ζωή.

Ο Χούβερ έχει βρει μικροοργανισμούς σε όλα τα δείγματα από παγωμένα σημεία του πλανήτη που έχει επισκεφθεί, όπως του Νότιου Πόλου και της Ισλανδίας.

Επιβεβαιώθηκε ότι υπάρχουν μορφές ζωής ικανές να επιβιώσουν με θερμοκρασία -40 °C.


Πιστεύω ότι είναι πολύ πιθανό να υπάρχει ζωή στις «Λωρίδες της Τίγρης» στον Εγκέλαδο.
Είναι πολύ πιο θερμές απ΄ ό,τι πιστεύεται και τώρα γνωρίζουμε ότι οι μικροοργανισμοί ζουν σε παγετώνες σε όλη τη Γη.
Γι΄ αυτό μπορεί να υπάρχουν ζωντανοί μικροοργανισμοί στις «Λωρίδες της Τίγρης» στον Εγκέλαδο.

Δρ. Ρίτσαρντ Χούβερ, αστροβιολόγος της NASA.


IMAGE DESCRIPTIONΟ Γιασουχίτο Σέκινε (βλ. δεξιά) είναι επιστήμονας στο πανεπιστήμιο του Τόκιο. Πιστεύει ότι το θερμό περιβάλλον του ωκεανού του Εγκέλαδου κάτω από τον πάγο αποτελεί το λίκνο της ζωής.

IMAGE DESCRIPTIONΗ αλλοίωση του Εγκέλαδου από τη βαρύτητα του Κρόνου, παράγει θερμότητα τριβής, που επηρεάζει και το εσωτερικό του δορυφόρου.

Το είδος του βυθού που φαντάστηκε ο Σέκινε για τον Εγκέλαδο έχει ένα παρόμοιο ομόλογο εδώ στη Γη. Στον πυθμένα της θάλασσας, σε 1.500 μέτρα βάθος, η ηφαιστειακή δραστηριότητα εκτοξεύει νερό, που θερμαίνεται στους 300 °C. Αυτές είναι οι υδροθερμικές αναβλύσεις (βλ. αριστερά).

Εδώ, σε ένα σκοτεινό κόσμο, όπου δεν φτάνουν οι ακτίνες του Ήλιου, η υδροθερμική ενέργεια τροφοδοτεί διάφορες μορφές ζωής. Ο Σέκινε υποθέτει, ότι και στον Εγκέλαδο υπάρχει τέτοιου είδους περιβάλλον, που θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα ξεχωριστό οικοσύστημα σαν αυτό.
IMAGE DESCRIPTION
Τα στοιχεία από το Cassini επιβεβαίωσαν την υπόθεση του Σέκινε. Στα στοιχεία που συνθέτουν τους πίδακες του Εγκέλαδου, ανιχνεύτηκαν ποσότητες μεθανίου, αμμωνίας και άλλων στοιχείων, όπως και στους κομήτες, που θεωρούνται ότι περιέχουν συστατικά πλανητών. Ανιχνεύτηκε επίσης μοριακό άζωτο.

Ο Σέκινε πιστεύει ότι η παρουσία μοριακού αζώτου αποδεικνύει την παρουσία υδροθερμικών αναβλύσεων. Με πειράματα που έκανε στο Ιαπωνικό Κέντρο Θαλάσσιων Επιστημών και Τεχνολογίας έδειξε ότι στον ωκεανό του Εγκέλαδου υπάρχει περιβάλλον υψηλής θερμοκρασίας και πίεσης, ένας κρυφός υποθαλάσσιος κόσμος.



Καλλιτεχνική αναπαράσταση της NASA του ωκεανού του Εγκέλαδου και του μηχανισμού παραγωγής των πιδάκων.


Μορφές ζωής που επιβιώνουν σε παρόμοιο σκληρό περιβάλλον βρέθηκαν εδώ στη Γη. Ανακαλύφθηκαν σε υδροθερμικές αναβλύσεις στον Ινδικό Ωκεανό. Επιβιώνουν σε θερμοκρασίες μέχρι και τους 122 °C.

