Αφιέρωμα
της «Ελεύθερης Έρευνας»
στο '21

 

 
«Ο κύριος Κωνσταντίνος Σάθας,
έν τινι αξιολόγω πονηματίω επιγραφομένω: "Η κατά τον ιζ΄αιώνα επανάστασις της ελληνικής φυλής" διατείνεται εν σελ. 14, ότι το γνωστόν Καρυοφύλλι ονομάσθη ούτω από του εν Βενετία οπλοποιού Carlo figlio (Καρόλου υιού). Περίεργος μα την αλήθειαν η ανακάλυψις, αλλ’ ουδόλως ευάρεστος.

»Τολμώ μάλιστα, να είπω προς τον φίλον, ότι απαγορεύεται οιωδήποτε η δια τοιούτων ερευνών καταστροφή των θελκτικών μύθων, δι’ ων ετράφημεν...»


Αριστοτέλης Βαλαωρίτης,
Αθανάσιος Διάκος.
Αστραπόγιαννος, Αθήνα, 1867, 64-66.



 




Βλάχοι,
αρβανίτες, ανατολίτες,
βορειο-
αφρικανοί κ.ά.

Οι σημερινοί χριστιανοί κάτοικοι του ελλαδικού χώρου, που μιλούν ρωμέικα (τα λένε ελληνικά) δεν είναι φυλετικοί απόγονοι ή πνευματικοί κληρονόμοι των αρχαίων ελλήνων, των αθηναίων, της δημοκρατίας, των φιλοσόφων κ.λπ..

Είναι επήλυδες, βαλκάνιοι, ανατολίτες, βορειοαφρικανοί και όχι μόνον, ορθόδοξοι, με έντονη ανάμειξη της οθωμανικής κουλτούρας.

Έμαθαν να επιβιώνουν σε αυτοκρατορίες δεσποτικές (βυζάντιο, οθωμανική περίοδο) αναπτύσσοντας την υποκρισία, την κουτοπονηριά και πολλά άλλα ελαττώματα με σκέψη εντελώς διαφορετική από αυτή του δυτικού κόσμου...



 



Τα πραγματικά αίτια
και οι βαρβαρότητες
της εκστρατείας
του Μεγάλου Αλεξάνδρου

 

 
Ο Μ. Αλέξανδρος διέλυσε την αυτοκρατορία του Κύρου, αλλά συγχρόνως αφάνισε και τις ελληνικές πόλεις-κράτη. Λεηλάτησε τους θησαυρούς της Ασίας και τυράννησε τους λαούς περισσότερο από τη δυναστεία των Αχαιμενιδών.

Αυτός άλλωστε ήταν ο πρωταρχικός σκοπός της εκστρατείας. Η λαφυραγωγία. Απαραίτητη για την ισχύ και τον τρυφηλό βίο του βασιλικού οίκου και τον πλουτισμό των ευνοουμένων του...


 



Η θρησκευτική
πίστη
δεν αποτελεί προϋπόθεση
για την υγιή ευημερία
των κοινωνιών


Yπάρχει μια κοινή πεποίθηση, την οποία μοιράζονται οι οπαδοί των διαφόρων θρησκειών, ότι η λατρεία του Θεού και η υπακοή στα κελεύσματα της θρησκείας θεωρούνται ουσιώδη για μια υγιή και ειρηνική κοινωνία, ενώ όταν ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων μιας κοινωνίας απορρίψει το Θεό, τότε θα επέλθει η αποσύνθεσή της.

Σε περίπτωση, που η θρησκευτική αυτή θεωρία, του ότι η τυχόν απομάκρυνση από το Θεό είναι η αιτία για όλα τα κακά της κοινωνίας είναι σωστή, τότε θα έπρεπε να αναμένουμε τα περισσότερο θρησκευόμενα έθνη στη Γη να είναι οι προμαχώνες του εγκλήματος, της φτώχειας και των ασθενειών και τα πρότυπα των υγιών κοινωνιών. Η σύγκριση των άθρησκων εθνών όμως, με τα περισσότερο θρήσκα αποκαλύπτει μια πολύ διαφορετική κατάσταση...



 



Η λέξη καρκίνος στις μέρες μας έχει αποκτήσει τεράστια δύναμη. Μόνο το άκουσμά της αρκεί για να σπείρει τον τρόμο και τον πανικό.

Φανταστείτε αν ο γιατρός σας μετά από κάποια εξέταση, σας ανακοίνωνε, ότι έχετε καρκίνο. Στην κυριολεξία θα άνοιγε η γη να σας καταπιεί, θα παραλύατε από τον φόβο σας και θα πιστεύατε, ότι σε σύντομο χρονικό διάστημα θα πεθαίνατε.

Θα δεχόσασταν ό,τι θα σας έλεγαν οι «ειδικοί», νοιώθοντας αδαής και άσχετος για την ίδια σας την ασθένεια. Δεν θα είχατε καμία άποψη για την πορεία και την εξέλιξη της ασθένειάς σας, καμία επιλογή για το τι αγωγή θα λαμβάνατε, για το αν θα κάνατε χημειοθεραπεία ή όχι, για το αν θα σας χειρουργούσαν, αν θα ακρωτηρίαζαν κάποιο πάσχον μέλος σας. Όλα αυτά θα τα αποφάσιζαν οι γιατροί σας ακολουθώντας το «πρωτόκολλο του καρκίνου» χωρίς να σας ρωτήσουν, απλά θα σας τα ανακοίνωναν!

