Αφιέρωμα
της «Ελεύθερης Έρευνας»
στο '21

 

 
«Ο κύριος Κωνσταντίνος Σάθας,
έν τινι αξιολόγω πονηματίω επιγραφομένω: "Η κατά τον ιζ΄αιώνα επανάστασις της ελληνικής φυλής" διατείνεται εν σελ. 14, ότι το γνωστόν Καρυοφύλλι ονομάσθη ούτω από του εν Βενετία οπλοποιού Carlo figlio (Καρόλου υιού). Περίεργος μα την αλήθειαν η ανακάλυψις, αλλ’ ουδόλως ευάρεστος.

»Τολμώ μάλιστα, να είπω προς τον φίλον, ότι απαγορεύεται οιωδήποτε η δια τοιούτων ερευνών καταστροφή των θελκτικών μύθων, δι’ ων ετράφημεν...»


Αριστοτέλης Βαλαωρίτης,
Αθανάσιος Διάκος.
Αστραπόγιαννος, Αθήνα, 1867, 64-66.



 




Βλάχοι,
αρβανίτες, ανατολίτες,
βορειο-
αφρικανοί κ.ά.

Οι σημερινοί χριστιανοί κάτοικοι του ελλαδικού χώρου, που μιλούν ρωμέικα (τα λένε ελληνικά) δεν είναι φυλετικοί απόγονοι ή πνευματικοί κληρονόμοι των αρχαίων ελλήνων, των αθηναίων, της δημοκρατίας, των φιλοσόφων κ.λπ..

Είναι επήλυδες, βαλκάνιοι, ανατολίτες, βορειοαφρικανοί και όχι μόνον, ορθόδοξοι, με έντονη ανάμειξη της οθωμανικής κουλτούρας.

Έμαθαν να επιβιώνουν σε αυτοκρατορίες δεσποτικές (βυζάντιο, οθωμανική περίοδο) αναπτύσσοντας την υποκρισία, την κουτοπονηριά και πολλά άλλα ελαττώματα με σκέψη εντελώς διαφορετική από αυτή του δυτικού κόσμου...



 



Τα πραγματικά αίτια
και οι βαρβαρότητες
της εκστρατείας
του Μεγάλου Αλεξάνδρου

 

 
Ο Μ. Αλέξανδρος διέλυσε την αυτοκρατορία του Κύρου, αλλά συγχρόνως αφάνισε και τις ελληνικές πόλεις-κράτη. Λεηλάτησε τους θησαυρούς της Ασίας και τυράννησε τους λαούς περισσότερο από τη δυναστεία των Αχαιμενιδών.

Αυτός άλλωστε ήταν ο πρωταρχικός σκοπός της εκστρατείας. Η λαφυραγωγία. Απαραίτητη για την ισχύ και τον τρυφηλό βίο του βασιλικού οίκου και τον πλουτισμό των ευνοουμένων του...


 



Η θρησκευτική
πίστη
δεν αποτελεί προϋπόθεση
για την υγιή ευημερία
των κοινωνιών


Yπάρχει μια κοινή πεποίθηση, την οποία μοιράζονται οι οπαδοί των διαφόρων θρησκειών, ότι η λατρεία του Θεού και η υπακοή στα κελεύσματα της θρησκείας θεωρούνται ουσιώδη για μια υγιή και ειρηνική κοινωνία, ενώ όταν ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων μιας κοινωνίας απορρίψει το Θεό, τότε θα επέλθει η αποσύνθεσή της.

Σε περίπτωση, που η θρησκευτική αυτή θεωρία, του ότι η τυχόν απομάκρυνση από το Θεό είναι η αιτία για όλα τα κακά της κοινωνίας είναι σωστή, τότε θα έπρεπε να αναμένουμε τα περισσότερο θρησκευόμενα έθνη στη Γη να είναι οι προμαχώνες του εγκλήματος, της φτώχειας και των ασθενειών και τα πρότυπα των υγιών κοινωνιών. Η σύγκριση των άθρησκων εθνών όμως, με τα περισσότερο θρήσκα αποκαλύπτει μια πολύ διαφορετική κατάσταση...



 



Η λέξη καρκίνος στις μέρες μας έχει αποκτήσει τεράστια δύναμη. Μόνο το άκουσμά της αρκεί για να σπείρει τον τρόμο και τον πανικό.

Φανταστείτε αν ο γιατρός σας μετά από κάποια εξέταση, σας ανακοίνωνε, ότι έχετε καρκίνο. Στην κυριολεξία θα άνοιγε η γη να σας καταπιεί, θα παραλύατε από τον φόβο σας και θα πιστεύατε, ότι σε σύντομο χρονικό διάστημα θα πεθαίνατε.

Θα δεχόσασταν ό,τι θα σας έλεγαν οι «ειδικοί», νοιώθοντας αδαής και άσχετος για την ίδια σας την ασθένεια. Δεν θα είχατε καμία άποψη για την πορεία και την εξέλιξη της ασθένειάς σας, καμία επιλογή για το τι αγωγή θα λαμβάνατε, για το αν θα κάνατε χημειοθεραπεία ή όχι, για το αν θα σας χειρουργούσαν, αν θα ακρωτηρίαζαν κάποιο πάσχον μέλος σας. Όλα αυτά θα τα αποφάσιζαν οι γιατροί σας ακολουθώντας το «πρωτόκολλο του καρκίνου» χωρίς να σας ρωτήσουν, απλά θα σας τα ανακοίνωναν!

Θα ξυπνάγατε απ΄το χειρουργείο και θα σας έλειπε το στήθος σας, το νεφρό σας, ο μισός πνεύμονάς σας, ή κάποιο άλλο όργανό σας και δεν θα μπορούσατε παρά να συναινέσετε με την αφαίρεση αυτή. Θα ακολουθούσαν ατελείωτες χημειοθεραπείες και ακτινοβολίες, επειδή «έτσι θα έπρεπε». Θα έπεφταν οι τρίχες του σώματός σας, τα νύχια σας και θα είχατε τεράστιες επιπλοκές και παρενέργειες. Εσείς, απλά θα δείχνατε την απόλυτη εμπιστοσύνη στις γνώσεις και στις μεθοδολογίες της συμβατικής Ιατρικής σιωπηλά και στωικά χωρίς άποψη και δυνατότητα επιλογής, αφού σας έχουν ήδη πείσει μέσω της πληροφόρησης, που έχετε λάβει από τα Μ.Μ.Ε. και τους γιατρούς σας, ότι αυτοί και μόνον αυτοί μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τον καρκίνο…

Είναι όμως, αυτή η πραγματικότητα;



 





«(Ο έρωτας μεταξύ άνδρα και γυ-
ναίκας) είναι παλλαϊκός...
αυτός ακριβώς χαρακτηρίζει τους
ανθρώπους, τους χωρίς ιδιαίτερη
ανάπτυξη...


»(Αφορά) μάλλον στην απόλαυση
των σωμάτων, παρά των ψυχών.
Και μάλιστα (εκείνες τις γυναίκες
και τα νεαρά παιδιά), που δια-
κρίνονται για υπερβολική βλακεία...

»Δείτε, αντιθέτως, την Ουράνια Α-
φροδίτη, που δεν προέκυψε από
την συμμετοχή άρρενος και θήλεος,
αλλά μόνον εκ του άρρενος...
πώς στερείται παραφοράς...

»Έτσι, όσοι εμπνέονται από το
αρσενικό φύλο, ερωτεύονται το
φύλο, το οποίο εκ φύσεως έχει
μεγαλύτερη ρώμη και περισσό-
τερη ευφυία
».

Πλάτωνα, «Συμπόσιο», 181b-c



 



Πατριωτισμός, εθνικά οράματα,
μεγαλοϊδεατισμοί κ.λπ. κ.λπ.
στα διάφορα έθνη-κράτη


Ο τρόπος, με τον οποίο συγκροτή-
θηκαν ιστορικά τα έθνη, έπλασε εθνικές ιδέες, που έχουν σε κάθε κράτος συνθέσει μια εθνική ιστορία δεδομένη και μοναδική. Η ιστορία αυτή προάγει τις ομοιότητες στο εσωτερικό και τις διαφορές στο εξωτερικό, ενώ αποδίδει σε κάθε έθνος δίκαια, τα οποία δεν αναγνωρίζει στους «άλλους». Συγκροτεί έτσι, μια κλειστή και γραμμική ιστορική αφήγηση, που περιστρέφεται γύρω από το ένδοξο παρελθόν κάθε μοναδικής και ιδιαίτερης εθνικής ομάδας, την οποία περιγράφει σαν ομοιογενή και αναλλοίωτη ουσία.

Σε κάθε κράτος οι έννοιες έθνος, πατρίδα και πατριωτισμός έχουν φορτιστεί μέσα στην ιστορική διαδρομή με τόσο γιγάντιο ηθικό βάρος, που έχουν γίνει αξίες μεγάλης και αδιαπραγμάτευτης ιδεολογικής σημασίας. Έτσι, στα σχολεία όλων σχεδόν των χωρών...



