NIETZSCHE

Μια μεταφυσική της Τέχνης

Το γεγονός, ότι η σκέψη του Nietzsche βρίσκεται πάντοτε στην επικαιρότητα της φιλοσοφικής προβληματικής, οφείλεται, σʼ ένα μεγάλο βαθμό, στην πολυδαίδαλη σημασία της.

Αλλά, δεν είναι, απλώς, η λαβυρινθική δομή αυτής της φιλοσοφίας, που την κάνει να κυκλοφορεί λειτουργικά μέσα στα σύγχρονα φιλοσοφικά ρεύματα -κυρίως στον υπαρξισμό και στην αναλυτική φιλοσοφία- παρά ο δυναμικός της χαρακτήρας, οι αντιθέσεις, αντιφάσεις και αντινομίες της.
Η αλήθεια τού παράδοξου, που συνιστά η περίπτωση «Nietzsche», ή το  παράδοξο τής νιτσεϊκής αλήθειας, γοητεύει ιδιαίτερα το σύγχρονο φιλοσοφικό πνεύμα, και θα ήταν δύσκολο να αμφισβητήσει ή ακόμα και να υποτιμήσει  κανείς το γεγονός, ότι η φιλοσοφία τού Nietzsche είναι μια φιλοσοφία τού 20ού αιώνα. Ο θάνατος τού Nietzsche (1900) δέν κλείνει τη φιλοσοφία του στον 19ο, αλλά την ανοίγει πρός τους επόμενους αιώνες.

Το θέμα «μεταφυσική τής τέχνης» άρχισα να το μελετώ μέσα στη φιλοσοφία τού Nietzsche το 1967 σε μια προσπάθεια προσέγγισης τού νοήματος τών κατάλοιπων εκείνων σημειώσεων, που συμβατικά ονομάζουμε «Βούληση για δύναμη
» (Wille zur Macht). Αν και το θέμα αυτό μού παρουσιαζόταν από την αρχή ελκυστικό, ωστόσο, η δυστροπία των ποικίλων και διακορπισμένων στοιχείων, που το αποτελούν, δέν μού φαινόταν, ότι ήταν εύκολο να τιθασευθεί.

Η δυστροπία τού θέματος δέν δικαιολογείται μόνο από τη φύση και τη δομή αύτής τής φιλοσοφίας, που είναι μια φιλοσοφία sui generis, αλλά και από την ίδια τη φύση τού θέματος, το οποίο, σαν ένα εντυπωσιακό μωσαϊκό, μού φαινόταν, ότι αναφερόταν σε σκέψεις, οι οποίες δύσκολα συνέθεταν ένα ενιαίο σχέδιο.

Θα ήταν, βέβαια, εντελώς άτοπο για τη σκέψη τού Nietzsche, να ισχυριστώ εδώ, ότι κατόρθωσα να βρώ ένα σχέδιο ή κλειδί τού «συστήματος» τού Nietzsche, γιατί, όπως θα φανεί από τη συζήτηση, που γίνεται στην εισαγωγή, η φιλοσοφία του είναι συνειδητά, στη θεωρία και στην πράξη, εναντίον τού συστήματος.

Το όλο «σχέδιο» σκέψης, που ονομάζω «μεταφυσική τής τέχνης», άρχισε ακριβώς να λειτουργεί μέσα μου, καθώς διέκρινα και μελετούσα ορισμένα βαθύτερα μοτίβα όλης τής νιτσεϊκής φιλοσοφίας. Προς αυτή την κατεύθυνση βρήκα οπωσδήποτε άμεση ή έμμεση βοήθεια σε έργα και μελέτες διαφορων ερευνητών, όπως των Jaspers, Löwith, Danto, Κaufmann, Dickopp, Heftrich, Ηeidegger κ.ά..

Ωστόσο, δέν βρήκα να έχει μελετηθεί ειδικά η μεταφυσική τής τέχνης μέσα στη φιλοσοφία τού Nietzsche ούτε να έχει επισημανθεί η σημασία. της. Είναι ίσως εκπληκτικό, ότι και σε σημαντικά ακόμα γενικά έργα πάνω στη φιλοσοφία τού Nietzsche δέν δίνεται ιδιαίτερη προσοχή σ' αυτό το θέμα.