Θα ξυπνάγατε απ΄το χειρουργείο και θα σας έλειπε το στήθος σας, το νεφρό σας, ο μισός πνεύμονάς σας, ή κάποιο άλλο όργανό σας και δεν θα μπορούσατε παρά να συναινέσετε με την αφαίρεση αυτή. Θα ακολουθούσαν ατελείωτες χημειοθεραπείες και ακτινοβολίες, επειδή «έτσι θα έπρεπε». Θα έπεφταν οι τρίχες του σώματός σας, τα νύχια σας και θα είχατε τεράστιες επιπλοκές και παρενέργειες. Εσείς, απλά θα δείχνατε την απόλυτη εμπιστοσύνη στις γνώσεις και στις μεθοδολογίες της συμβατικής Ιατρικής σιωπηλά και στωικά χωρίς άποψη και δυνατότητα επιλογής, αφού σας έχουν ήδη πείσει μέσω της πληροφόρησης, που έχετε λάβει από τα Μ.Μ.Ε. και τους γιατρούς σας, ότι αυτοί και μόνον αυτοί μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τον καρκίνο…

Είναι όμως, αυτή η πραγματικότητα;



 





«(Ο έρωτας μεταξύ άνδρα και γυ-
ναίκας) είναι παλλαϊκός...
αυτός ακριβώς χαρακτηρίζει τους
ανθρώπους, τους χωρίς ιδιαίτερη
ανάπτυξη...


»(Αφορά) μάλλον στην απόλαυση
των σωμάτων, παρά των ψυχών.
Και μάλιστα (εκείνες τις γυναίκες
και τα νεαρά παιδιά), που δια-
κρίνονται για υπερβολική βλακεία...

»Δείτε, αντιθέτως, την Ουράνια Α-
φροδίτη, που δεν προέκυψε από
την συμμετοχή άρρενος και θήλεος,
αλλά μόνον εκ του άρρενος...
πώς στερείται παραφοράς...

»Έτσι, όσοι εμπνέονται από το
αρσενικό φύλο, ερωτεύονται το
φύλο, το οποίο εκ φύσεως έχει
μεγαλύτερη ρώμη και περισσό-
τερη ευφυία
».

Πλάτωνα, «Συμπόσιο», 181b-c



 



Πατριωτισμός, εθνικά οράματα,
μεγαλοϊδεατισμοί κ.λπ. κ.λπ.
στα διάφορα έθνη-κράτη


Ο τρόπος, με τον οποίο συγκροτή-
θηκαν ιστορικά τα έθνη, έπλασε εθνικές ιδέες, που έχουν σε κάθε κράτος συνθέσει μια εθνική ιστορία δεδομένη και μοναδική. Η ιστορία αυτή προάγει τις ομοιότητες στο εσωτερικό και τις διαφορές στο εξωτερικό, ενώ αποδίδει σε κάθε έθνος δίκαια, τα οποία δεν αναγνωρίζει στους «άλλους». Συγκροτεί έτσι, μια κλειστή και γραμμική ιστορική αφήγηση, που περιστρέφεται γύρω από το ένδοξο παρελθόν κάθε μοναδικής και ιδιαίτερης εθνικής ομάδας, την οποία περιγράφει σαν ομοιογενή και αναλλοίωτη ουσία.

Σε κάθε κράτος οι έννοιες έθνος, πατρίδα και πατριωτισμός έχουν φορτιστεί μέσα στην ιστορική διαδρομή με τόσο γιγάντιο ηθικό βάρος, που έχουν γίνει αξίες μεγάλης και αδιαπραγμάτευτης ιδεολογικής σημασίας. Έτσι, στα σχολεία όλων σχεδόν των χωρών...



 



Από τον
«νεοελληνικό διαφωτισμό»
βλάστησαν ελληνοχριστιανισμός,
εθνικισμός και μεγαλοϊδεατισμός

Αδ. Κοραής:
Ο πραγματικός πατέρας
της ιδεολογικής μας σχιζοφρένειας


Μερικές δεκαετίες πριν από το '21, ο Αδαμάντιος Κοραής ξέθαψε αυθαίρετα και επέβαλε σιγά-σιγά την ξεχασμένη για αιώνες λέξη «έλληνας» χωρίς να απορρίψει βέβαια, το χριστιανισμό. Είχε την πεποίθηση, ότι έτσι θα μας έφερνε πιο γρήγορα κοντά στα κείμενα των αρχαίων ελλήνων και θα γινόταν μια ταύτιση, συγκλονιστική για τον μέσο κάτοικο του ελλαδικού χώρου (αρβανίτη, βλάχο, βορειοαφρικανό, ανατολίτη κ.λπ.), ότι είναι δήθεν απόγονος αυτού, που έφτιαξε τον Παρθενώνα και όλα τα λαμπρά μνημεία.

Η ιδέα έπιασε γρήγορα. Από τότε, όλο και περισσότεροι ρωμιοί άρχισαν να συνδέουν τους εαυτούς τους με κάποιο φανταστικό παρελθόν και να ανακαλύπτουν τους «αρχαίους προγόνους». Κολακεύονταν να έχουν την ψευδαίσθηση, πως ήταν τάχα απόγονοι των αρχαίων ελλήνων.

Η περίοδος του '21 επομένως, αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο. Όχι βέβαια, επειδή έγινε κάποια δήθεν «ελληνική επανάσταση» -πλιάτσικο χριστιανικών συμμοριών, αρβανιτών στην πλειοψηφία τους, ήταν στην πραγματικότητα εξάλλου, όπως έχουμε δείξει στο Αφιέρωμα 1821: Η αποστασία των ρωμιών-, αλλά γιατί κατά τη σύντομη εκείνη περίοδο, οι ρωμιοί υπήκοοι της οθωμανικής αυτοκρατορίας με την καθοδήγηση του Κοραή και των άλλων εκπροσώπων του λεγόμενου «νεοελληνικού διαφωτισμού» μεταλλάχτηκαν σε «έλληνες»...

 



 


      

Read articles in English

     ΓΙΑΝΝΗ ΛΑΖΑΡΗ

ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ
Από το μύθο στην ...ιστορία


Στο βιβλίο –με βάση κυρίως τα δημοσιευμένα απομνη-
μονεύματα και ημερολόγια των ίδιων των μακεδονο-
μάχων– παρουσιάζεται η πραγματική φύση του Μακε-
δονικού Αγώνα, τον οποίο οι διαχρονικοί εθνικιστικοί
κύκλοι έχουν μυθοποιήσει και χρησιμοποιούν κατά το
δοκούν μέχρι και σήμερα.


72 σελίδες.
Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Δρόμων».