 



Από τον
«νεοελληνικό διαφωτισμό»
βλάστησαν ελληνοχριστιανισμός,
εθνικισμός και μεγαλοϊδεατισμός

Αδ. Κοραής:
Ο πραγματικός πατέρας
της ιδεολογικής μας σχιζοφρένειας


Μερικές δεκαετίες πριν από το '21, ο Αδαμάντιος Κοραής ξέθαψε αυθαίρετα και επέβαλε σιγά-σιγά την ξεχασμένη για αιώνες λέξη «έλληνας» χωρίς να απορρίψει βέβαια, το χριστιανισμό. Είχε την πεποίθηση, ότι έτσι θα μας έφερνε πιο γρήγορα κοντά στα κείμενα των αρχαίων ελλήνων και θα γινόταν μια ταύτιση, συγκλονιστική για τον μέσο κάτοικο του ελλαδικού χώρου (αρβανίτη, βλάχο, βορειοαφρικανό, ανατολίτη κ.λπ.), ότι είναι δήθεν απόγονος αυτού, που έφτιαξε τον Παρθενώνα και όλα τα λαμπρά μνημεία.

Η ιδέα έπιασε γρήγορα. Από τότε, όλο και περισσότεροι ρωμιοί άρχισαν να συνδέουν τους εαυτούς τους με κάποιο φανταστικό παρελθόν και να ανακαλύπτουν τους «αρχαίους προγόνους». Κολακεύονταν να έχουν την ψευδαίσθηση, πως ήταν τάχα απόγονοι των αρχαίων ελλήνων.

Η περίοδος του '21 επομένως, αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο. Όχι βέβαια, επειδή έγινε κάποια δήθεν «ελληνική επανάσταση» -πλιάτσικο χριστιανικών συμμοριών, αρβανιτών στην πλειοψηφία τους, ήταν στην πραγματικότητα εξάλλου, όπως έχουμε δείξει στο Αφιέρωμα 1821: Η αποστασία των ρωμιών-, αλλά γιατί κατά τη σύντομη εκείνη περίοδο, οι ρωμιοί υπήκοοι της οθωμανικής αυτοκρατορίας με την καθοδήγηση του Κοραή και των άλλων εκπροσώπων του λεγόμενου «νεοελληνικού διαφωτισμού» μεταλλάχτηκαν σε «έλληνες»...

 



 


      

Read articles in English

     ΓΙΑΝΝΗ ΛΑΖΑΡΗ

ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ
Από το μύθο στην ...ιστορία


Στο βιβλίο –με βάση κυρίως τα δημοσιευμένα απομνη-
μονεύματα και ημερολόγια των ίδιων των μακεδονο-
μάχων– παρουσιάζεται η πραγματική φύση του Μακε-
δονικού Αγώνα, τον οποίο οι διαχρονικοί εθνικιστικοί
κύκλοι έχουν μυθοποιήσει και χρησιμοποιούν κατά το
δοκούν μέχρι και σήμερα.


72 σελίδες.
Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Δρόμων».

ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΣ:
ΜΙΑ ΠΡΟΣΟΔΟΦΟΡΑ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ
ΤΟΥ 12ΘΕΪΣΤΙΚΟΥ
ΙΕΡΑΤΕΙΟΥ


Τι συνέβαινε
στα νεκρομαντεία της αρχαιότητας;

Mιλάει στην «Ελεύθερη Έρευνα»
ο αρχαιολόγος και προϊστάμενος της ΛΓ΄ ΕΠΚΑ, κ. Γιώργος Ρήγινος


Έγραψε στις 10.01.2011 ο/η: Λάζαρης Γιάννης

Επιστροφή

 

Οι ιερείς προσέφεραν γεύματα και ποτά με παραισθησιογόνα στούς προσκυνητές, τούς έβαζαν μέσα σε τάφους για μέρες και κατόπιν διοργάνωναν με διάφορα τεχνάσματα «παραστάσεις», ώστε να νομίζουν οι επισκέπτες, ότι μιλούσαν με τους νεκρούς.

Το δωδεκαθεϊστικό ιερατείο είχε στήσει στα νεκρομαντεία προσοδοφόρες επιχειρήσεις εξαπάτησης των αφελών πιστών τού δωδεκάθεου, που πίστευαν, ότι από εκεί κι ειδικότερα από το Νεκρομαντείο τού Αχέροντα, από τον πιο κοντινό στις πύλες τού Αδη χώρο, θα μπορούσαν να επικοινωνήσουν με τούς χαμένους για πάντα αγαπημένους τους. Κατέβαιναν στην ανηχοϊκή κρύπτη, την κατάλληλα διακοσμημένη και εξοπλισμένη με μηχανισμούς ανεβάσματος και κατεβάσματος ειδώλων, ενώ οι ιερείς κυκλοφορούσαν ανάμεσα σε διπλούς τοίχους κάνοντας διάφορα κόλπα, σαν να ήταν πρόγονοι τού «μάγου» Ντέιβιντ Κόπερφιλντ.

Στον αντίποδα τού ορθολογισμού των άθεων φιλοσόφων κι επιστημόνων τής αρχαιότητας ζούσε ένας κόσμος, που πίστευε στις μετά θάνατον ζωές, στις κατάρες, στις επικλήσεις των ψυχών των νεκρών, κ.λπ., ανάλογες  δοξασίες με αυτές, που δέχτηκε -κι όχι εφηύρε- ο χριστιανισμός αργότερα.

Για όλα αυτά και για διάφορα άλλα σχετικά θέματα, όπως το φόβο των ζωντανών προς τους νεκρούς, τούς καταδέσμους με τις κατάρες, που έβαζαν στούς τάφους κ.ά. μιλάει στην «Ελεύθερη Έρευνα» ο αρχαιολόγος και προϊστάμενος τής ΛΓ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Πρέβεζας - Άρτας, κ. Γιώργος Ρήγινος.

     Ο κ. Γιώργος Ρήγινος σπούδασε στο Τμήμα Αρχαιολογίας και Ιστορίας τής Τέχνης τής Φιλοσοφικής Σχολής τού Α.Π.Θ., καθώς και -μεταπτυχιακά στο Ινστιτούτο Κλασικής Αρχαιολογίας τού πανεπιστημίου τού Μονάχου. Από  το 1984 εργάζεται ως Αρχαιολόγος τού Υπουργείου Πολιτισμού, αρχικά στην ΙΘ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων (ΕΠΚΑ) Θράκης και στη συνέχεια στην Η΄ ΕΠΚΑ Κέρκυρας - Θεσπρωτίας, ενώ από το 2006 προΐσταται τής νεοσύστατης ΛΓ΄ ΕΠΚΑ Πρέβεζας - Άρτας.

     Έχει συμμετάσχει σε ανασκαφές στη Μακεδονία και Θράκη, ενώ έχει διευθύνει ερευνητικές και σωστικές ανασκαφές στην Κέρκυρα, Θεσπρωτία, Πρέβεζα και Άρτα και εργασίες ανάδειξης σε αρχαιολογικούς χώρους τής Θεσπρωτίας. Παράλληλα είχε την ευθύνη - συντονισμό για τη σύνταξη των μελετών ανάδειξης για πλειάδα μνημείων και αρχαιολογικών χώρων τής Ηπείρου και για τη σύνταξη των μουσειολογικών - μουσειογραφικών μελετών για τα μουσεία Ηγουμενίτσας, Νικόπολης και Άρτας, καθώς και για την έκθεση των αρχαιοτήτων στα μουσεία Άρτας και Νικόπολης, ενώ έχει δημοσιεύσει πολυάριθμα άρθρα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος.


«Ε.Ε.»: Ποια ήταν η αντιμετώπιση των νεκρών στην αρχαία Ελλάδα; Οι  έλληνες διακατέχονταν από φόβο για τους νεκρούς;

« Με τον όρο "αρχαία Ελλάδα" αναφέρεστε, προφανώς, στους ιστορικούς χρόνους τού ηπειρωτικού και νησιωτικού ελλαδικού χώρου. Πρόκειται για την περίοδο από τον 11ο π.Χ. έως τον 4ο  μ.Χ. αιώνα, η οποία διακρίνεται σε επιμέρους εποχές. Λαμβάνοντας υπ΄ όψη το εύρος τής εν λόγω περιοχής και περιόδου, αλλά και το γεγονός, ότι οι πρακτικές, που σχετίζονται με τους νεκρούς αποτελούν βασικές παραμέτρους των εκάστοτε ιστορικών και κοινωνικών συνθηκών, δεν είναι δυνατόν να γίνει μία μονοδιάστατη προσέγγιση στο θέμα.