Ο A. Riehl, που εξετάζει τον Nietzsche ως καλλιτέχνη και στοχαστή, δείχνει, ότι προσέχει σε μερικά σημεία το θέμα αυτό, αλλ' ή έκθεσή του είναι στοιχειώδης και χωρίς ιδιαίτερες αξιώσεις επιστημονικής έρευνας. Μονάχα ο E. Fink διέπεται από μια τάση να δει ειδικά στή «Γέννηση τής Τραγωδίας» τη μεταφυσική τού Nietzsche κάτω από το φώς τής τέχνης, αλλά η όλη έρμηνεία του, αν και είναι γενικά αναλυτική, είναι μια ερμηνεία, που θεμελιώνεται σε ρομαντική βάση και σε προϋποθέσεις τής μεταφυσικής τής τέχνης, όπως αυτή παρουσιάζεται στο γερμανικό υπερβατικό ιδεαλισμό, και κατά συνέπεια, μ' αυτό το νόημα μονάχα, δέ συνδέεται, παρά μ' ένα μικρό μέρος τής προβληματικής, που αναπτύσσεται σ' αυτό εδώ το βιβλίο... (Αποσπάσματα από τον Πρόλογο τού βιβλίου).

141 σελίδες, αρχείο μορφής pdf, 5,23 MB.

Κατεβάστε δωρεάν ολόκληρο το βιβλίο κάνοντας κλικ εδώ.



ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣ


4 ΣΧΟΛΙΑ

  • Ανώνυμος 47744

    4 Αυγ 2019

    Στο μεταξύ:

    Όμως μερικοί επιστήμονες έχουν ήδη αρχίσει να οραματίζονται και να εργάζονται για να υλοποιήσουν κάτι ακόμη πιο τολμηρό, το Διαδίκτυο των Σκέψεων, μια εποχή όπου θα υπάρχουν διεπαφές ανθρωπίνου εγκεφάλου-υπολογιστικού νέφους (human brain/cloud interfaces). Αυτό θα δώσει στους ανθρώπους -μέσω της σκέψης και μόνο- άμεση πρόσβαση τόσο στις σκέψεις των άλλων, όσο και στον τεράστιο όγκο δεδομένων των μηχανών.
    Είναι θέμα χρόνου, όπως λένε, να συνδεθούν σε πραγματικό χρόνο. τα ανθρώπινα εγκεφαλικά κύτταρα με τα τεράστια δίκτυα του υπολογιστικού νέφους.
    Αν ακούγεται σαν επιστημονική φαντασία τύπου «Μάτριξ», είναι γιατί όντως θυμίζει κάτι τέτοιο. Οι άνθρωποι θα μπορούν να «ανεβάζουν» πληροφορίες στο Δίκτυο και να «κατεβάζουν» ό,τι θέλουν από αυτό - και όλα αυτά μέσα σε κλάσματα του δευτερολέπτου.
    Το επόμενο λογικό βήμα θα είναι η δημιουργία ενός ενιαίου παγκόσμιου υπερ-εγκεφάλου, που θα διασυνδέει τα επιμέρους δίκτυα των εγκεφάλων και των «έξυπνων» μηχανών. Όταν αυτό γίνει, τότε η ατομική ανθρώπινη σκέψη θα έχει μετατραπεί σε συλλογική. Το ανθρώπινο μυαλό δεν θα είναι πια μια ατομική φυλακή ή ένα ατομικό καταφύγιο, με ό,τι καλό ή κακό μπορεί να σημαίνει κάτι τέτοιο. Αν και δεν είναι ιδιαίτερα εξελιγμένο προς το παρόν, ένα πειραματικό σύστημα ανθρώπινου εγκεφαλικού δικτύου (BrainNet) έχει ήδη δοκιμασθεί, επιτρέποντας την ανταλλαγή πληροφοριών μέσω της σκέψης και του «νέφους» ανάμεσα σε ατομικούς εγκεφάλους.
    Φυσικά δεν χρειάζεται να έχει διαβάσει κανείς δυστοπική επιστημονική φαντασία για να αντιληφθεί ότι η εξέλιξη αυτή μπορεί κάλλιστα να έχει και σκοτεινές πλευρές για την ανθρωπότητα…
    https://www.iefimerida.gr/poli/ti-einai-diadiktyo-ton-skepseon

    Ασχετίλα, διότι αυτό δεν είναι Matrix, αλλά Borg collective.

    "Borg civilization is based on a hive or group mind known as the Collective. Each Borg drone is linked to the collective by a sophisticated subspace network that ensures each member is given constant supervision and guidance. The mental energy of the group consciousness can help an injured or damaged drone heal or regenerate damaged body parts or technology. The collective consciousness not only gives them the ability to "share the same thoughts", but also to adapt with great speed to tactics used against them. Drones in the Collective are never seen speaking, but a collective "voice" is sometimes transmitted to ships."
    https://en.wikipedia.org/wiki/Borg#Borg_Collective
    https://www.youtube.com/watch?v=hNxPTk9gR54
    https://www.youtube.com/watch?v=L-vJ2UefPAs

  • Ανώνυμος 47743

    3 Αυγ 2019

    Στο μεταξύ ας γελάσουμε λίγο με τους ιεραπόστολους:
    https://www.youtube.com/watch?v=271oqX_AQg4
    Γελάσατε έτσι;