UNITED STATES
OF THE
IONIAN ISLANDS


Αποικιακή κυβερνοοτροπία
στα Επτάνησα


Έγραψε στις 24.01.2017 ο/η: Γκέκας Σάκης

Επιστροφή



Κατά τα τελευταία λίγα χρόνια, οι λέξεις αποικία και προτεκτοράτο κυριαρχούν στις συζητήσεις και τα γραφόμενα σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση στην Ελλάδα, καθώς η διάσημη χώρα παραμένει μπλοκαρισμένη σε μια κρίση χωρίς προηγούμενο (σε καιρό ειρήνης). Από το 2010, η κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας είχε ως αποτέλεσμα ανεργία ρεκόρ και οικονομική εξάρτηση, ίσως για πολλά ακόμη χρόνια· η καταστροφή αυτή οδήγησε σε μια ρητορική που μιλά για την απώλεια της εθνικής κυριαρχίας, αφού η χώρα έχει γίνει «αποικία χρέους» και «προτεκτοράτο».

Τον δέκατο ένατο αιώνα, οι Επτανήσιοι επινόησαν μια λέξη για την περίοδο της βρετανικής κυριαρχίας, την οποία ονόμασαν ξενοκρατία ─ κυριαρχία των ξένων. Αυτή ήταν η πρώτη περίοδος στην ελληνική ιστορία κατά την οποία η αποικιοκρατία, η προστασία, η εξάρτηση και η ξένη κατοχή ήταν έννοιες που υπερέβαιναν τους μεταφορικούς και πολεμικούς τρόπους με τους οποίους χρησιμοποιούνται σήμερα οι λέξεις αυτές, και σε αυτήν εντοπίζονται οι απαρχές της ελληνικής εξάρτησης και αποικιακής (ή «αποικιακής») κατάστασης.

Το ημι-αποικιακό κράτος που σχηματίστηκε υπό βρετανική προστασία στις νήσους του Ιονίου ─τα Επτάνησα, όπως τα αποκαλούν οι Έλληνες─ και η εμπλοκή των Μεγάλων Δυνάμεων στην επανάσταση του 1821 κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία δημιούργησε ένα ανεξάρτητο ελληνικό βασίλειο, δύσκολα μπορεί να γίνει κατανοητή αν δεν λάβουμε υπόψη τη γαλλική, τη ρωσική και ειδικά τη βρετανική ανάμειξη στις Ιόνιες Νήσους.

 
Η δημιουργία
της βρετανικής Μεσογείου

Το παρόν βιβλίο δεν ακολουθεί μία αυστηρή διάκριση μεταξύ αποικίας και ανεξάρτητου κράτους, αλλά θέτει το θέμα των ευρύτερων επιπτώσεων αυτής της «περίπτωσης» για την ιστορία της αποικιοκρατίας. Σχηματικά, υπήρχαν δύο τύποι αποικιών στη Βρετανική Αυτοκρατορία: ο ένας είχε «υπεύθυνη κυβέρνηση», όπως ο Καναδάς και η Αυστραλία, όπου οι λευκοί Ευρωπαίοι έποικοι έχαιραν ευρείας αυτονομίας, με δικούς τους αντιπροσωπευτικούς θεσμούς και νομοθεσία· στον άλλο τύπο, π.χ. στην Κεϋλάνη, τις Δυτικές Ινδίες και τη Δυτική Αφρική, το Λονδίνο είχε πλήρη νομοθετικό και διοικητικό έλεγχο. 


Η πολιτική και κοινωνική οργάνωση των Ιονίων Νήσων κατά την περίοδο της αγγλοκρατίας ανταποκρίνεται στον ορισμό του προτεκτοράτου ως «πολιτείας στην οποία ιθαγενείς αρχές και δυνάμεις κατοχής μοιράζονται την κυριαρχία και την αρχή». Η μελέτη της περίπτωσης αυτής προσφέρει και ένα σημείο σύγκρισης για τη μελέτη της ιστορίας της γαλλικής αποικιακής Μεσογείου, για παράδειγμα στην Τυνησία.



 

Ο συγγραφέας του βιβλίου Σάκης Γκέκας,
είναι επίκουρος καθηγητής (associate
professor) Νεοελληνικής Ιστορίας
στο Πανεπιστήμιο York του Τορόντο.



   
Κατά την ιστορία της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, μορφές διοίκησης προσαρμόζονταν σε τοπικές συνθήκες κατά τρόπο αυτοσχεδιαστικό και ευρηματικό, αλλά όχι πάντοτε με επιτυχία. Το 1815, η συνθήκη του Παρισιού έθεσε τη βρετανική αυτοκρατορική διοίκηση στις Ιόνιες Νήσους μπροστά σε νέα προβλήματα, ανάλογα με την κατάληψη της Κεϋλάνης το 1796 και την πρόκληση της συγκρότησης μιας αποικιακής κυβέρνησης τελείως διακριτής από την Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών στην Ινδία.

Τα πενήντα χρόνια που ακολούθησαν τους ναπολεόντειους πολέμους συνέβαλαν στην παγίωση μιας «αγγλο-μεσογειακής τάξης» και συνέπεσαν με το απόγειο του φιλελεύθερου ιμπεριαλισμού υπό την Pax Britannica, ένα καθεστώς που επεκτείνεται σε μέρη του κόσμου προηγουμένως υπό απολυταρχικούς και δεσποτικούς άρχοντες· τα Ιόνια Νησιά, το Γιβραλτάρ, η Μάλτα και (για μερικά χρόνια) η Σικελία ήταν μερικά από τα μεσογειακά φυλάκια της βρετανικής κυριαρχίας που, μαζί με την Κύπρο και την Αλεξάνδρεια αργότερα στον ίδιο αιώνα, σχημάτισαν ένα πεδίο πειραματισμού σε αποικιακές πρακτικές.

Η μετάβαση από το δεσποτισμό σε πιο φιλελεύθερες μορφές εξουσίας στις αποικίες ήταν κάθε άλλο παρά ομοιόμορφη ή γρήγορη. Οι κοινωνίες του Ιονίου έγιναν ένα αποικιακό «εργαστήριο», όπου αποικιακά συστήματα διοίκησης και κοινωνικοοικονομικής οργάνωσης εφαρμόστηκαν κατά τρόπους πιο τολμηρούς και αμφιλεγόμενους από εκείνους που ακολουθήθηκαν στις καθαυτό αποικίες.
 