» Από την πρωτογεωμετρική ήδη περίοδο (11ος - 10ος π.Χ. αιώνας) εφαρμόζονται παράλληλα οι δύο ταφικές πρακτικές, ο ενταφιασμός και η καύση, ενώ δημιουργούνται διαφορετικοί τύποι τάφων για να τις εξυπηρετήσουν. Για τον ενταφιασμό συνήθως χρησιμοποιούνται απλοί λάκκοι και κιβωτιόσχημοι τάφοι, κατασκευασμένοι από λίθινες πλάκες διευθετημένες σε μορφή κιβωτίου. Από τα αρχαϊκά (7ος  - 6ος αι. π.Χ.) και κλασικά (5ος - 4ος αι. π.Χ.) χρόνια εμφανίζονται και κιβωτιόσχημοι με κεραμίδες στέγης, που ονομάζονται "κεραμοσκεπείς", ενώ, όταν οι μακρές πλευρές τους συγκλίνουν, καλύπτοντας με τον τρόπο αυτό την ταφή, ονομάζονται "καλυβίτες". Στις προαναφερθείσες περιόδους συχνή είναι η χρήση πίθων για ενταφιασμούς ενηλίκων και μικρότερων αγγείων για ενταφιασμούς βρεφών, τους λεγόμενους εγχυτρισμούς.

» Τον 4ο αιώνα π.Χ., παράλληλα με τους προαναφερθέντες τάφους, δημιουργούνται σε πολλές περιοχές τού ελλαδικού χώρου εντυπωσιακά υπόγεια ταφικά οικοδομήματα, οι γνωστοί μακεδονικοί τάφοι, τους οποίους στη ρωμαϊκή εποχή (1ος αι. π.Χ. - 4ος αι. μ.Χ.) διαδέχονται τα μαυσωλεία, υπέργεια οικογενειακά ταφικά οικοδομήματα. Μακεδονικοί τάφοι και μαυσωλεία χρησιμοποιούνται τόσο για ενταφιασμούς, όσο και για την απόθεση τεφροδόχων αγγείων, αγγείων δηλαδή με την τέφρα και τα οστά τού νεκρού έπειτα από την καύση τους. Τεφροδόχα αγγεία χρησιμοποιούνται ήδη από την πρωτογεωμετρική εποχή, καθώς ενταφιασμός και καύση χρησιμοποιούνται παράλληλα με αυξομειώσεις ανά περιόδους, ανάλογα με τις κατά καιρούς επικρατούσες συνθήκες.

» Οι τάφοι διαχρονικά αναπτύσσονται σε λιγότερο ή περισσότερο οργανωμένους χώρους, τα νεκροταφεία. Ο διαχωρισμός τού κόσμου των ζωντανών από τον κόσμο των νεκρών, που παρατηρείται καθ’ όλη τη διάρκεια των ιστορικών χρόνων με ορισμένες σημαίνουσες εξαιρέσεις, δεν είναι στοιχείο δηλωτικό τού φόβου προς το νεκρό, όσο παράγοντας, που πρωτίστως επιβάλλεται για λόγους υγιεινής.»


       Σ΄ ορκίζω τώρα να χαρείς εκείνους που σου λείπουν,
       στο σπίτι σου, το ταίρι σου, τον γέρο σου πατέρα,
       που μωρουδάκι σ΄ έτρεφε και τον Τηλέμαχό σου,
       που στο ψηλό παλάτι σου μοναχογυιό τον έχεις.
       Γιατί το ξέρω, απ΄ τον βαθύ τον Αδή όταν γυρίσεις,
       στής Κίρκης πάλι το νησί θ΄ αράξεις το καράβι.
       Σ΄ ορκίζω, εκεί να θυμηθείς κι εμένα βασιλιά μου,
       κι άθαυτο πίσω κι άκλαυτο μη φύγεις και μ΄ αφήσεις
       μήπως με κάμουν οι θεοί κακό στοιχειό για σένα.

       Μόν΄ κάψε το κουφάρι μου με την αρματωσιά μου
       και μνήμα χτίσε μου κοντά στ΄ αφροντυμένο κύμα,
       για να θυμούνται κι οι στερνοί, το δόλιο παλληκάρι. (Οδύσ. λ΄ 66-78).

"Το τελετουργικό τής καύσης των νεκρών στην αρχαία Ελλάδα γεννήθηκε στην Τροία. Η καύση, σα νεκρική τελετουργία, θεωρήθηκε πιο αποτελεσματική από την ταφή κι αυτό για λόγους καθαρά επιδημιολογικούς. Στα πεδία τής μάχης οι πολεμιστές σκοτώνονταν κατά χιλιάδες. Ένας άλλος λόγος ήταν, ότι δεν ήθελαν να αφήνουν τους σκοτωμένους συντρόφους τους έκθετους στον εχθρό. Τέλος, μπορούσαν με τη λήξη τού πολέμου να επιστρέψουν τη στάχτη μέσα στη νεκρική λήκυθο στους οικείους τού πεσόντα. Ένα άλλο κίνητρο ήταν ο φόβος τής επιστροφής των νεκρών..." (Dr. Philippe Charlier, παλαιοντοανατόμος, από την ταινία γαλλικής παραγωγής A survey in the Land of the Dead, σκηνοθεσίας Dominique Adt. Η παλαοντοανατομία είναι μια καινούργια επιστήμη, που δανείζεται μεθόδους από την ιατροδικαστική, την παθολογοανατομία, την ανθρωπολογία και τη βιολογία). 

Στον παραπάνω πίνακα αναπαρίσταται η ομηρική περιγραφή τής καύσης τού Πάτροκλου (David Jacques-Louis, 1778, Μουσείο Λούβρου.)

«Ε.Ε.»: Τα ταφικά έθιμα τηρούνταν όχι μόνον προς τιμήν του νεκρού, αλλά και από φόβο μήπως ο νεκρός τούς τιμωρήσει;

« Το τελετουργικό, που σχετίζεται με το θάνατο - ταφή, περιλαμβάνει τέσσερα, κυρίως, στάδια: την πρόθεση, την εκφορά, τον ενταφιασμό ή την καύση τής σορού και τις τιμές, που αποδίδονται στο νεκρό. Η πρόθεση περιλαμβάνει την εναπόθεση τού νεκρού στη νεκρική κλίνη και τη θρηνωδία των οικείων του. Κατά την εκφορά η σορός μεταφέρεται στο νεκροταφείο, όπου θα λάβει χώρα ο ενταφιασμός ή η καύση, ενώ σε τακτά ή έκτακτα διαστήματα αποδίδονται τιμές στο νεκρό. Η λαμπρότητα τής τελετής σχετίζεται με το κατά πόσο ο νεκρός ήταν αγαπητός, ενώ αν ήταν μισητός τού στερούν την απόδοση τιμών και, επιπλέον, παραλείπουν κάποια από τα στάδια που προαναφέρθηκαν, όπως την πρόθεση και την εκφορά, ώστε ο νεκρός να είναι "άτιμος" (χωρίς τιμές) στον Κάτω Κόσμο. Επομένως, η τήρηση των ταφικών εθίμων φαίνεται να προσδιορίζεται περισσότερο από τη σχέση που είχε ο αποθανών με τους οικείους του εν ζωή και λιγότερο από το φόβο των τελευταίων.»



Ο φόβος των νεκρών στην Ελλάδα είναι ένας τομέας, που έχει μελετήσει ενδελεχώς η βιοαρχαιολόγος - παλαιοπαθολόγος δρ. Αναστασία Τσαλίκη. Στις πρωτοποριακές θέσεις, που αναπτύσσει στο διδακτορικό της, παρουσιάζει περιπτώσεις "ασυνήθιστων ταφών",  που έχουν λάβει τόπο, τόσο στην Ελλάδα, όσο και σε άλλες χώρες.  Στη φωτογραφία εικονίζεται η δρ. Τσαλίκη με θραύσματα ανθρώπινων οστών, από δύο σκελετούς, που βρέθηκαν μέσα σε ασβεστοκάμινο στην περιοχή Μερέντα τού Μαρκόπουλου κατά τη διάρκεια τής εκτέλεσης των έργων τού καινούριου ιππικού κέντρου το 2002. Η κάμινος δεν λειτουργούσε, όταν έγινε ο ενταφιασμός. Ο ένας είναι σκελετός γυναίκας κομμένος στα δύο κι ο άλλος πιθανώς άνδρα. Είναι προφανές, ότι παρέμειναν εγλκωβισμένοι με τη βοήθεια μιας μεγάλης πέτρας, σαν να ήθελαν να κρατήσει το δέσιμο τού τάφου... (Πηγή: A survey in the Land of the Dead).

Η κ. Τσαλίκη εξηγεί, ότι η μυστηριώδης ανακάλυψη των οστών τού Μαρκόπουλου μάς αποκαλύπτει, ότι ο μεταθανάτιος ακρωτηριασμός και ο διαμελισμός των πτωμάτων ήταν συνηθισμένη πρακτική στην αρχαιότητα: "Ήταν μιά μορφή τιμωρίας, πέρα από το θάνατο και αφορούσε τούς εγκληματίες. Αλλά, ειδικά, μάς αποκαλύπτει αυτόν τον παράξενο τρόπο, τού να μπλοκάρουν το σώμα με χοντρούς βράχους. Και ήταν ο φόβος, μην τυχόν ο καταδικασμένος επιστρέψει για να εκδικηθεί για τα βασανιστήρια, που τον είχαν υποβάλλει, που ωθούσε στη χρήση αυτής τής πρακτικής. Επί πλέον διαμέλιζαν τα σώματα και βλέπουμε, ότι λείπει ένα μέρος τού ανδρικού σκελετού. Διασκορπίζοντας μέρη από το ανθρώπινο σώμα ήταν για αυτούς μια πρόσθετη ασφάλεια, έτσι ώστε οι τιμωρημένοι νεκροί να μην επιστρέφουν και να ενοχλούν τον κόσμο των ζωντανών."