Τα θερμόφιλα μεθανογενή είναι βακτήρια, που αναπτύσσονται σε νερό με υψηλή θερμοκρασία και πίεση. (Βλ. Γη των βακτηρίων).


Καλλιτεχνική απεικόνιση της NASA ενός υποβρυχίου ρομπότ, που εξερευνά τον υπόγειο ωκεανό ενός παγωμένου δορυφόρου.
Ο Εγκέλαδος απέχει 1,4 δις χιλιόμετρα από τον Ήλιο. Κάτω από την παγωμένη του επιφάνεια υπάρχει ένας ωκεανός νερού. Στον πυθμένα αυτού του ωκεανού υπάρχουν υδροθερμικές αναβλύσεις,
παρόμοιες με αυτές στη Γη. Είναι πολύ πιθανό να προάγουν ένα πλούσιο οικοσύστημα βασισμένο σε μορφές ζωής όμοιες με τα μεθανογενή.

Αν είναι παρόν και το μοριακό άζωτο και η υδροθερμική δραστηριότητα, είναι πολύ πιθανή η παρουσία μεθανογενών.

Εάν υπάρχουν στον Εγκέλαδο οργανισμοί όπως τα μεθανογενή, τότε αυξάνονται οι ελπίδες ότι μπορεί να αποτελεί έναν κόσμο με ποικίλες μορφές ζωής.



ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


3 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 48277

    18 Δεκ 2019

    https://www.in.gr/2019/12/17/tech/iolaos-kai-lerna-ta-onomata-gia-ton-elliniko-eksoplaniti-kai-astro-tou/
    Χαράς ευαγγέλια για τους ρωμιούς.

  • Ανώνυμος 48274

    18 Δεκ 2019

    Τρικυμία στο κρανίο του Γιάννη. Νόμοι που εξασφαλίζουν την αιώνια αλλαγή των πάντων..
    Μα νόμος είναι κάτι αταλάντευτο αστέρι μου, αμετάβλητο. Πόση ανάρμοστη χαζομάρα.
    Και φυσικά αυτή η αντίφαση είναι αποδεκτή με την κατάλληλη δόση αμπελοφιλοσοφίας.
    Συμβιβάζουμε τα ασυμβίβαστα, δικαιολογούμε τα αδικαιολόγητα και στην πορεία πετάμε και κάνα αντιχριστιανικό, νιτσεικό άμα λάχει ναούμ..
    Ρίξε μια ματιά στα σχόλια 46289, 46290 εδώ, για να αρχίσεις να ξεστραβώνεσαι:
    https://www.freeinquiry.gr/articles/gegonota/to-sympan-den-einai-ypoxreomeno-na-vgazei-noima/4411.html

  • Ανώνυμος 48271

    15 Δεκ 2019

    Είναι πιθανόν να υπάρχουν διάφορες μορφές ζωής, κάπου στα βάθη του ωκεανού του Εγκέλαδου, άρα κι αλλού.. Πόσο άσκοπη και χωρίς νόημα ζωή.. Πόσο τυχαία. Μπορεί να συμμετέχει στους "νόμους" του σύμπαντος, που είναι μέρος του και εξασφαλίζουν την αιώνια αλλαγή των πάντων, αλλά είναι προφανές ότι δεν εξυπηρετεί κανένα τελικό σκοπό.
    Και την ανάγκη του ανθρώπου για νοηματοδότηση εκεί που δεν υπάρχει τίποτα άλλο παρά το Τίποτα, την εκμεταλλεύτηκε ο Χριστιανισμός για να επινοήσει έναν Θεό - Δημιουργό του κόσμου και του ανθρώπου, με μοναδικό σκοπό την αποθέωση αυτού του εξωκόσμιου πλάσματος από το δημιούργημα του, προς αιώνια δόξα των ιερέων και της εξουσίας τους.
    Πόση ανάρμοστη μεγαλομανία!
    Κάτι ανάλογο υπάρχει και σε επιστήμονες, οι οποίοι πιστεύουν πως ο άνθρωπος ήταν ο τελικός σκοπός του σύμπαντος, για να αποκτήσει συνείδηση του εαυτού του.
    Ασυνείδητος Χριστιανισμός..

    Γιάννης