Το Ιόνιο Κράτος
και η αποικιακή κυβερνοοτροπία

Το προτεκτοράτο των «Ηνωμένων Πολιτειών των Ιονίων Νήσων» ήταν μόνο κατ’ όνομα ανεξάρτητο· σύμφωνα με τον καταστατικό χάρτη τού 1817, τα νησιά τέθηκαν υπό την «αποκλειστική και άμεση προστασία της Α.Μ. του βασιλέως της Μεγάλης Βρετανίας». Αυτό συμβολικά και συνταγματικά υποβίβαζε τους Επτανήσιους σε κατάσταση ημι-αποικιοκρατίας.

Ο Χέρτσφελντ δημιούργησε τον όρο «κρυπτο-αποικιοκρατία» και επισήμανε το «παράδοξο» ότι η Ελλάδα είναι πνευματικός πρόγονος της Ευρώπης και ταυτόχρονα πολιτικός παρίας στο ευρωπαϊκό παρόν. [Michael Herzfeld, ‘The Absent Presence: Discourses of Crypto-Colonialism’, South Atlantic Quarterly 101(4) (2002): 899–926. Για μία άλλη κριτική, βλ. Gourgouris, Dream Nation [ελλ. μετ.: Στάθης Γουργουρής, Έθνος – όνειρο: Διαφωτισμός και θέσμιση της σύγχρονης Ελλάδας, Κριτική, Αθήνα 2007].
 

 

 
Ιονικό νόμισμα (1819).
 

Η ιστορική, αν όχι η διανοητική προέλευση αυτού του παραδόξου μπορεί να ανιχνευθεί στη βρετανική αποικιακή διακυβέρνηση των Ιονίων Νήσων. Η ένταση ανάμεσα στο καθεστώς του αξιότιμου προγόνου και του διεφθαρμένου και πολιτικώς ανώριμου παρία (ή του «κακομαθημένου παιδιού της ιστορίας» όπως ένας διάσημος Επτανήσιος ιστορικός αποκάλεσε τους Έλληνες, [Κώστας Κωστής, Τα κακομαθημένα παιδιά της ιστορίας, Πόλις, Αθήνα 2013] προέκυψε για πρώτη φορά στα Ιόνια νησιά.

Στο βρετανικό προτεκτοράτο οι Έλληνες του Ιονίου κατέληξαν να εκπροσωπούν τον «άλλο» που έπρεπε να κυβερνηθεί, να εκσυγχρονισθεί, και ενίοτε να τιμωρηθεί που ήταν ─ακριβώς─ Έλληνας, πράγμα που στο μυαλό του αποικιοκράτη σήμαινε απείθαρχος, πολιτικώς ανώριμος και υποψήφιος ταραξίας.
 
Η λογική της αποικιακής διακυβέρνησης, αυτό που ο Πάρθα Τσατερτζί αποκαλεί «κυριαρχία της αποικιακής διαφοράς», διέκρινε τους αποικιοκράτες από τους αποικιοκρατούμενους, βασιζόταν στην εξουσία της μητρόπολης επί των υποτελών της λαών, και αποτελούσε υποστήριγμα της αποικιακής κυβερνοοτροπίας στη Βρετανική Αυτοκρατορία. «Αποικιακή κυβερνοοτροπία» είναι ο όρος ο οποίος συγκεφαλαιώνει το πολύπλοκο σύστημα επιτήρησης και γραφειοκρατίας που ανέπτυξε το Ιόνιο Κράτος. Οι Επτανήσιοι ενεπλάκησαν σε αυτό το σύστημα διακυβέρνησης ως δημόσιοι υπάλληλοι, δικαιούχοι ή αντίπαλοι των κρατικών αποφάσεων και πρακτικών.

Στις απαρχές του, το Ιόνιο Κράτος ακολούθησε στρατηγικές διακυβέρνησης ανάλογες με άλλα ακριτικά σημεία των βρετανικών αποικιών, όπου το αποικιακό διαμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητα από το μητροπολιτικό κέντρο και είχε χαρακτήρα μάλλον επιτελεστικό παρά αυστηρά θεσμικό. Το αποικιακό «όριο» του Ιονίου, αν ειδωθεί υπό την έννοια της κυβερνοοτροπίας, εξηγεί πώς ο ορθολογισμός του δέκατου ένατου αιώνα έγινε η κύρια οργανωτική αρχή που διαμόρφωσε τις σχέσεις μεταξύ κυβέρνησης και λαού, μετασχηματίζοντας την «τέχνη του κυβερνάν». Καμία άλλη «μέθοδος» δεν ήταν πιο κρίσιμη για την επέκταση της γνώσης του κράτους για το έδαφος και τον πληθυσμό του απ’ ό,τι η μηχανική διαχείριση των κοινωνικών στατιστικών από τις γραφειοκρατίες.
 
Μια σειρά από πρόσφατα έργα περί αποικιακής κυβερνοοτροπίας έφεραν στο επίκεντρο της προσοχής την Ινδία. [Βλ. David Scott, ‘Colonial Governmentality’, Social Text 43 (1995): 191–220· Peter Pels, ‘The Anthropology of Colonialism: Culture, History, and the Emergence of Western Governmentality’, Annual Review of Anthropology 26 (1997): 163–83· U. Kalpagam, ‘Colonial Governmentality and the Public Sphere in India’, Journal of Historical Sociology 15(1) (2002): 35–58· Joyce, The Rule of Freedom]. Η χρήση της έννοιας αυτής μπορεί να εξηγήσει πώς το Ιόνιο Κράτος προσπάθησε να ελέγξει και να ρυθμίσει την καθημερινή ζωή των ανθρώπων ώστε να προσαρμοσθεί σε πτυχές της ευρωπαϊκής νεωτερικότητας.


Τα Ιόνια νησιά
και η ιστορία
του ελληνικού κράτους

 

 
Ιονικό γραμματόσημο
με τη βασίλισσα Βικτωρία (1859).