 

«Ε.Ε.»: Πίστευαν στη μετά θάνατον ζωή; Γιατί έθαβαν τους νεκρούς με τα καλύτερά τους ρούχα; Γιατί τοποθετούσαν μέσα στους τάφους τα όπλα των πολεμιστών, έβαζαν χρήματα, ακόμη και φαγητό;

« Η ομηρική αντίληψη για την πορεία τού νεκρού προς τον Κάτω Κόσμο κυριαρχεί στην Κλασική Εποχή, οπότε και θεωρείται ότι η διαδικασία αυτή λαμβάνει χώρα σταδιακά, με την καθοδήγηση τού Χάρου ή τού Ερμή Ψυχοπομπού. Ο Κάτω Κόσμος είναι το βασίλειο τού Άδη, γιου τού Κρόνου και αδελφού τού Δία και τού Ποσειδώνα. (Έπειτα από κλήρο ο Δίας ανέλαβε τον ουρανό και έγινε κυρίαρχος των πάντων, ο Ποσειδώνας τις θάλασσες και το υγρό, εν γένει, στοιχείο και ο Άδης τον Κάτω Κόσμο, όπου πηγαίνουν οι νεκροί και ο οποίος έφτασε να ταυτίζεται με το όνομα τού θεού.)

» Οι νεκροί εισέρχονταν στον Άδη από τον Αχέροντα, τον οποίο διέσχιζαν με τη βάρκα τού Χάροντα καταβάλλοντας έναν οβολό, ενώ όσοι δεν τον κατέβαλαν παρέμεναν για πάντα στην αντίπερα όχθη, εξ ου και η τοποθέτηση νομισμάτων (τα "χαρόνεια") στο χέρι ή και το στόμα τού νεκρού. Στο ίδιο πλαίσιο τοποθετείται και η εναπόθεση στους τάφους αντικειμένων, που χρησιμοποιούσε ο νεκρός εν ζωή, που ποικίλουν από απλά πήλινα σκεύη για την κατανάλωση τροφής και ποτού έως εξαρτήματα σχετικά με την επαγγελματική του δραστηριότητα και σπανιότερα κοσμήματα και σύμβολα κύρους, ανάλογα με τις πρακτικές κάθε εποχής και την οικονομική επιφάνεια τού νεκρού και τού περίγυρού του.

» Διαφωτιστική των αντιλήψεων για τα κτερίσματα των νεκρών είναι η ιστορία τού τυράννου τής Κορίνθου, Περιάνδρου (6ος αι. π.Χ.), όπως τη διασώζει ο Ηρόδοτος. Ο Περίανδρος έστειλε απεσταλμένο του στο μαντείο τού Αχέροντα, για να μάθει από την ψυχή τής νεκρής γυναίκα του, Μέλισσας, πού είχε κρύψει το θησαυρό ενός ξένου. Εκείνη αρνήθηκε να αποκαλύψει το σημείο, γιατί ήταν γυμνή και κρύωνε, αφού τα ρούχα, που είχε θάψει μαζί της ο Περίανδρος, σε τίποτε δεν ωφελούσαν μιας και η φλόγα δεν τα είχε κάψει ως το τέλος. Τότε, ο Περίανδρος για να ικανοποιήσει την επιθυμία της, ξεγύμνωσε τις Κορίνθιες, έριξε τα ρούχα τους σε ένα λάκκο και τους έβαλε φωτιά. Ύστερα από αυτό, όταν για δεύτερη φορά ο Περίανδρος έστειλε ανθρώπους του στο μαντείο, το "φάντασμα" τής Μέλισσας φανέρωσε σε ποιο χώρο είχε κρύψει το θησαυρό τού ξένου.»



www.freein

Οι κατάδεσμοι ήταν μικρά ορθογώνια αντικείμενα σκαλισμένα με απλοϊκό και κακότεχνο τρόπο από μόλυβδο, στην επιφάνεια των οποίων ήταν σκαλισμένες φράσεις, που είχαν να κάνουν με τη μαγεία. Πολλοί κατάδεσμοι έχουν βρεθεί σε τάφους τού Κεραμεικού και άλλων αρχαίων νεκροταφείων. Οι άνθρωποι, συνήθως για υποθέσεις έρωτα ή μίσους, κατ΄ αυτό τον τρόπο έριχναν σε ένα τάφο μήνυμα προς τις θεότητες τού Κάτω Κόσμου. Αντί για πλακίδια ορισμένες φορές χρησιμοποιούσαν αγαλματίδια. Ένα αρχαίο αγαλματίδιο στο Λούβρο παρουσιάζει γονατισμένη γυμνή γυναίκα με τα χέρια δεμένα πίσω. Στο κορμί είναι καρφωμένες 13 βελόνες. (Διαβάστε το άρθρο τής «Ελεύθερης Έρευνας»: Φυλακτά, φαρμακεία, επικλήσεις πνευμάτων, κατάδεσμοι, καταπασσαλεύσεις (Η εξέλιξη τής μαγείας στην αρχαία Ελλάδα). Αυτά τα μικρά αντικείμενα με τις μαγικές δυνάμεις περνούσαν το μήνυμα προς τους νεκρούς. Οι νεκροί θεωρούνταν ως οι μυστικοί μεσολαβητές προς τις δυνάμεις τού Κάτω Κόσμου. Οι νεκροί ήταν η απαραίτητη δίοδος στο τελετουργικό τής μαγείας.


«Ε.Ε.»: Μιλήστε μας για τους κατάδεσμους, πάνω στους οποίους οι ζωντανοί έγραφαν κατάρες εναντίον εκείνων που μισούσαν, ώστε ο νεκρός να τους τιμωρήσει. Μάλιστα πήγαιναν νύχτα στα νεκροταφέια γι΄ αυτό. Που έχουν βρεθεί τέτοια αντικείμενα;

« Οι κατάδεσμοι είναι μία από τις πιο ενδιαφέρουσες κατηγορίες ευρημάτων, καθώς σχετίζονται με την πρακτική των μαγικών τελετών, που βρίσκονται στον αντίποδα τού ορθολογισμού, κατ΄ εξοχήν γνωρίσματος τής κλασικής αρχαιότητας. Η πρακτική τής κατάδεσης περιλαμβάνει τη συγγραφή μιας κατάρας, για να υποταχθεί ένα άτομο στη βούληση εκείνου, που τελεί την τελετή. Οι κατάδεσμοι, μολύβδινα συνήθως φύλλα σε μορφή πινακίδων με χαραγμένο επάνω τους το κείμενο, απαντούν συχνά διπλωμένοι ή άλλοτε πάλι σφραγισμένοι με ένα καρφί για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Βρίσκονται συνήθως σε νεκροταφεία ή σε σημεία, που συνδέονται με κάποιο τρόπο με τον Κάτω Κόσμο, όχι επειδή απευθύνονται στους νεκρούς για την εφαρμογή τής κατάρας, αλλά για να μην ανευρίσκονται από τους ζωντανούς και καταστρέφονται και να διαιωνίζεται έτσι η δύναμη τής κατάρας.

Ο κατάδεσμος τής Πέλλας, μια κατάρα τού 4ου ή 3ου  αι. π.Χ., είναι ερωτική μαγική επωδός από μια γυναίκα, πιθανώς ονόματι Δαγίνα, τής οποίας ο εραστής, Διονυσοφών, επρόκειτο να νυμφευθεί τη Θετίμα. Επικαλείται τούς δαίμονες να μεταστρέψουν τον Διονυσοφώντα να παντρευτεί εκείνην αντί της Θετίμας και ποτέ να μην παντρευτεί άλλη γυναίκα εκτός αν η ίδια ξετυλίξει τον κατάδεσμο.

»Το αρχαιότερο παράδειγμα κατάδεσμου προέρχεται πιθανόν από τη Σικελία και χρονολογείται στα τέλη τού 6ου αι. π.Χ. Ορισμένα από τα περισσότερο γνωστά παραδείγματα προέρχονται από την Αθήνα, όπου παρατηρείται μία ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη ως προς το περιεχόμενό τους, καθώς τους σχετιζόμενους με τη δικομανία τής Κλασικής Εποχής (5ος - 4ος  αι. π.Χ.) δικανικούς κατάδεσμους, με τους οποίους κάποιοι προσπαθούν να εξουδετερώσουν τους αντιδίκους τους, διαδέχονται οι ερωτικοί κατάδεσμοι των ελληνιστικών κυρίως χρόνων (3ος - 1ος  αι. π.Χ.). Τον 4ο και 3ο αι. π.Χ. οι κατάδεσμοι γνωρίζουν μεγάλη διάδοση, με γνωστά παραδείγματα από τη Μακεδονία και από το νησιωτικό χώρο, όπως τη Μυτιλήνη. Πριν από λίγα χρόνια είχα την τύχη να ανακαλύψω ένα σημαντικό σύνολο από κατάδεσμους στην ανασκαφή που διηύθυνα στη νεκρόπολη τής αρχαίας Κέρκυρας.»