    Ας πάρουμε τώρα τα πράγματα πιο σοβαρά:

    Οι ανθρώπινες κοινωνίες από τα πολύ παλιά χρόνια γίνονταν πιο συνεκτικές και οι άνθρωποι συνεργάζονταν περισσότερο μεταξύ τους, αντί να μάχονται ο ένας τον άλλο, όταν επικρατούσε η πίστη σε έναν θεό, που είναι παντογνώστης, παντοδύναμος και τιμωρεί τους αμαρτωλούς
    Σύμφωνα με τους ερευνητές, η πίστη σε έναν θεό που βλέπει (ακόμη και μέσα στο μυαλό των ανθρώπων) και τιμωρεί την αδικία, ευνόησε την εξέλιξη της ανθρώπινης συνεργασίας και περιόρισε την αντικοινωνική συμπεριφορά, ενισχύοντας, αντίθετα, την κοινωνική συνοχή και τη γενναιοδωρία.
    «Οι θρησκευτικές πεποιθήσεις φαίνεται πως υπήρξαν ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες στην ανάπτυξη και σταθεροποίηση των άκρως πολύπλοκων κοινωνικών θεσμών, όπως το κράτος» ανέφερε ο κ. Πουρζίκι. Αυτό το μήνυμα ισχύει ακόμη και σήμερα, σύμφωνα με τους ανθρωπολόγους. Η μελέτη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Nature».
    https://www.tovima.gr/2016/02/11/science/i-pisti-se-theoys-timwroys-edese-tis-prwtes-koinwnies/

    Εδώ μια διευκρίνιση. Η μελέτη δεν υποστηρίζει ότι η θρησκεία ξεκίνησε τη δημιουργία ανθρώπινων κοινωνιών, αλλά ότι αυξάνει τη συνοχή τους και άρα τις πιθανότητες επιβίωσής της κοινωνίας. Διότι εν προκειμένω η κοινωνία είναι το ζητούμενο, όχι το άτομο. (Στην πραγματικότητα η κοινωνία δημιούργησε την οργανωμένη θρησκεία με κεντρικό έλεγχο και ιερά κείμενα).
    Το αναφέρω αυτό διότι τις προάλλες κάποιος μπούρδας είχε αναρτήσει στο site του άρθρο που δήθεν αναιρούσε τέτοιου είδους συμπεράσματα διαφόρων μελετών, κονταροχτυπώντας με ανεμόμυλους.
    Τους τελευταίους αιώνες αναπτύχθηκε ακόμα ένα εργαλείο κοινωνικής συνοχής: η εθνική ιδεολογία. Μην ξεχνάμε βεβαίως τη λεγόμενη κουλτούρα που δίνει ταυτότητα στα άτομα της κοινωνίας με πολλούς και διάφορους τρόπους.
    Το λάθος που κάνει η δυτική σκέψη είναι γνωστό: θεωρεί άνευ πάσης υποψίας την έννοια της κοινωνίας, περιβάλλοντάς την με αίγλη, προφανώς διότι η συλλογικότητα της ανθρώπινης κοινωνίας είναι υπεύθυνη για τις σύγχρονες ανέσεις, τον πολιτισμό και την κυριαρχία πάνω στα υπόλοιπα είδη του πλανήτη. Ταυτόχρονα όμως οι κοινωνικοί σχηματισμοί έχουν και σημαντικά αρνητικά, όπως και δημιουργούν συνεχώς προβλήματα προς επίλυση.
    Υπογραφή: Υπέρτατος Άρχων (ελεύθερη απόδοση στα ρωμέικα του ξενόφερτου όρου Supreme Being).

    Και τώρα αντί μουσικού διαλείμματος πάμε σε ξένη σειρά: "The Boys".
    (A group of vigilantes set out to take down corrupt superheroes who abuse their superpowers.)
    https://www.imdb.com/title/tt1190634/
    Τελικά οι φίλοι μας τα αμερικανάκια δεν μας άφησαν χωρίς σειρά με υπερήρωες στο κατακαλόκαιρο. Άντε πάλι βρε αχάριστοι άνθρωποι!