Όλα τα κράτη, ισχυρές αυτοκρατορίες όσο και μισοξεχασμένα βασίλεια, έρχονται και φεύγουν, και οι ιστορίες τους μας θυμίζουν ότι η ζωή τους υπήρξε εφήμερη, έστω και αν φαίνονταν ακαταμάχητα.

Τα δημοκρατικά κύματα που εξαπολύθηκαν με τη γαλλική επανάσταση έφτασαν στις ακτές των νησιών το 1797· με ξένη επέμβαση δημιουργήθηκε η Επτάνησος Πολιτεία, ένα αυτόνομο κράτος υπό ρωσο-οθωμανική προστασία, που ήταν κατ’ ουσία το πρώτο ελληνικό κράτος. Το Ιόνιο Κράτος δημιούργησε προσδοκίες στους απανταχού Έλληνες και συνέβαλε στην ανάδυση της εθνικής συνείδησης· συνέβαλε ακόμα και στην πορεία προς τον αγώνα για την ελληνική ανεξαρτησία.

Ο αρμοστής Μαίτλαντ και, μετά απ’ αυτόν, ο Άνταμ υλοποίησαν τη στροφή στη βρετανική εξωτερική πολιτική από την ουδετερότητα στην επίσημη αναγνώριση της ελληνικής επανάστασης ως εμπόλεμης κατάστασης. Χρόνια πριν την έκρηξη της επανάστασης του 1821, το κράτος των Ιονίων Νήσων απέδειξε ότι ένα ανεξάρτητο κράτος στη Μεσόγειο είναι εφικτό, όχι απλώς σχέδιο της φαντασίας.

Το παρόν βιβλίο προτείνει μία αποκεντρωμένη ανάγνωση του ελληνικού κράτους. Οι συμβατικές εξιστορήσεις ξεκινούν με την επανάσταση και τον αγώνα της ανεξαρτησίας από την Οθωμανική Αυτοκρατορία (1821-28) που οδήγησε σε εξάρτηση από τη Ρωσία, τη Γαλλία και τη Βρετανία· κατά την αφήγηση αυτή, οι Έλληνες έγιναν πιο ανεξάρτητοι απ’ όσο ήταν υπό οθωμανική διοίκηση, αλλά το κράτος που προέκυψε εξακολουθούσε να υπολείπεται όσων είχαν οραματιστεί ουτοπικοί επαναστάτες όπως ο Ρήγας.
 


Ο θυρεός των USII.
Εδώ υποστηρίζεται ότι αυτή η διαδικασία άτυπης εξάρτησης ξεκίνησε πριν την ελληνική επανάσταση, στα Ιόνια νησιά: η Ελλάδα αναδύθηκε ─κατά χρονολογική σειρά─ πρώτα με την Επτάνησο ή Ιόνια Πολιτεία (1800–1807), τις περιόδους που υπήχθη στη Γαλλική Δημοκρατία (1797–99) και την Αυτοκρατορία (1807–14, κυρίως για την Κέρκυρα) και ως βρετανικό προτεκτοράτο των Ηνωμένων Πολιτειών των Ιονίων Νήσων (μεταξύ 1814 και 1864). Το Xenocracy εξηγεί πώς το ελληνικό αυτό κράτος σχηματίστηκε υπό ημι-αποικιακές συνθήκες μεταξύ 1797 και 1864, και επιδιώκει να συμβάλει στη γνώση μας για τη διαδικασία σχηματισμού νεωτερικών κρατών στη νοτιοανατολική Ευρώπη.
           
Ο σχηματισμός ελληνικών κρατών το δέκατο ένατο αιώνα ─της Επτανήσου Πολιτείας, του Ιονίου Κράτους, του Βασιλείου της Ελλάδος, του πριγκιπάτου της Σάμου και της Κρητικής Πολιτείας─ ανήκει σε μια παράδοση ή μάλλον πρακτική των αυτοκρατοριών να χορηγούν αυτονομία σε μεθοριακές περιοχές, εξ ανάγκης ή από διπλωματικό πραγματισμό. Στο εσωτερικό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιας ευελιξίας ήταν η Δημοκρατία της Ραγούζας, για αιώνες υπό οθωμανική επικυριαρχία και φόρου υποτελής αλλά πρακτικά ανεξάρτητη, και οι ηγεμονίες της Βλαχίας και της Μολδαβίας, που το 18ο αιώνα διοικούνταν από μέλη της φαναριώτικης ελληνοορθόδοξης ελίτ. Τα κράτη αυτά αναδύθηκαν στην περιφέρεια της Ευρώπης και στη διατομή ευρωπαϊκών κρατών με την Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Η δημιουργία ενός κράτους σε μια περιοχή που κατάφερε να αποσχιστεί από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, όπως έκανε η μετεπαναστατική Ελλάδα με την έντονη παρέμβαση της Ρωσίας, της Βρετανίας και της Γαλλίας, ήταν μία φωτεινή εξαίρεση, όχι ο κανόνας την εποχή εκείνη.

Η αφήγηση αυτού εδώ του βιβλίου αποκεντρώνει την κυρίαρχη αθηνοκεντρική θέαση της ιστορίας του ελληνικού κράτους που θεωρεί το 1821 ως απαρχή του σχηματισμού του. Οι ιστορικοί της τέχνης και της λογοτεχνίας δεν έχουν πρόβλημα να χρονολογήσουν τις απαρχές της νεοελληνικής τέχνης και λογοτεχνίας στην περίοδο της Βενετοκρατίας στην Κρήτη και τα Ιόνια νησιά (στα έργα του Κορνάρο, του Θεοτοκόπουλου, του Σολωμού και άλλων)· οι άλλοι ιστορικοί ωστόσο είναι απρόθυμοι να σκεφτούν πέρα από τη συμβατική θεώρηση του κράτους που προέκυψε από την επανάσταση και να ανιχνεύσουν την προέλευση του ελληνικού κράτους του 19ου αιώνα όχι μόνο στην μετεπαναστατική και μεταοθωμανική Ελλάδα, αλλά στην κληρονομιά της βενετοκρατίας και του βρετανικού προτεκτοράτου στις επτανησιακές κοινωνίες.