Διπλωμένος κατάδεσμος από την Άκανθο Χαλκιδικής
με ένα καρφί να τον τρυπάει.
 

«Ε.Ε.»: Τι συνέβαινε στο Νεκρομαντείο τού Αχέροντα; Οι ιερείς προσέφεραν γεύματα και ποτά με παραισθησιογόνα στους προσκυνητές, τους έβαζαν μέσα σε τάφους για μέρες και κατόπιν διοργάνωναν με διάφορα τεχνάσματα «παραστάσεις», ώστε να νομίζουν οι επισκέπτες, ότι μιλούσαν με τους νεκρούς.

« Πολλοί μύθοι και παραδόσεις, αλλά και αρχαίοι συγγραφείς και ιστορικοί αναφέρονται στο διάσημο κατά την αρχαιότητα Νεκρομαντείο τού Αχέροντα. Την πιο αναλυτική περιγραφή τής τοποθεσίας και τού μυστηριακού τελετουργικού του μάς προσφέρει ο Όμηρος. Συγκεκριμένα στη ραψωδία κ τής Οδύσσειας η Κίρκη δίνει οδηγίες στον Οδυσσέα για το ταξίδι του στον Κάτω Κόσμο: Αφού διασχίσει τον Ωκεανό, όταν φτάσει στο άλσος τής Περσεφόνης με τις άκαρπες ιτιές και τις ψηλές λεύκες, θα αράξει το πλοίο του. Στο σημείο, όπου οι δύο ποταμοί, ο Πυριφλεγέθων και ο Κωκκυτός, σμίγουν με τον Αχέροντα προκαλώντας μεγάλο βουητό, βρίσκεται ένας βράχος με μια σπηλιά, η οποία είναι είσοδος στον Κάτω Κόσμο.

» Στη ραψωδία λ, τη Νέκυια, ο Όμηρος περιγράφει την κάθοδο τού Οδυσσέα στον Κάτω Κόσμο και τη συνάντησή του με το μάντη Τειρεσία. Όπως τού είχε υποδείξει η Κίρκη, ο ήρωας φτάνει στη χώρα των Κιμμερίων, βρίσκει το βράχο με τη σπηλιά, σκάβει βαθύ λάκκο και προσφέρει χοές (=προσφορές υγρών) με μέλι, γάλα, κρασί και νερό. Υπόσχεται μεγαλύτερες θυσίες, όταν γυρίσει στην πατρίδα του και κατόπιν θυσιάζει μια προβατίνα κι ένα κριάρι έχοντας τα κεφάλια τους γυρισμένα προς το έρεβος τής σπηλιάς, ενώ εκείνος αποστρέφει το βλέμμα προς το ποτάμι. Τότε σμήνη από ψυχές, σαν σκιές, ορμούν να πιούν από τις χοές και το μαύρο αίμα των ζώων.


Μια άποψη της υπόγειας αίθουσας η οποία έδινε την ακουστική εντύπωση, ότι κάποιος είχε ήδη φθάσει κοντά και επικοινωνούσε με τούς κατοίκους τού Αδη. Τα τόξα, που διατρέχουν την οροφή και τους τοίχους δημιουργώντας τους ενδιάμεσους χώρους στην οροφή, όπου γίνονταν πολλαπλές ανακλάσεις και χανόταν η ηχητική ενέργεια, είναι υπεύθυνα σε μεγάλο βαθμό για τη μετατροπή της σε ανηχοϊκό θάλαμο.

Οι ιερείς είχαν στήσει εκεί μια προσοδοφόρα επιχείρηση εξαπάτησης αφελών, που πίστευαν, ότι από εκεί, από τον πιο κοντινό στις πύλες τού Αδη χώρο, θα μπορούσαν να επικοινωνήσουν με τους χαμένους για πάντα αγαπημένους τους κατεβαίνοντας στην ανηχοϊκή κρύπτη, την κατάλληλα διακοσμημένη και εξοπλισμένη με τους μηχανισμούς ανεβάσματος και κατεβάσματος διαφόρων ειδώλων, ενώ οι ιερείς κυκλοφορούσαν ανάμεσα σε διπλούς τοίχους κάνοντας διάφορα σαν να ήταν πρόγονοι τού "μάγου" Ντέιβιντ Κόπερφιλντ. (Πηγή: "Ηigh-tech κάθοδος στον... Αδη", tovima.gr. Διαβάστε επίσης στην «Ελεύθερη Έρευνα» το άρθρο: Η αρχαία επιστήμη στην υπηρεσία τού 12θεϊστικού ιερατείου).  


»Ο Λουκιανός, στο έργο του Μένιππος ή Νεκυομαντεία, που γράφτηκε το 2ο  αι. μ.Χ., δίνει μία παραστατική και ιδιαίτερα σκωπτική περιγραφή από την εμπειρία τού χρηστηριαζόμενου Μένιππου, τοποθετεί όμως το Νεκρομαντείο στην Ανατολή, ανάμεσα στον Τίγρη και Ευφράτη. Εκεί ο Μένιππος υφίσταται πρωινές ψυχρολουσίες για 29 συνεχόμενες μέρες, ακούει ακατάληπτα ξόρκια, κοιμάται στο ύπαιθρο, τρώει καρύδια, πίνει γάλα, κρασί και νερό, πηγαίνει στο ποτάμι και επιστρέφει περπατώντας ανάποδα οδηγούμενος από τους ιερείς, δέχεται φτυσίματα στο πρόσωπο, ώσπου να κριθεί έτοιμος για τη συνάντηση με τους νεκρούς.

» Αυτές είναι μόνο κάποιες από τις αναφορές των αρχαίων συγγραφέων στο Νεκρομαντείο τού Αχέροντα και στις μυστηριακές τελετές του, οι οποίες βέβαια απηχούν τις αντιλήψεις και τις δοξασίες των ανθρώπων τής εποχής κατά την οποία γράφτηκαν. Ο Όμηρος προσφέρει μία επική - μυθική προσέγγιση τού θέματος, ο δε Λουκιανός μία σατυρική - υπαινικτική προσέγγιση, ανάλογη τού σκεπτικισμού και τής αμφισβήτησης των αρχαίων θρησκειών, που διακρίνει την εποχή του. Πόσο όμως απέχουν ο μύθος και η σάτιρα από την πραγματικότητα σε συνδυασμό με τα ανασκαφικά δεδομένα;

» Ο αρχαιολόγος Σωτήρης Δάκαρης ταύτισε το μνημειακό συγκρότημα, που ανέσκαψε στο ύψωμα στη βόρεια όχθη τού Αχέροντα, με την ελληνιστική φάση τού Νεκρομαντείου. Ο ίδιος σημειώνει, πως η περιγραφή της τοποθεσίας από τον Όμηρο μοιάζει τόσο με τη σημερινή, ώστε οδήγησε ακόμη και τον περιηγητή Παυσανία στην υπόθεση, ότι ο ποιητής είχε έρθει ο ίδιος εδώ ή γνώριζε τη θέση από παλαιότερα έπη.

» Σύμφωνα με το Σ. Δάκαρη η λειτουργία τού Νεκρομαντείου ανάγεται στα προϊστορικά χρόνια, όταν οι τελετουργίες τελούνταν σε κάποιο σπήλαιο ή άνοιγμα τής γης, που θεωρήθηκε σαν είσοδος στον Κάτω Κόσμο. Ανάμεσα στα ευρήματα τής ανασκαφής του βρίσκονται προϊστορικοί τάφοι, κεραμική και αρχαϊκά ειδώλια τής Περσεφόνης. Κατά τον κ. Δάκαρη τα όποια κατάλοιπα των προγενεστέρων περιόδων καταστράφηκαν, όταν κατά τον 4ο  αι. π.Χ. οικοδομήθηκε στην κορυφή τού λόφου το σωζόμενο μέχρι σήμερα μνημειακό συγκρότημα. Το ανατολικό παλαιότερο τμήμα τού συγκροτήματος περιλαμβάνει το κυρίως ιερό στο κέντρο και διαδοχικούς διαδρόμους περιμετρικά με χώρους προετοιμασίας των πιστών. Το δυτικό νεότερο τμήμα τού συγκροτήματος περιλαμβάνει τις αποθήκες καθώς και τα δωμάτια των ιερέων και των επισκεπτών.