    ΥΓ: Μια και αναφέρθηκα σε ιεραπόστολους, μην παραλείψετε το αριστούργημα του Scorsese "Silence (2016)".
    https://www.imdb.com/title/tt0490215/

  • Ανώνυμος 47742

    3 Αυγ 2019

    Απόσπασμα:

    Στα έργα του, βρίσκουμε επεξεργασμένη κι εμπλουτισμένη τη σπορά των λόγων του Μαξ Στρίνερ που απετέλεσε την κοινή αφετηρία τόσο του αναρχισμού όσο και του ανηθικισμού και της φιλοσοφίας του υπεράνθρωπου. Ο Στρίνερ είχε πει:
    «Αν το Κράτος είναι μια κοινωνία ανθρώπων και όχι μια συνάθροιση από Εγώ, τότε το Κράτος δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς την ηθική, πάνω στην οποία πρέπει να στηρίζεται. Γι’ αυτό, το Κράτος και Εγώ είμαστε εχθροί»
    http://historyreport.gr/index.php/Πολιτιστικά-Θέματα/Πολιτισμός/1229-2011-03-16-16-50-42

    Αν και ευφυές, παραμένει προβληματικό. Διότι και τα δύο είναι προβληματικά: εγώ και κράτος (κοινωνία, κοινωνική ηθική).
    Εξάλλου το εγώ είναι κοινωνικό κατασκεύασμα, άλλη μία κοινωνική σύμβαση, πολύ καλά χτισμένη και ανεπτυγμένη σταθερά και ασταμάτητα από τη βρεφική ηλικία, ξεκινώντας αρχικά μέσα από την οικογένεια (γονείς). Που συνεπάγεται ότι το εγώ δεν έχει και μεγάλη σημασία έξω από την ιδεόσφαιρα της κοινωνίας και της κουλτούρας της που το διαμόρφωσε.
    Είναι η κλασσική λούμπα που μονίμως τρώει τα μούτρα της η δυτική σκέψη.

    Και συνεχίζει το απόσπασμα:

    Ο Νίτσε το ερμήνευσε:
    «Το κράτος οργανώθηκε όταν μια νικήτρια φυλή δημιούργησε καθεστώς τρομερής καταπίεσης του νικημένου λαού, πολυπληθέστερου αλλά ανοργάνωτου. Τα ένστικτα των υποταγμένων κατέληξαν σε εσωστρέφεια. Η δύναμη της ενέργειας και ο πόθος για δύναμη στράφηκαν ενάντια στον ίδιο τον άνθρωπο. Εμφανίστηκαν έτσι νέα ιδανικά: η απάρνηση του εγώ, ο αλτρουισμός. Η τάση του αλτρουισμού είναι δείγμα ενστίκτου σκληρότητας και οι τύψεις πόθος για βασανιστήρια. Οι άνθρωποι πίστεψαν ότι η ενοχή τους ήταν οφειλή προς τους προγόνους. Οφειλή που έπρεπε να την αναγνωρίσουν με τη θυσία της υποταγής. Αυτός ο φόβος για τους προγόνους βρίσκεται μεταμορφωμένος στον θεό. Γι’ αυτό η θρησκεία, και κυρίως ο χριστιανισμός, είναι πληγή για την ανθρωπότητα».

    Εδώ του διαφεύγουν δύο λεπτομέρειες πολύ σημαντικές.
    Ο "αλτρουισμός" που αναφέρει ήταν αναγκαίος για την ισχυροποίηση της κοινωνικής συνοχής, που οδηγεί στην επιβίωση της κοινωνίας (όχι του ατόμου) σε έναν κόσμο εχθρικό, με άλλες κοινωνίες.
    Δεύτερη και εξαιρετικά σημαντική λεπτομέρεια είναι ότι οι χριστιανοί δεν μείωσαν/απαρνήθηκαν το εγώ τους, αλλά συνέχισαν να το καλλιεργούν, φτάνοντάς το στα ύψη, αλλά ταυτόχρονα το συμπίεσαν προκειμένου να ισχυροποιηθεί η κοινωνική συνοχή. Η συμπίεση αυτή ενός υπερτροφικού εγώ (είμαι το κέντρο του σύμπαντος και πιστεύω στον ένα και πραγματικό θεό) αποτελεί μόνιμο δημιουργό ιδεοψυχαναγκασμών και ψυχοπαθολογικών προβλημάτων.

    Υπογραφή: Ε ας το αφήσουμε αυτό τώρα. Χωνέψτε πρώτα τα παραπάνω.
    ;)

    Και μουσικό διάλειμμα: The Beloved - Sweet Harmony
    https://www.youtube.com/watch?v=c-3EdZoS47E
    Αφού σας αρέσει..

  • Ανώνυμος 47741

    3 Αυγ 2019

    https://www.impantokratoros.gr/7D700FA4.el.aspx
    http://axia-logou.blogspot.com/2014/09/blog-post_9.html
    http://historyreport.gr/index.php/Πολιτιστικά-Θέματα/Πολιτισμός/1229-2011-03-16-16-50-42
    https://sciencearchives.wordpress.com/2015/08/13/o-%CE%AF-%CE%AF-%CF%8D-ka/

    Και μουσικό διάλειμμα με Stratovarius:
    https://www.youtube.com/watch?v=DxpO7gx7pgc
    https://www.youtube.com/watch?v=dZESR2edJqQ