Το Ιόνιο Κράτος ήταν μέρος της ευρωπαϊκής τάξης πραγμάτων μετά τους ναπολεόντειους πολέμους· η τάξη αυτή διακόπηκε από την ελληνική επανάσταση.

Το βιβλίο αυτό συγκρίνει τα δύο κράτη για να αναδείξει τις διαφορετικές διαδρομές και τα εναλλακτικά προτάγματα δημιουργίας κράτους που είχαν δρομολογηθεί το πρώτο μισό του 19ου αιώνα. Η σύγκριση των οικονομιών και των κοινωνιών του Ιονίου Κράτους και του Βασιλείου της Ελλάδος δείχνει πώς αυτά τα δύο συνέκλιναν προς το σχηματισμό εθνικής οικονομίας και την ανάπτυξη νομικών συστημάτων· δείχνει επίσης τους ταξικούς ανταγωνισμούς και την κληρονομιά βενετικών και οθωμανικών θεσμών και μορφών διοίκησης. Υποστηρίζεται εδώ ότι, από πολλές απόψεις, η ιστορία του ελληνικού κράτους πρέπει να γραφεί με το βλέμμα στραμμένο στις περιοχές που βαθμιαία το συναποτέλεσαν.

Το Ιόνιο Κράτος λειτούργησε επί πενήντα χρόνια υπό αποικιακή διοίκηση και προστασία, αλλά υπέκυψε στις αντιφάσεις του αποικιακού φιλελευθερισμού και του τοπικού ριζοσπαστισμού. Το βρετανικό προτεκτοράτο θεωρήθηκε «μεταβατικό» σύστημα περιφερειακής σημασίας. Οι ιστορικοί, ακόμα και οι καθιερωμένοι, δύσκολα αποφεύγουν το θανάσιμο αμάρτημα του επαγγέλματος και θεωρούν μεταβατικό αυτό που την εποχή εκείνη έμοιαζε αιώνιο· αυτό συνέβη με το Ιόνιο Κράτος μέχρι την αρχή της δεκαετίας του 1860, οπότε η αλλαγή δυναστείας στην Ελλάδα έδωσε την ευκαιρία για παράδοση των Επτανήσων στο Βασίλειο της Ελλάδος.

Το κράτος αυτό διαλύθηκε μετά την έξωση του πρώτου βασιλιά της Ελλάδας, του Όττο. Η Ελλάδα πέρασε υπό βρετανικό οικονομικό και πολιτικό έλεγχο για σχεδόν έναν αιώνα, καθώς οι επτανησιακές κοινωνίες άρχισαν την μακρά αλλά ομαλή οδό προς ενσωμάτωση με την «μητέρα πατρίδα», και η ιδιόμορφη ζωή του μεσογειακού αυτού κράτους έληξε εν ονόματι της εθνικής ενοποίησης.






Σημείωση:
Το άρθρο αποτελεί μετάφραση αποσπασμάτων
από την εισαγωγή του βιβλίου:
«Sakis Gekas, Xenocracy. State, Class,
and Colonialism in the Ionian Islands,
1815-1864», Berghahn Books, New York, Oxford 2016.

Η μετάφραση έγινε από τον Άκη Γαβριηλίδη και δημοσιεύτηκε
στο nomadicuniversality.com υπό τον τίτλο:
«Ξενοκρατία: το Ιόνιο και άλλα ελληνικά κράτη».

Ο τίτλος, η εικονογράφηση και οι υπότιτλοι
της παραπάνω δημοσίευσης
έγιναν με μέριμνα της «Ελεύθερης Έρευνας».




Διαβάστε ακόμα
στην «Ελεύθερη Έρευνα»:

Η εμπειρία της αποικιακής κυριαρχίας
(Πολιτισμός, ταυτότητα και εξουσία στα Επτάνησα, 1817─1864)

Το προτεκτοράτο «Ελλάδα» κατά τον Κριμαϊκό πόλεμο
(Πώς συμμορφώθηκε με τις εντολές των αγγλογάλλων
−συμμάχων της Τουρκίας−και τήρησε ουδετερότητα
ενάντια στη λαϊκή απαίτηση και στα συμφέροντά του)

Το προτεκτοράτο «Ελλάδα» το 1922
(Ανταλλαγές πληθυσμών και καταστροφή της Σμύρνης)

Όπως τους σενεγαλέζους
(Αναλώσιμοι, έρμαια της αγγλικής αποικιοκρατικής συμπεριφοράς
οι ρωμιοί τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο)

 




 
Επιστροφή Επιστροφή στην κορυφή


ΣΧΟΛΙΑ



Bielidopoulos έγραψε...

Είναι γνωστό ότι τα Επτάνησα ήταν σε καλύτερη κατάσταση σε σχέση με τις υπόλοιπες ελληνόφωνες περιοχές κατά την τουρκοκρατία αλλά και μετά.

"Όταν τα κεντρικά Επτάνησα καταλήφθηκαν από τους Ενετούς, ο πληθυσμός τους ήταν πολύ χαμηλός· η Ιθάκη ήταν τελείως ακατοίκητη. Προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα αυτό, πραγματοποιήθηκε στα νησιά ένας μικρός εποικισμός. Ρωμαιοκαθολικοί Ιταλοί από το Terraferma (ηπειρωτικές ιταλικές κτήσεις) και Ορθόδοξοι Έλληνες από το Stato da Mar (υπερπόντιες κτήσεις) μεταφέρθηκαν στα νησιά ως μέρος του εποικισμού. Ο πληθυσμός τελικά αυξήθηκε: την περίοδο 1765-1766 είχε φτάσει τους 111.439 κατοίκους· το 1780, ο πληθυσμός των νησιών ήταν 150.908. Δεκατέσσερα χρόνια μετά, υπήρχαν 155.770 κάτοικοι σε όλα τα Επτάνησα."
https://el.wikipedia.org/wiki/Ενετική_κυριαρχία_στα_Επτάνησα

24.01.2017, 13:59:21





Ανώνυμος 40708 έγραψε...