» Με βάση τα ευρήματα ο Σ. Δάκαρης αναπαρέστησε τη διαδικασία τής νεκρομαντείας, σύμφωνα με την οποία οι επισκέπτες εισέρχονταν από τη βόρεια είσοδο στο δυτικό τμήμα τού συγκροτήματος, όπου περίμεναν μέρες μέχρι να έρθει η σειρά τους για να μπουν στο ιερό του Άδη. Την κατάλληλη μέρα περνούσαν την πύλη τού βόρειου διαδρόμου και έμεναν για άγνωστο χρονικό διάστημα στα δωμάτια, όπου εντοπίστηκαν εστίες και ένας λουτρώνας, προκειμένου να προετοιμαστούν ψυχικά και σωματικά. Στους χώρους αυτούς, όπου δεν έφτανε το φως τής ημέρας, υποβάλλονταν σε ειδική δίαιτα, σχετική με τα νεκρόδειπνα (χοιρινό κρέας, κριθαρένιο ψωμί, στρείδια, κουκιά, γάλα και μέλι), καθώς και σε τελετές μαγείας και εξαγνισμού με λουτρά για να καθαρθούν, άκουγαν τις ακατάληπτες δεήσεις των ιερέων και φορτίζονταν ψυχολογικά.

» Πριν την είσοδο τους στον ανατολικό διάδρομο έριχναν αποτρόπαια πέτρα σε λιθοσωρό -που εντοπίστηκε στην τρίτη πύλη τού βόρειου διαδρόμου- και έπλεναν τα χέρια τους. Στο βόρειο δωμάτιο τού ανατολικού διαδρόμου προετοιμάζονταν ακόμη πιο αυστηρά, ώσπου να έρθει η μέρα, που θα ήταν έτοιμοι για την  επαφή με τους νεκρούς. Εκείνη τη μέρα διέσχιζαν μαζί με τον ιερέα τον ανατολικό διάδρομο, όπου τελούσαν θυσίες σε πυρά και χοές, ενώ φτάνοντας στο νότιο δαιδαλώδη διάδρομο προσέφεραν κριθάρι. Κατά το Σ. Δάκαρη, ο δαιδαλώδης διάδρομος με τις τρείς σιδερόφραχτες τοξωτές πύλες δημιουργούσε στους πιστούς την εντύπωση τής περιπλάνησης στο σκοτεινό λαβύρινθο τού Άδη.

» Στη συνέχεια έμπαιναν στην κύρια αίθουσα του ιερού, όπου έριχναν έναν ακόμη αποτρόπαιο λίθο, έκαναν χοές και περίμεναν την εμφάνιση τού νεκρού. Στο χώρο αυτό βρέθηκαν κατά τις ανασκαφές καρφιά, τροχαλίες και άλλα μεταλλικά εξαρτήματα, που κατά τον κ. Δάκαρη χρησίμευαν για να ανεβοκατεβάζουν -με τη βοήθεια ενός γερανού- οι ιερείς είδωλα των νεκρών, τα οποία σε συνδυασμό με την υποβλητικότητα και τη σκοτεινιά τού χώρου, τη ζάλη από τις παραισθησιογόνες τροφές και τη φόρτιση από τις τελετουργίες δημιουργούσαν στους πιστούς την ψευδαίσθηση, ότι επικοινωνούν με τους νεκρούς. Ο ίδιος θεωρεί, ότι το ασυνήθιστα μεγάλο πάχος των τοίχων (3,30μ.) τού κεντρικού κτιρίου έκρυβε διαδρόμους για την αθέατη διέλευση των ιερέων.

» Εκατέρωθεν τής κύριας αίθουσας υπάρχουν δύο ορθογώνιοι αποθηκευτικοί χώροι με τρία δωμάτια ο καθένας, όπου βρέθηκαν δεκάδες πιθάρια με απανθρακωμένα δημητριακά, όπως σιτάρι, κριθάρι και λούπινα. Βρέθηκαν επίσης μεταξύ άλλων γεωργικά και ξυλουργικά εργαλεία, μυλόπετρες, χαλινάρια αλόγων, καθώς και ειδώλια τής Περσεφόνης και παράσταση τού Κέρβερου. Κάτω από την κύρια αίθουσα βρίσκεται ένας υπόγειος υπόσκαφος χώρος με πώρινα τόξα στη οροφή, ο οποίος κατά το Σ. Δάκαρη ήταν απρόσιτος και πιθανώς συνδεόταν με το σπήλαιο τής προϊστορικής λατρείας.

» Μετά το τέλος τής διαδικασίας οι επισκέπτες  έπρεπε να καθαρθούν από την επαφή τους με τους νεκρούς και να μην έρθουν σε επαφή με τους εισερχόμενους. Έβγαιναν αρχικά από τον ανατολικό διάδρομο και μέσω μικρής θύρας περνούσαν σε ένα εξωτερικό διάδρομο, όπου υποβάλλονταν σε τριήμερο καθαρμό. Στο τέλος αποχωρούσαν από το ιερό από την ανατολική πλαγιά τού λόφου προς τον Κωκκυτό, ορκισμένοι να μην πουν ποτέ τίποτε σε κανέναν για όσα είδαν και άκουσαν.

» Ο Σ. Δάκαρης ενίσχυσε την άποψή του για τη χρήση τού χώρου και το τελετουργικό τής νεκρομαντείας και με άλλες παρατηρήσεις, όπως τη δεξιόστροφη κίνηση των πιστών μέσα στο ιερό, την τριμερή διαίρεση των χώρων, τις τρεις πύλες τού λαβυρίνθου και τις τρεις φάσεις τής προετοιμασίας, αντίστοιχες με αυτές στα Καβείρια μυστήρια. Αξίζει, ωστόσο, να αναφερθεί και μία νεότερη αρχαιολογική ερμηνεία, η οποία δίνει εντελώς διαφορετική διάσταση στον αρχαιολογικό χώρο στο λόφο πάνω από τον ποταμό Αχέροντα. Ο αρχαιολόγος Dietwulf Baatz αναγνωρίζει στο μνημειακό συγκρότημα μία οχυρή ιδιωτική οικία των ελληνιστικών χρόνων με έναν αρχικό κεντρικό πυρήνα και μεταγενέστερα περιφερειακά βοηθητικά δωμάτια, διαδρόμους και αυλές. Την άποψή του στηρίζει κυρίως στα εξαρτήματα από έξι καταπέλτες βελών, στα γεωργικά εργαλεία και τα σύνεργα ψαρέματος που βρέθηκαν στις ανασκαφές, ενώ επίσης σημαντικό στοιχείο είναι η μικρή παρουσία ειδωλίων, όταν ακόμη και σε μικρής σπουδαιότητας ιερά ο αριθμός των ειδωλίων τής τιμώμενης θεότητας είναι σημαντικά μεγαλύτερος.»

 

«Ε.Ε.»: Πού αλλού υπάρχουν νεκρομαντεία και τι συνέβαινε με αυτά;

« Τα Νεκρομαντεία ή νεκυομαντεία -από την αρχαία ελληνική λέξη νέκυς, που δηλώνει την ψυχή τού νεκρού- ήταν ιεροί τόποι, όπου οι πιστοί επικαλούνταν τούς νεκρούς, επικοινωνούσαν μαζί τους, έθεταν ερωτήσεις για ζητήματα που τούς απασχολούσαν ή ζητούσαν προβλέψεις για το μέλλον. Η πρακτική αυτή στηριζόταν στην πίστη, ότι η ψυχή μετά το θάνατο απελευθερώνεται από το σώμα και αποκτά μαντικές ικανότητες. Καθώς ο πιστός ερχόταν ο ίδιος σε επαφή με το νεκρό, απαραίτητη προϋπόθεση ήταν η προετοιμασία του, που κρατούσε μέρες, ώστε να καθαρθεί σωματικά και ψυχικά, με κατάλληλη διατροφή, ψυχρολουσίες, θυσίες, όρκο τής σιωπής κ.α..

» H κατάβαση στον κόσμο των νεκρών  υπήρξε ο πιο σπουδαίος άθλος για πολλούς μυθικούς ήρωες: ο Ορφέας κατέβηκε στον Άδη αναζητώντας την αγαπημένη του Ευριδίκη, ο Ηρακλής για να αναμετρηθεί με τον Κέρβερο και να τον οδηγήσει στον Ευρυσθέα, ο Θησέας με το φίλο του, Πείριθου, για να αρπάξουν την ίδια τη θεά Περσεφόνη.

Ο θρησκευτικός τουρισμός ήταν ανεπτυγμένος από την αρχαιότητα. Όλο τον πλούτο και τη φήμη της η Λιβαδειά την όφειλε στο μαντείο τού Τροφωνίου, ένα μυστικιστικό κέντρο, όπου οι αφελείς πιστοί -με τη μεσολάβηση πάντα των δωδεκαθεϊστών ιερέων και με το αζημίωτο- μπορούσαν να έλθουν σε επικοινωνία με τους νεκρούς.

     Πίστευαν, ότι, όταν η ψυχή εγκατέλειπε το σώμα, πέρναγε στην αιωνιότητα κ.λπ.. (Αυτά υιοθέτησε ο χριστιανισμός αργότερα, ο οποίος βασίστηκε ακριβώς στις αντιλήψεις αυτές. Δεν ήταν ο χριστιανισμός αυτός που τις ανακάλυψε). Χάρη σε τελετουργίες και θυσίες, η ψυχή μπορούσε να προβλέψει το μέλλον των ζωντανών.

     Οι ιερείς κρατούσαν τους προσκυνητές σε απομόνωση με νηστεία πολλών ημερών και ειδική δίαιτα βασισμένη σε όσπρια και παραισθησιογόνες ουσίες. Κατόπιν τούς άρχιζαν τις θεαματικές σκηνοθεσίες. Τούς τοποθετούσαν στην απομόνωση σε μιά σκοτεινή σπηλιά σαν τάφο, όπου έβλεπαν μέσα στο σκοτάδι αποκαλυπτικές εικόνες κι άκουγαν προφητικά λόγια. (Φαίνεται πώς ο άγιος Αντώνιος, που κλεινόταν για καιρό σε τάφους κι έβλεπε οράματα δεν ήταν ο πρώτος διδάξας. Διαβάστε στην «Ελεύθερη Έρευνα»: Χριστιανική παραζάλη θαυμάτων). Μετά, βγαίνοντας στο φως τού ήλιου ήταν σαν υπνωτισμένοι, σαν σε έκσταση. Ήταν σαν να ανασταίνονταν φέρνοντας στην καινούρια τους ζωή τις εικόνες που είδαν, την αποκάλυψη και την ερμηνεία όλων όσων δέχτηκαν στον Κάτω Κόσμο. Οι ιερείς τούς τοποθετούσαν σε ένα θρόνο και τούς "βοηθούσαν" να ερμηνεύσουν τα όσα είχαν δει κι είχαν ακούσει. Κάτι αντίστοιχο γινόταν και στα φημισμένα μυστήρια τής αρχαιότητας  (Ελευσίνια κ.λπ. κ.λπ.· όπως λέει κι ένα σύγχρονο τραγούδι: "Και φούμα-φούμα στα βοτσαλάκια, αγίους έβλεπα και αγγελάκια...").

     Στην εικόνα φαίνονται κόγχες λαξευμένες στον βράχο για την τοποθέτηση αναθημάτων από το χώρο τού ιερού τού Tροφωνίου. (Και τότε πήγαιναν τάματα οι πιστοί τού δωδεκάθεου, όπως πηγαίνουν στις διάφορες παναγίες και αγίους οι χριστιανοί οι σήμερα.)

»Χάσματα, λίμνες, σπήλαια και φαράγγια, εκεί όπου το νερό ανέβλυζε, έρεε ή χανόταν στα έγκατα τής γης θεωρήθηκαν από τους ανθρώπους είσοδοι στον Κάτω Κόσμο. Άλλωστε, η μυθική τοπογραφία τού Κάτω Κόσμου περιστρεφόταν γύρω από τη λίμνη, που διέπλεαν οι ψυχές πάνω σε βάρκα για να φτάσουν στον Άδη. Πολλά είναι τα γνωστά -από τις γραπτές πηγές ή / και τα ανασκαφικά ευρήματα- νεκρομαντεία: τού Ποσειδώνα στο Ταίναρο, τού Τροφωνίου στη Λιβαδειά, στην Κύμη τής Κάτω Ιταλίας, στην Ηράκλεια τού Πόντου, στην Ερμιόνη τής Αργολίδας, το πιο διάσημο όμως από όλα ήταν με κάθε βεβαιότητα το Νεκρομαντείο-Νεκυομαντείο τού Αχέροντα.»



 
Επιστροφή Επιστροφή στην κορυφή


ΣΧΟΛΙΑ



Ανώνυμος 29657 έγραψε...
http://www.youtube.com/watch?v=GrI1FsH4UH8

http://www.youtube.com/watch?v=XG6Up6nDy7I
;)

I.Bielidopoulos
11.09.2014, 11:19:32





Ανώνυμος 34911 έγραψε...

http://news.in.gr/culture/article/?aid=1500007999
http://www.tovima.gr/relatedarticles/article/?aid=23600

27.06.2015, 04:48:24





Ανώνυμος 38670 έγραψε...
http://ellinikahoaxes.gr/2015/06/09/vrethike-i-thryliki-pyli-tou-adi/
26.05.2016, 21:29:25





Bielidopoulos έγραψε...
~
"Μολύβδινο έλασμα με χαραγμένο το ερώτημα κάποιου επισκέπτη, του Έρμωνα: σε ποιον θεό πρέπει να προσευχηθεί για να αποκτήσει από τη σύζυγό του Κρηταίαν χρήσιμους απογόνους. 525-500 π.Χ."
"Η έκθεση «Δωδώνη. Το μαντείο των ήχων» επικεντρώνεται κυρίως στις μικρές πινακίδες από μολύβι που πάνω τους είναι χαραγμένα τα ερωτήματα των επισκεπτών του Μαντείου.
«Κινδυνεύω να χάσω τον άντρα μου, μήπως θα μείνω χήρα;», «Δεν έκανα παιδιά, με ποιον να πάω να κάνω να κάνω παιδί;», «Να πάω ταξίδι στην Καρχηδόνα;», «Να ξοφλήσω τα χρέη μου ή να τα αφήσω για αργότερα» είναι κάποια από τα καθημερινά και ανθρώπινα ερωτήματα που αποκαλύπτουν οι πινακίδες. Ερωτήματα που εάν κάποιος ξεφύγει από τη στερεότυπη αντίληψη που έχει για τους αρχαίους και κατεβεί στον άνθρωπο τότε βλέπει πόσο κοντά είναι αυτοί σε εμάς και εμείς σε αυτούς. Αυτό είναι το σημαντικότερο από τα μηνύματα που έχει να δώσει η έκθεση και πέρα από τις βαθιές θρησκολογικές ερμηνείες δείχνει την αμεσότητα της επαφής του ανθρώπου με τη θεότητα."
http://news.in.gr/culture/article/?aid=1500084510

15.06.2016, 20:32:37





Bielidopoulos έγραψε...
~
"«Δεν έχω παιδιά με τον άντρα μου. Μήπως να πάρω άλλον άνδρα για να κάνω»; Δεν είναι προσωπικό το ερώτημα. Ηταν, αλλά το έκανε μια άγνωστη σε μας γυναίκα πριν από χιλιάδες χρόνια στον Δία και τη Διώνη, στο Μαντείο Δωδώνης.
ξενάγησε χθες τους δημοσιογράφους στις αίθουσες των περιοδικών εκθέσεων όπου στήνεται η έκθεση «Δωδώνη - Το μαντείο των ήχων» γύρω από μια «ιδεατή» βελανιδιά, με 8.000 ψεύτικα φύλλα. Η μεγάλη, ιερή δρυς της Δωδώνης έχει πάψει να υπάρχει εδώ και αιώνες, καθώς το μαντείο, το αρχαιότερο της Ελλάδας, που λειτουργούσε από τα μυκηναϊκά χρόνια, έκλεισε τον 3ο αι. μ.Χ."
http://www.ethnos.gr/politismos/arthro/genethlia_me_xrismous_apo_ti_dodoni-64393484/

17.06.2016, 11:00:39






ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ



Υπολειπόμενοι χαρακτήρες

Κωδικός ασφαλείας:

9+7=





Αναζήτηση σε:


Αποστολή

 




FreeInquiry© 2013
ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΕΣ
ΔΙΑΚΟΠΕΣ




Διαβάστε περισσότερα
 
ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ
ΒΙΒΛΙΑ ΔΩΡΕΑΝ



Διαβάστε περισσότερα
 
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΤΕ
ΜΑΖΙ ΜΑΣ



Στείλτε μας τα μηνύματά σας
στη διεύθυνση: info@freeinquiry.gr

 
ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ



 
THE
FREEINQUIRY.GR
BAND

 

 

 

 

 

 

 

 


 
ΓΙΝΕΤΕ ΜΕΛΟΣ



Για να ενημερώνεστε online
για όλες τις νέες αναρτήσεις
άρθρων της «Ελεύθερης Έρευνας».

Διαβάστε περισσότερα
 
 

  

  

 
 

 

 
 



240 σελίδες
έκδ. «Δρόμων», Αθήνα, 2016

Διαβάστε περισσότερα




64 σελίδες
έκδ. «Ελεύθερη Έρευνα»,
Αθήνα, 2016

Διαβάστε περισσότερα




72 σελίδες
έκδ. «Δρόμων», Αθήνα, 2014

Διαβάστε περισσότερα
 
ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ
Η ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ
ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ ΜΑΣ

Άδεια Creative Commons Η «Ελεύθερη Έρευνα» διατίθεται με άδεια:
Αναφορά Δημιουργού─Μη Εμπορική Χρήση─Παρόμοια Διανομή─3.0 Ελλάδα (CC BY-NC-SA 3.0 GR).

Διαβάστε περισσότερα
 
 


Tα κίνητρα
και η πορεία
προς την εξουσία




«Λένε, ότι η εξουσία διαφθείρει,
αλλά το πιο σωστό είναι, ότι η εξουσία προσελκύει τους διεφθαρμένους.
Οι υγιείς συνήθως έλκονται από άλλα πράγματα, παρά από την εξουσία».