Ονόματα και διευθύνσεις έχουμε Bielidopoulos;
25.01.2017, 13:14:45





Bielidopoulos έγραψε...

Φάε μια κρεμούλα και θα σου περάσει.

25.01.2017, 14:22:40





Ανώνυμος 40800 έγραψε...
Bielidopoulos σπογγοκωλάριος Τόμσεν, σφουγγοκολάριο Σόϊ του μπλέ.
Κλούβιε βρώμισες τόν τόπο, σου είπε κάποιος.
μάζωξες τα εξσπερματικά αδέλφια σου στό τσιμπούσι της βλακείας σας.

29.01.2017, 11:14:39





Ανώνυμος 41845 έγραψε...

Ξέχασες τα χάπια σου μπαρμπούλη.

26.03.2017, 15:19:43






ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ



Υπολειπόμενοι χαρακτήρες

Κωδικός ασφαλείας:

3+5=





ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ


Από: (ηλεκτρονική διεύθυνση)


Προς: (ηλεκτρονική διεύθυνση)


Σημείωση: (προαιρετικό)

0 χαρακτήρες γράψατε και απομένουν 255.

Αποστολή

Αναζήτηση σε:


Αποστολή

 




FreeInquiry© 2013
ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΕΣ
ΔΙΑΚΟΠΕΣ




Διαβάστε περισσότερα
 
ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ
ΒΙΒΛΙΑ ΔΩΡΕΑΝ



Διαβάστε περισσότερα
 
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΤΕ
ΜΑΖΙ ΜΑΣ



Στείλτε μας τα μηνύματά σας
στη διεύθυνση: info@freeinquiry.gr

 
ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ



 
THE
FREEINQUIRY.GR
BAND

 

 

 

 

 

 

 

 


 
ΓΙΝΕΤΕ ΜΕΛΟΣ



Για να ενημερώνεστε online
για όλες τις νέες αναρτήσεις
άρθρων της «Ελεύθερης Έρευνας».

Διαβάστε περισσότερα
 
 

  

  

 
 

 

 
 



240 σελίδες
έκδ. «Δρόμων», Αθήνα, 2016

Διαβάστε περισσότερα




64 σελίδες
έκδ. «Ελεύθερη Έρευνα»,
Αθήνα, 2016

Διαβάστε περισσότερα




72 σελίδες
έκδ. «Δρόμων», Αθήνα, 2014

Διαβάστε περισσότερα
 
ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ
Η ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ
ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ ΜΑΣ

Άδεια Creative Commons Η «Ελεύθερη Έρευνα» διατίθεται με άδεια:
Αναφορά Δημιουργού─Μη Εμπορική Χρήση─Παρόμοια Διανομή─3.0 Ελλάδα (CC BY-NC-SA 3.0 GR).

Διαβάστε περισσότερα
 
 


Tα κίνητρα
και η πορεία
προς την εξουσία




«Λένε, ότι η εξουσία διαφθείρει,
αλλά το πιο σωστό είναι, ότι η εξουσία προσελκύει τους διεφθαρμένους.
Οι υγιείς συνήθως έλκονται από άλλα πράγματα, παρά από την εξουσία».

David Brin (αμερικανός συγγραφέας)


Σε πάρα πολλούς ανθρώπους αρέσει το χρήμα. Ιδιαιτέρως τους αρέσει να πλουτίζουν χωρίς ιδιαίτερο μόχθο και ρίσκο. Δύσκολο. Αυτό όμως, που συγκινεί τους περισσότερους ανθρώπους, είναι η άσκηση της εξουσίας.

Όσοι μπαίνουν στη πολιτική δεν το κάνουν για να συνεισφέρουν στο κοινό καλό, την ευημερία του μέσου πολίτη και την απλοποίηση της καθημερινότητάς του.

Σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις, πίσω από κάθε εισερχόμενο στη πολιτική κρύβονται προσωπικές φιλοδοξίες, αλλά και συμπλέγματα ή αδυναμίες, που προκλήθηκαν στα παιδικά του χρόνια...


 


Μεγαλόσχημοι ιστοριογράφοι
στην υπηρεσία της ιδεολογίας
της εκάστοτε εξουσίας
από την αρχαιότητα έως σήμερα




Ένα από τα σπουδαιότερα εργαλεία, που κρατάει στα χέρια της η πολιτική εξουσία, είναι η χρήση της ιστορικής γνώσης. Η ιστορική καταγραφή και γνώση σε συνδυασμό με τις μεθόδους χειραγώγησης των μαζών και των τακτικών πολιτικής προπαγάνδας, μπορούν να κατευθύνουν την πολιτική σκέψη των ανθρώπων.

Οι έντονοι διαξιφισμοί διαφόρων πολιτικών προσώπων με θέμα τη μέθοδο της διδασκαλίας της Ιστορίας στα σχολικά εγχειρίδια μονοπωλούν σε μεγάλα διαστήματα το ενδιαφέρον στα ΜΜΕ.

Μετά τους πολιτικούς, παίρνουν την σκυτάλη άνθρωποι, που φέρουν τον τίτλο του ιστορικού ερευνητή, προκειμένου να μας «διαφωτίσουν» για το ποια άποψη είναι ιστορικά σαφής και επιστημονικά αποδεδειγμένη...


 


Η γλωσσική ασυνέχεια
στον ελλαδικό χώρο
από την αρχαιότητα έως σήμερα



Ένας από τους μεγαλύτερους μύθους του νεορωμέικου εθνικισμού είναι η τρισχιλιετής και πλέον ιστορία της γλώσσας μας, η αδιάλειπτη συνέχειά της δηλαδή, από την αρχαιότητα έως σήμερα. «Η ενιαία και αδιαίρετη ελληνική» αποτελεί σχεδόν στερεοτυπική έκφραση, που επαναλαμβάνεται συνεχώς. Ο μύθος της γλωσσικής συνέχειας αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για έναν άλλο μύθο, αυτόν της πολιτισμικής και φυλετικής ενότητας και συνέχειας, καθότι η συνέχεια του «ελληνισμού» προϋποθέτει, φυσικά, και τη συνέχεια της γλώσσας.