David Brin (αμερικανός συγγραφέας)


Σε πάρα πολλούς ανθρώπους αρέσει το χρήμα. Ιδιαιτέρως τους αρέσει να πλουτίζουν χωρίς ιδιαίτερο μόχθο και ρίσκο. Δύσκολο. Αυτό όμως, που συγκινεί τους περισσότερους ανθρώπους, είναι η άσκηση της εξουσίας.

Όσοι μπαίνουν στη πολιτική δεν το κάνουν για να συνεισφέρουν στο κοινό καλό, την ευημερία του μέσου πολίτη και την απλοποίηση της καθημερινότητάς του.

Σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις, πίσω από κάθε εισερχόμενο στη πολιτική κρύβονται προσωπικές φιλοδοξίες, αλλά και συμπλέγματα ή αδυναμίες, που προκλήθηκαν στα παιδικά του χρόνια...


 


Μεγαλόσχημοι ιστοριογράφοι
στην υπηρεσία της ιδεολογίας
της εκάστοτε εξουσίας
από την αρχαιότητα έως σήμερα




Ένα από τα σπουδαιότερα εργαλεία, που κρατάει στα χέρια της η πολιτική εξουσία, είναι η χρήση της ιστορικής γνώσης. Η ιστορική καταγραφή και γνώση σε συνδυασμό με τις μεθόδους χειραγώγησης των μαζών και των τακτικών πολιτικής προπαγάνδας, μπορούν να κατευθύνουν την πολιτική σκέψη των ανθρώπων.

Οι έντονοι διαξιφισμοί διαφόρων πολιτικών προσώπων με θέμα τη μέθοδο της διδασκαλίας της Ιστορίας στα σχολικά εγχειρίδια μονοπωλούν σε μεγάλα διαστήματα το ενδιαφέρον στα ΜΜΕ.

Μετά τους πολιτικούς, παίρνουν την σκυτάλη άνθρωποι, που φέρουν τον τίτλο του ιστορικού ερευνητή, προκειμένου να μας «διαφωτίσουν» για το ποια άποψη είναι ιστορικά σαφής και επιστημονικά αποδεδειγμένη...


 


Η γλωσσική ασυνέχεια
στον ελλαδικό χώρο
από την αρχαιότητα έως σήμερα



Ένας από τους μεγαλύτερους μύθους του νεορωμέικου εθνικισμού είναι η τρισχιλιετής και πλέον ιστορία της γλώσσας μας, η αδιάλειπτη συνέχειά της δηλαδή, από την αρχαιότητα έως σήμερα. «Η ενιαία και αδιαίρετη ελληνική» αποτελεί σχεδόν στερεοτυπική έκφραση, που επαναλαμβάνεται συνεχώς. Ο μύθος της γλωσσικής συνέχειας αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για έναν άλλο μύθο, αυτόν της πολιτισμικής και φυλετικής ενότητας και συνέχειας, καθότι η συνέχεια του «ελληνισμού» προϋποθέτει, φυσικά, και τη συνέχεια της γλώσσας.

Η γλώσσα επομένως, που επιβλήθηκε στους σημερινούς κατοίκους του ελλαδικού χώρου μέσω της υποχρεωτικής παιδείας του έθνους─κράτους, έπρεπε οπωσδήποτε να αναχθεί στην αρχαιότητα. Γι’ αυτό το λόγο έχει θεσπισθεί η ανούσια διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών ήδη από το Γυμνάσιο. Δεν ενδιαφέρει το εκπαιδευτικό σύστημα να μάθει αρχαία ο μαθητής. Τα διδάσκεται όμως, προκειμένου να πεισθεί, ότι είναι απόγονος των αρχαίων ελλήνων.

Για τους σημερινούς ρωμιούς, παρά τα χρόνια, που υποχρεωτικά διδάσκονται αρχαία ελληνικά στο σχολείο, είναι σαφές, ότι τους είναι εντελώς ακατανόητα. Το επιχείρημα, ότι πολλές λέξεις είναι ίδιες ή παρόμοιες δεν καθιστούν τα αρχαία κατανοητά, καθώς η αναγνώριση σποραδικών λέξεων μέσα σε προτάσεις δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση κατανόηση του νοήματος των προτάσεων.

Η σχετική εξ άλλου λεξιλογική και μορφολογική ομοιότητα της σημερινής γλώσσας (της ρωμέικης, όπως λεγόταν μέχρι πρότινος κι όχι ελληνικής) με προγενέστερες φάσεις της οφείλεται στον καθαρευουσιανισμό και στην τάση υποχρεωτικής «εξυγίανσής» της από διάφορα ξένα στοιχεία (αλβανικές, τούρκικες, σλάβικες κ.λπ. λέξεις και τοπωνύμια). Από τον 19ο αιώνα και μετά, επιβλήθηκε δια της παιδείας αθρόα και αυθαίρετη εισαγωγή αρχαίων λέξεων και ριζών για τη δημιουργία νέων λέξεων...


 


Πώς η Αριστερά της Ρωμιοσύνης
εφευρίσκει τους μύθους της




Ο φυλακισμένος αριστερός αγωνιστής, που έκλαιγε και ζητούσε «τη μανούλα του».

Ο κομμουνιστής συγγραφέας, που συνεννοήθηκε με τον Μάο μιλώντας του στα... κρητικά, ενώ εκείνος του απαντούσε στα κινέζικα!

Πώς ο ίδιος ξεσήκωσε τους παριστάμενους σε συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος στη Μόσχα παρουσιάζοντάς τους το πουκάμισό του, ως δήθεν το πουκάμισο ενός εκτελεσμένου από τους γερμανούς συντρόφου του.

Τα τρία αυτά επεισόδια περιγράφει με νοσταλγία και καμάρι ο Λεωνίδας Κύρκος σε εκπομπή, που προβλήθηκε τις προάλλες από το κανάλι της Βουλής («Σαν παραμύθι»).
 
Πρόκειται για μια από τις τελευταίες συνεντεύξεις του, κατά την οποία ο επί σειρά ετών βουλευτής της Αριστεράς, αφηγείται στιγμιότυπα από τον πολιτικό του αγώνα και προβαίνει σε εκτενή αναφορά ορισμένων ασυνήθιστων καταστάσεων, που έζησε κατά τη διάρκεια ενός παλιού ταξιδιού του στην Κίνα, όπου συνάντησε τον Μάο και στη Μόσχα, όπου συμμετείχε σε συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος της τότε Σοβιετικής Ένωσης.

Στο άρθρο αυτό θα αναλύσουμε τα όσα λέει στη συνέντευξη αυτή ο παλιός αριστερός πολιτικός, γιατί από τα λεγόμενά του μπορούμε χαρακτηριστικά να διακρίνουμε:

Με τι άνεση και οι άνθρωποι της Αριστεράς ─οι οποίοι είχαν σταθεί απέναντι σε ένα Σύστημα, που τους καταδίωκε και τους φυλάκιζε και το οποίο είχε κατασκευασθεί κι επιβληθεί με την αρωγή πλήθους εθνικών, θρησκευτικών και άλλων μύθων─ εύκολα κατασκεύαζαν κι εκείνοι με τη σειρά τους τους δικούς τους μύθους, προκειμένου να προπαγανδίσουν τη δική τους ιδεολογία...


 


Πέντε
ευρωπαϊκοί μύθοι



Οι εβραίοι υποχρεώνονταν κάποτε,
να φορούν το κίτρινο αστέρι του Δαβίδ.
Οι μετανάστες υποχρεώνονται σήμε-
ρα, να φορούν κόκκινα βραχιολάκια.


Η σημερινή Ευρώπη δεν αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση με κανένα τρόπο. Αντιπροσωπεύει ό,τι πιο σάπιο, διεφθαρμένο και ανάλγητο έχει εμφανιστεί ποτέ στο έδαφός της. Έχει τεράστιες ευθύνες για τη φτώχεια και την εξαθλίωση των πολιτών της. Έχει τεράστια ευθύνη για τη συμβολή της στη δημιουργία του προσφυγικού ζητήματος. Έχει τεράστιες ευθύνες απέναντι στον ανθρωπισμό και τη δημοκρατία.

Με το άρθρο αυτό δεν επιχειρείται ο εξωραϊσμός του απατεώνα, κρατικοδίαιτου κλεφτοκοτά ρωμιού. Ούτε δίνεται άλλοθι στην πολιτική τυχοδιωκτική και ξεπουλημένη αλητεία, που κυβερνά αυτόν τον τόπο από συστάσεως του κρατιδίου-προτεκτοράτου της Ρωμιοσύνης. Αυτά τα έχουμε αναλύσει σε πολλά άρθρα μας κατά το παρελθόν.

Σκοπός του άρθρου είναι να απομυθοποιήσει την υποτιθέμενη «Ενωμένη Ευρώπη» και να καταδείξει το πραγματικό αποκρουστικό της πρόσωπο.

Ας ξεκινήσουμε λοιπόν, τους ευρωπαϊκούς μύθους...