Η γλώσσα επομένως, που επιβλήθηκε στους σημερινούς κατοίκους του ελλαδικού χώρου μέσω της υποχρεωτικής παιδείας του έθνους─κράτους, έπρεπε οπωσδήποτε να αναχθεί στην αρχαιότητα. Γι’ αυτό το λόγο έχει θεσπισθεί η ανούσια διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών ήδη από το Γυμνάσιο. Δεν ενδιαφέρει το εκπαιδευτικό σύστημα να μάθει αρχαία ο μαθητής. Τα διδάσκεται όμως, προκειμένου να πεισθεί, ότι είναι απόγονος των αρχαίων ελλήνων.

Για τους σημερινούς ρωμιούς, παρά τα χρόνια, που υποχρεωτικά διδάσκονται αρχαία ελληνικά στο σχολείο, είναι σαφές, ότι τους είναι εντελώς ακατανόητα. Το επιχείρημα, ότι πολλές λέξεις είναι ίδιες ή παρόμοιες δεν καθιστούν τα αρχαία κατανοητά, καθώς η αναγνώριση σποραδικών λέξεων μέσα σε προτάσεις δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση κατανόηση του νοήματος των προτάσεων.

Η σχετική εξ άλλου λεξιλογική και μορφολογική ομοιότητα της σημερινής γλώσσας (της ρωμέικης, όπως λεγόταν μέχρι πρότινος κι όχι ελληνικής) με προγενέστερες φάσεις της οφείλεται στον καθαρευουσιανισμό και στην τάση υποχρεωτικής «εξυγίανσής» της από διάφορα ξένα στοιχεία (αλβανικές, τούρκικες, σλάβικες κ.λπ. λέξεις και τοπωνύμια). Από τον 19ο αιώνα και μετά, επιβλήθηκε δια της παιδείας αθρόα και αυθαίρετη εισαγωγή αρχαίων λέξεων και ριζών για τη δημιουργία νέων λέξεων...


 


Πώς η Αριστερά της Ρωμιοσύνης
εφευρίσκει τους μύθους της




Ο φυλακισμένος αριστερός αγωνιστής, που έκλαιγε και ζητούσε «τη μανούλα του».

Ο κομμουνιστής συγγραφέας, που συνεννοήθηκε με τον Μάο μιλώντας του στα... κρητικά, ενώ εκείνος του απαντούσε στα κινέζικα!

Πώς ο ίδιος ξεσήκωσε τους παριστάμενους σε συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος στη Μόσχα παρουσιάζοντάς τους το πουκάμισό του, ως δήθεν το πουκάμισο ενός εκτελεσμένου από τους γερμανούς συντρόφου του.

Τα τρία αυτά επεισόδια περιγράφει με νοσταλγία και καμάρι ο Λεωνίδας Κύρκος σε εκπομπή, που προβλήθηκε τις προάλλες από το κανάλι της Βουλής («Σαν παραμύθι»).
 
Πρόκειται για μια από τις τελευταίες συνεντεύξεις του, κατά την οποία ο επί σειρά ετών βουλευτής της Αριστεράς, αφηγείται στιγμιότυπα από τον πολιτικό του αγώνα και προβαίνει σε εκτενή αναφορά ορισμένων ασυνήθιστων καταστάσεων, που έζησε κατά τη διάρκεια ενός παλιού ταξιδιού του στην Κίνα, όπου συνάντησε τον Μάο και στη Μόσχα, όπου συμμετείχε σε συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος της τότε Σοβιετικής Ένωσης.

Στο άρθρο αυτό θα αναλύσουμε τα όσα λέει στη συνέντευξη αυτή ο παλιός αριστερός πολιτικός, γιατί από τα λεγόμενά του μπορούμε χαρακτηριστικά να διακρίνουμε:

Με τι άνεση και οι άνθρωποι της Αριστεράς ─οι οποίοι είχαν σταθεί απέναντι σε ένα Σύστημα, που τους καταδίωκε και τους φυλάκιζε και το οποίο είχε κατασκευασθεί κι επιβληθεί με την αρωγή πλήθους εθνικών, θρησκευτικών και άλλων μύθων─ εύκολα κατασκεύαζαν κι εκείνοι με τη σειρά τους τους δικούς τους μύθους, προκειμένου να προπαγανδίσουν τη δική τους ιδεολογία...


 


Πέντε
ευρωπαϊκοί μύθοι



Οι εβραίοι υποχρεώνονταν κάποτε,
να φορούν το κίτρινο αστέρι του Δαβίδ.
Οι μετανάστες υποχρεώνονται σήμε-
ρα, να φορούν κόκκινα βραχιολάκια.


Η σημερινή Ευρώπη δεν αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση με κανένα τρόπο. Αντιπροσωπεύει ό,τι πιο σάπιο, διεφθαρμένο και ανάλγητο έχει εμφανιστεί ποτέ στο έδαφός της. Έχει τεράστιες ευθύνες για τη φτώχεια και την εξαθλίωση των πολιτών της. Έχει τεράστια ευθύνη για τη συμβολή της στη δημιουργία του προσφυγικού ζητήματος. Έχει τεράστιες ευθύνες απέναντι στον ανθρωπισμό και τη δημοκρατία.

Με το άρθρο αυτό δεν επιχειρείται ο εξωραϊσμός του απατεώνα, κρατικοδίαιτου κλεφτοκοτά ρωμιού. Ούτε δίνεται άλλοθι στην πολιτική τυχοδιωκτική και ξεπουλημένη αλητεία, που κυβερνά αυτόν τον τόπο από συστάσεως του κρατιδίου-προτεκτοράτου της Ρωμιοσύνης. Αυτά τα έχουμε αναλύσει σε πολλά άρθρα μας κατά το παρελθόν.

Σκοπός του άρθρου είναι να απομυθοποιήσει την υποτιθέμενη «Ενωμένη Ευρώπη» και να καταδείξει το πραγματικό αποκρουστικό της πρόσωπο.

Ας ξεκινήσουμε λοιπόν, τους ευρωπαϊκούς μύθους...